Minggu, 25 Oktober 2026

RENUNGAN SEPANYA 3: 9-15, MANGEAHI HALUAON DI BAGASAN TUHAN I (MENCARI PERLINDUNGAN PADA NAMA TUHAN)

 MANGEAHI HALUAON DI BAGASAN TUHAN I (MENCARI PERLINDUNGAN PADA NAMA TUHAN)


             Sepanya 3: 9-15


Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XXI dung Trinitatis (25 0ktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Diisoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, i ma na dienet sian buku panurirang Sepanya 3: 9-15,  laho mangeahi haluaon di bagasan Tuhan i.  Sosososo ni Debata do on marhite panurirang Sepanya tu bangso-Na, asa mangarade nasida laho mangeahi haluaon na pinàrade ni Debata di bangso-Na. Diuhum Debata do bangso i, ala ndang satia nasida marsomba jala marhaporseaon tu Debata Jahowa. Ala kepentingan politis ni angka raja nasida, disomba nasida do nang angka debata sileban ni angka harajaon na humaliang, asa boi nasida didok roha nasida merasa aman sian gangguan ni angka harajaon na humaliang i na sai manosak nasida. Domu tusi ndang diradoti nasida be angka patik dohot uhum na pinasahat ni Debata tu nasida, gabe sega ma parrohaon ni bangso i, jotjot ma masa na so uhum angka hageduhon dohot hajahaton.  Alai tong do dibagabagahon Debata nang mangalehon haluaon, molo olo nasida paubahon rohana. Laho manomunomu haluaon i, laos dijouhon do tu bangso i asa mariaria jala marolopolop. Ala ni ndang manigor sahat boti haluaon i tu nasida, ingkon rade do nasida marhamubaon, jala manjanghon haluaon i di bagasan las ni roha.
1. Dohot do saluhut bangso paimbaruon ni Debata Jahowa asa gabe pangoloi di Ibana. Domu tusi patomutomuon ni Debata do tu nasida dila na pita, asa saluhut angka bangso i manjou goar ni Jahowa, jala marroha sisangunjur, manang marroha na tigor. Jadi ndang holan halak Israel dihalomohon Debata naeng paluaonna, alai sude bangso do, ai sude do bangso dihaholongi Debata, asa gabe bangso na malua sian gomgoman ni dosa dohot roha naung niramunan ni angka pingkiran na hodar. On porlu do botoon ni halak Israel, unang sai adong anggapan nasida, na holan nasida dapotan haluaon i, ala  pinasurung ni Debata nasida didok rohana laho manjalo harajaon ni Debata. Bangso Israel pe, molo so olo nasida paubahon rohana ingkon hona uhum ni Debata do, jala dipabali sian harajaon ni Debata.  Jadi di ari na sasada i, i ma ari naung binuhul ni Tuhan i, sude do angka bangso naung marserak di sandok tanoon, ingkon marsomba tu Debata Jahowa, ai nasida pe huria ni Debata do  naung marserak di sandok portibion. On dihatahon Debata marhite panurirang Sepanya tu halak Israel, asa adong hamubaon ni roha di nasida, unang be sai mangalo Jahowa,  unang sai mangasahon haginjangon, jala unang sai adong be di nasida teal dohot na patimbohon diri di dolok habadiaon ni Jahowa. Alai ganup ma marhaserepon patutoruhon dirina di adopan ni Tuhan i.
2. Molo adong hamubaon ni roha agohonon ni  Debata do uhuman naung sinangkapan-Na hian. On marlangku do tu sude angka bangso na rade paubahon rohana. Di son disuriranghon panurirang Sepanya do,   di ari na sasada i manang di ari ni Tuhan i,  dohot do nang angka bangso na asing marsomba jala mamboan peleanna tu Jahowa. Lapatanna ndada holan bangso Israel be na marsomba tu Jahowa. On digonopi di bagasan Jesus, ai marhite Jesus nunga dipaimbaru Debata padan-Na, ndada mangonai holan tu halak Israel be alai nunga mangonai tu sude bangso, na rade porsea jala manjanghon Jesus gabe Sipaluana. Baliksa tahe mago do halak Israel i, asing ni ebaeba manang pasipasi ni halak Israel i. Digombarhon do i di turpuk on, songon banso na dangol jala na parir, na sai marhaposan tu goar ni Jahowa. I ma na so mangulahi be marhageduhon, dohot manghatahon gabus. Ndang jumpang be di pamangan nasida dila sipaotooto, ai nunga mangolu nasida di bagasan parmahanion ni parmahan na denggan. Angka ebaeba manang pasipasi ni halak Israel i ma na rade manjanghon haroro ni Jesus gabe parmahan dohot sipaluanasida.  Sian tongatonga nasida muse dipillit Jesus gabe angka siseanna, mambaritahon Jesus i tu saluhut bangso.
3. Marlas ni roha manjanghon Sipalua dohot Raja na sinuru ni Debata. Sosososo asa  mariaia jala marolopolop nasida ganup laho manjanghon Sipalua sian uhum, na sinuru ni Debata Jahowa. Sosososo on  ditujuhon do dimulana i tu tu boru Sion, halak Israel dohot boru Jerusalem. Alai  martudu do i tu sude hajolmaon, sude angka bangso naung didondoni uhum ala dosa i, asa marlas ni roha mangeahi haluaon na binoan ni Tuhan i. Jala sosososo i laos tu hita na ma nuaeng, naung dapotan kesempatan mandapot haluaon na binoan ni Tuhanta. Ndang tagamon so mariaia jala marolopolop hita, ala di bagasan Jesus, nunga diunsat  Jahowa uhum na tu hita hia. Nunga ro Ibana gabe Raja, na mambahen ngolunta marhasonangan, ndang tagamon be marnida hinamago. Jadi i do songon puncak ni las ni rohanta,  di na ro Tuhan i gabe Raja di tongatonganta, na manggomgomi saluhut bangso di bagasan hadameon dohot hasonangan. Molo nunga Tuhanta i na gabe Raja di tonganta, ndang tagamon be adong na mangasahon gogo, dohot angka hageduhon, ro di angka na papeol uhum, hombar tu hagiotna be.  Jadi aha na sinuriranghon ni si Sepanya on, nunga digohi di bagasan Jesus. I bana do Raja ni angka raja jala Tuhan ni angka tuan siboan haluaon dohot hadameon ni portibi on.***

_____________________________
Evangelium: Sepania 3:9-15
9 Ai disi do patongononHu tu angka bangso dila na pita, asa saluhut nasida manjou goar ni Jahowa, asa dioloi nasida Ibana marroha sisangunjur.
10 Sian bariba ni angka batang aek Kus, togihonon ni halak na marsomba Ahu, huriangKu angka na marserahi bahen pelean sipanganon tu Ahu.
11 Di ari na sasada i ndang be tarurak ho ala ni sude pambahenanmu, angka na binahenmi mangalo Ahu; ai unsatonHu do disi sian tongatongami angka na teal mangasahon haginjangonmu, gabe ndang be datdatanmu patimbotimbo dirim di dolok habadiaonHu.
12 Jala tebahononHu do di tongatongami sada bangso na dangol jala na parir, angka na marhaposan tu goar ni Jahowa.
13 Ia ebaeba ni Israel, ndang be ulahononna hageduhon, jala ndang be hatahononna gabus; jala ndang be jumpang di bagasan pamangannasida dila sipaotooto, ai torang do nasida marparmahan jala marpangulonan, jala ndang adong na manonggoti.
14 Mariaia ma ho, ale boru Sion! Marolopolop ma ho ale Israel! Marlas ni roha ma ho jala marolopolop sian nasa roham, ale boru Jerusalem!
15 Nunga diunsat Jahowa uhumNa tu ho, nunga disiaphon musum: Ai Jahowa raja ni Israel do di tongatongami, ndang be idaonmu hinamago.

________________________________
Epistel:  1 Johannes 2:18-27
18 Hamu angka anaha, tingki parpudi do nuaeng; jala songon naung binegemuna, na naeng ro Antikristus i; nunga lan gabe Antikristus; sian i do taboto, nuaeng ma tingki parpudi.
19 Sian tongatonganta do nian haroroannasida, alai ndang donganta nasida; ai aut donganta nasida, udur ma nasida dohot hita; alai naeng patar ma nasida, na so donganta saluhutna i.
20 Naung miniahan ni na badia i do hamu, jala saluhut hamu umbotosa.
21 Hubahen pe surat tu hamu, ndada ala so diboto hamu hasintongan i, ala naung diboto hamu i tahe, jala ndang sian hasintongan nasa gabus.
22 Ise do sipargabus i, ia so na mansoadahon, na mandok: Ndang Kristus i Jesus? I ma Antikristus, na mansoadahon Ama i dohot Anak i.
23 Ganup na mansoadahon Anak i, ndang di ibana nang Ama i. Halak na marhatopothon Anak i, di ibana do nang Ama i.
24 Mian ma di bagasan hamu na binegemuna sian mulana i! Molo mian di bagasan hamu na binegemuna sian mulana i, mian ma nang hamu di bagasan Anak i dohot di bagasan Ama i.
25  Jala anggo bagabaga na pinarbagabaga na i tu hita, i ma ngolu na salelenglelengna i.
26 Angka i do husurat tu hamu taringot tu angka na mangaliluhon hamu.
27 Na mian do di bagasan hamu pamiahion, naung jinalomuna sian Ibana; ndang pola hamu ajaran ni halak. Sintong do na niajarhon ni pamiahion i saluhutna tu hamu, ndang adong gabus disi. Mian ma hamu di bagasan Ibana, songon naung niajarhon tu hamu!



Senin, 19 Oktober 2026

RENUNGAN 2 PETRUS 1: 3-11, DEBATA DO MANJOU JALA MAMILLIT HAMU (DIPANGGIL DAN DIPILIH ALLAH)

 


DEBATA DO MANJOU JALA MAMILLIT HAMU (DIPANGGIL DAN DIPILIH ALLAH)

           2 Petrus 1: 3-11

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XX dung Trinitatis (18 Oktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian Surat paduahon  ni apostel Petrus 1: 3-11, na mandok: Debata do na manjou jala mamillit hamu.  Dijou jala dipillit Debata do hita   gabe partohap di harajaon-Na, ndada ala ni halobianta,   alai asa taparangehon do habadiaon, songon bangso manang warga ni harajaon ni Debata, na marojahan di haporseaon tu Jesus.
1. Asi ni roha dohot silehonlehon ni Debata do sipangasahononta laho mamarangehon habadiaon i.  Ndada asal dijou jala dipillit hita laho mamarangehon habadiaon i, alai laos diparbohali do hita asa tau mangulahon songon na pinangido Debata sian hita. I ma hataridaan ni asi ni roha ni Debata di hita. Dibasabasahon do sude na tahaporluhon laho marparange habadiaon marhite panandaonta di Kristus. Dijou do hita laho manjalo bangko hadebataon jala asa malua hita sian hagiot portibi na manghorhon hamagoanta. Ala ni i ndada mangasahon gogonta hita mangulahon saluhut parange habadiaon i, alai mangasahon silehonlehon ni Debata do. Na dipangido sian hita haradeonta do mangungkap rohanta  manjalo silehonlehon ni Debata. Molo dihaporseaon ni halak Junani dengan sendirina do sude jolma marnampunahon bangko hadebataon i. Jala  molo mangihuthon haporseaon na songon i, ndang tagamon be adong hajahaton, dohot parrohaon ni jolma na masimusuan sahat tu na masipusaan. Alai kenyataanna,  na masa ditongatonga ni parngoluon ni jolma suharsuhar ni i do. Rarat do hajahaton, roha na masilatean, masihosoman sahat ro di na masibunuan. Sian i tarida,  ala ni huaso ni dosa i, ndang tarbahen jolma be sian dirina, mamarangehon habadiaon, dohot mangula angka na denggan.  Jadi ala ni,  mangihuthon apostel Petrus, holan marhite huaso dohot hagogoon na sian Tuhan i, na ma hita jolma tau marparange habadiaon  songon pangalaho hadebataon. Ala ni do ganup angka na porsea ingkon tongtong mangasahon huaso ni Debata na dapot di bagasan Kristus.
2. Ingkon  magodang  do parange na denggan i marojahan di haporseaon. Marojahan di haporseaon i, lam tu hembangna do parange na denggan i. Didok apostel Petrus: "Dibahen i, haringgashon hamu ma sian nasa gogo, manurdukkon denggan ni parange di bagasan haporseaon i, dung i habisuhon ma di bagasan parange na denggan i; dung i pangarajaion diri ma di bagasan habisuhon i, dung i habengeton ma di bagasan pangarajaion ni diri i, dung i hadaulaton ma di bagasan habengeton i: Dung i holong ni roha di dongan ma di bagasan hadaulaton i, dung i holong ni roha di na saluhutna ma di bagasan holong ni roha di dongan i! Ai molo jumpang angka i di hamu jala ganda, ndada loasonna hamu losok jala so marparbue, laho mananda Jesus Kristus, Tuhanta i. Jadi boi dohonon i ma parbue ni ngolu partondion na masirainrainan jala masitumpahan, marojahan di haporseaon i. Sian haporseaon i tubu ma parange na denggan, sian parange na denggan i tubu ma habisuhon, dungi sian habisuhon i tubu pangarajaion diri, sian pangarajaion diri i tubu ma habengeton,  dungi sian habengeton i tubu ma hadaulaton, sian hadaulaton i tubu holong ni roha di dongan, jala sian holong ni roha di dongan i ma  holong ni roha di saluhut. Marhite i ma lam ganda hiras ni roha ni angka na porsea i dohot panandaonna di Jesus Kristus. Tangkas do dipatuduhon, sudena siparangehonon i marmula do sian haporseaon di Jesus Kristus. Haporseaon, i ma panandaon na manghorhon posni roha di Tuhan i dohot di sude ulaon panghophoponna. Parange na denggan i ma pangalaho dohot nasa pangulaon na denggan. Habisuhon i ma pangantusion na sintong taringot hasintongan ni Debata. Pangarajaion ni diri, i ma hatauon laho mangarajai hagiothagiot ni daging. Habengeton i ma hatauon laho magadopi hasusaan dohot sitaonon. Hadaulaton i ma parange na sai tongtong pasangaphon jala mangoloi Debata. Holong tu dongan ( hata Junani: filadelfia) i ma  sikap na sai tongtong parduli laho pasaorhon diri huhut  haradeon mangurupi angka dongan di lingkungan na tarbatas. Di ginjang ni holong tu dongan i ma holong ni roha tu saluhut, i ma holong "agape",   holong ni Debata,   na so mambedahon manang ise pe, nang pe paasingasing parbangsoon dohot haporseaonna.  Jadi holong ni roha na songon on na gabe puncak ni sude parange na denggan na marojahan di haporseaon i.
3.   Lam ringgas ma hita laho pahothon panjouon dohot pamilliton-Na na tu hira. Hita sandiri do na pahothonn panjouon dohot pamilliton ni Debata na tu hita. Basa basa na mansai arga do i di hita na patut sihamauliatehonta jala siramothononta marhite na mamarangehon parange na denggan.  Parange na denggan naung tataringoti di jolo, i ma tanda ni pangauhononta di panjouon dohot pamilliton ni Debata di dirinta. Jala i ma dalan sidalananta laho masuk tu harajaon ni Debata. Molo nunga taparangehon i ndang magopo be hita na mangihuthon Jesus i, jala ndang magopo pe  panghophopon ni Jesus naung manobus hita sian dosa. Marhite na mangaradoti parange na denggan i do hita mangaramoti haporseaonta. Jadi dipangido do hita asa tongtong radot mangaramoti haporseaonta marhite na tongtong manjagahon parange na denggan. Molo adong di hita parange na songon i boi ma lam togu haporseaonta jala ndang magopo panandaonta di Jesus Kristus i. Alai halak na losok mamarangehon parange na denggan, dipatudos do i tu halak na mapitung jala na manghalupahon hasesaan ni dosa naung hea jinalona. Jadi hira na so hea ma ibana dipalua Tuhanta i. Alai molo dipangido pe hita asa marsitutu manghangoluhon hasintongan dohot parange na dengggan, ndada asa marhite i hita manjalahi haluaonta,  alai na patuduhon dirinta do hita disi songon angka anak ni Debata manang warga ni harajaon ni Debata naung dapotan haluaon  marhite panobusion ni Jesus Kristus.***

____________________________
Evangelium:  2 Petrus 1:3-11
3 Dilehon hagogoon ni hadebataonna i do tu hita nasa na tau hangoluan dohot hadaulaton marhite sian naung tatanda Ibana, na manjou hita, hinorhon ni hasangaponNa dohot hadengganoNa sandiri.
4 Marhite sian i do dilehon tu hita bagabagaNa angka na arga jala na balga situtu, asa hinorhon ni i gabe partohap hamu di hadebataon, dung sanga maporus hamu sian hamagoan, na di bagasan hahisapon na di portibi on.
5 Dibahen i, haringgashon hamu ma sian nasa gogo, manurdukkon denggan ni parange di bagasan haporseaon i, dung i habisuhon ma di bagasan parange na denggan i;
6 dung i pangarajaion diri ma di bagasan habisuhon i, dung i habengeton ma di bagasan pangarajaion diri i, dung i hadaulaton ma di bagasan habengeton i:
7 Dung i holong ni roha di dongan ma di bagasan hadaulaton i, dung i holong ni roha di na saluhutna ma di bagasan holong ni roha di dongan i!
8 Ai molo jumpang angka i di hamu jala ganda, ndada loasonna hamu losok jala so marparbue, laho mananda Jesus Kristus, Tuhanta i.Dibahen i, haringgashon hamu ma sian nasa gogo, manurdukkon denggan ni parange di bagasan haporseaon i, dung i habisuhon ma di bagasan parange na denggan i;

9 Alai molo so dapot i di na deba, halak na mapitung ma i, parmata na jonok, naung lupa di haiason sian dosa, na di ibana najolo.
10 Dibahen i, ale angka dongan, lam ringgas ma hamu pahothon panjouonNa dohot pamillitonNa di hamu; ai molo diulahon hamu i, ndang olo be hamu tinggang.
11 Songon i ma buas lehononNa tu hamu hamasuhon tu bagasan, harajaon salelenglelengna, na di Tuhanta Jesus Kristus, Sipalua i.

___________________________
Epistel:  1 Samuel 3:10-14
10 Dung i ro muse ma Jahowa, tindang disi jala joujou songon na jolo: "O Samuel, Samuel!" Gabe didok si Samuel ma: "Manghuling ma Ho, ai mananginangi do naposomon."
11 Dung i ninna Jahowa ma tu si Samuel: "Ida ma, pamasaonHu ma uhum sada di Israel, tung marnginging do pinggol ni ganup na umbegesa duansa.
12 Di ari na sasada i paroonHu ma tu si Eli saluhut na huhatahon taringot tu pinomparna. Ahu mamungka, laos Ahu paujunghon.
13 Ai nunga hulumbahon hian tu ibana, paboa Ahu parlulu dompak pinomparna ro di salelenglelengna, ala hajahaton na binotona, ai mangala torutoru tu nasida angka anakna i, hape so mangonai hata ibana tu nasida.
14 Dibahen i nunga pola maruari Ahu taringot tu pinompar ni si Eli: Tung na so hahuphupan be hajahaton ni pinompar ni si Eli marhitehite pelean sipotongon manang sipanganon ro di salelenglelengna."

RENUNGAN HOSEA 6: 1-6, DIHAlOMOHON DEBATA DO HOLONG NI ROHA (ALLAH MENYUKAI KASIH SETIA)

 DIHAlOMOHON DEBATA DO HOLONG NI ROHA (ALLAH MENYUKAI KASIH SETIA)


          Hosea 6: 1-6

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XIX dung Trinitatis (11 Oktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, i ma na dienet sian buku Panurirang Hosea 6: 1-6, na dihalomohon Debata do holong ni roha. Ra tumangkas do molo didok, dihalomohon Debata do asi ni roha, hombar tu turpuk i. Molo hata holong ni roha, lebih bersifat umum. Alai na dipangido di turpuk on, asi ni roha do, na marharoroan sian hata Heber "hesed". Di sude terjemahan tu hata Batak di buku Padan na Robi, hata "hesed" sai diterjemahon do i dohot asi ni roha, i ma holong ni roha ni Debata na hot ro pdi salelenglengna. Alai di tingki na parpudion nunga adong na menerjemahon "hesed" i dohot "holong satia". Memang molo di hata Indonesia diterjemahon do hata i  dohot "kasih setia". Jadi molo didok parasi roha do Debata, lapatanna hot do holong ni roha-Na tu bangso-Na manang satia do Debata di holong ni roha-Na tu  jolma na tinompa-Na i, nang pe naung madabu tu dosa, mandao sian Debata. Ala ni, hombar tu asi ni roha ni Debata, sai dilului do dalan laho paluahon halak pardosa i, marhite na manjouhon hamubaon ni roha, manadinghon dalanna na sala ro mulak mandapothon Debata. Jala ido nang na disoarahon di turpukta on sadarion,  marhite panurirang Hoseà, asa bangso Israel naung manimbil sian dalan ni Debata Jahowa, paubahon rohana, jala hibul marsomba tu holan Debata Jahowa.
1. Debata manjouhon hamubaon ni roha na sintong ndada sipaulaula. Turpuk on i ma deba sian sosososo ni panurirang Hosea asa  mulak bangso i tu Jahowa. Mulak tu Jahowa marlapatan paubahon roha, manadinghon dalan naung sala  asa mulak tu dalan na tingkos.  Dipanimbilon ni bangso Israel sian dalan ni ⁹Jahowa, dipatudos do bangso i songon parompuan pangalangkup na so satia be tu hamulianna. Jotjot do dipatudos Debata hubungan-Na na manghaholongi bangso Israel songon hubungan ni na mardongan saripe. Tangkas do Debata manghaholongi bangso i, alai anggo bangso i jotjot ndang mangargahon holong ni roha ni Debata tu nasida. Ndang  satia nasida sumomba jala manghaholongi Debata Jahowa.  Ala pengaruh ni angka bangso na humaliang manimbil do nasida manomba angka debata sileban. Disuru Debata angka panurirang laho paingothon nasida asa muba roha nasida nian, jala asa sai diingot nasida songon dia holong ni roha ni Debata Jahowa, naung manghophop ompu nasida paluahon sian parhatobanan nasida di Misir, jala mangondihon nasida mamasuhi tano parpadanan ni Debata, i ma tano Kanan. Alai lupa do nasida di holong ni roha dohot asi ni roha ni Debata di nasida. Dihianati nasida do holong ni Debata Jahowa tu nasida, ai laho do nasida manimbil sumomba jala mangihuthon angka debata sileban. Gabe  dipatudos ma pangalaho ni bangso i tu pangalaho ni na mangalangkup di pardongan saripeon. Panghorhon ni na so unduk be nasida tu Debata, sega ma nang parrohaon ni bangso i. Masa ma angka na so uhum, hageduhon, ro di ragam ni angka hajahaton. Mago ma nang parasi ni rohaon tu donganna jolma. Ala ni i muruk situtu ma Debata Jahowa tu nasida. Diuhum ma nasida marhite na mangaloas angka bangso na humaliang manguasoi nasida. Di tingki ni panurirang Hosea on, nunga disosak harajaon Assur  nasida, asa huasoanna bangso Israel i. Andorang so i nunga mabola dua harajaon Israel i dung salpu raja Salomo, i ma sampulu marga di Utara na tetap mamangke goar Israel, jala dua marga di Selatan na so mamangke goar Israel be, alai goar Juda na ma dipangke, ala sada na umbalga sian na dua marga i ma marga Juda. Uhum ni Debata do i tu nasida ala ndang satia be nasida mangihuthon patik dohot uhum ni Debata Jahowa. Si  Hosea disuru Debata manurirangi tu harajaon  Israel (bagian Utara) hirahira taon 755-715 seb. M. , anggiat olo nasida mulak tu Debata Jahowa. Di tingki i nunga terancam bangso i sian harajaon Assur. Molo tapaihutihut sejarah pangulaonna tangkas do dialami si Hosea do kehancuran ni Israel Utara i taon 722 sb.M, ala ni gabe marserak ma nasida ala nunga madabu tu gogomgoman ni harajaon na

2. Lomoan do roha ni Debata di asi ni roha sian angka pelean. Parasi ni roha na hot do Debata di bangsona. Nang pe sipata diuhum Debata nasida, dalan panogunoguon do i di Debata tu bangso-Na, anggiat muba rohanasida. Ai songon na sai jotjot disoarahon angka panurirang tu bangsoi, tung na so lomo do roha ni Jahowa mida hamatean ni halak parjahat i, so ingkon mida hamumulak ni parjahat i tumadingkon dalanna i nian, asa mangolu ibana. (Hes. 33: 11).
Sada na mansai porlu paubaon nasida di ngolu parugamoon, i ma na na holan mangharingkothon panombaon na bersifat ritual sambing. Ro do nian tu bagas joro i, diboan nasida do peleanna. Dipasahat do peleanna iⁿ marhite angka malim tu Debata. Alai holan di angka ritusritus na songon i do nasida mangulahon ngolu parugamoon i. Di ngolu siganaup ari masa do angka na so uhum, ketidak adilan. Masa angka pangarupaon, penindasan tu dongan. Angka na merasa adong gogo dohot huasona menindas angka na gale. Jadi ndang adong holong ni roha dohot asi ni roha tu dongan.  Hape anggo di Debata, ndang adong gunana pasahat pelean tu Debata, anggo so adong parasinirohaon tu dongan jolma. Ala ni do umbahen didok Debata tu bangso-Na : "Ai lomoan do rohangKu mida asi ni roha, asa mida pelean; jala lomoan mida parbinotoan di Debata, asa mida pelean situtungon." Jadi halak na lobi mangharingkothon panombaon tu Debata, marhite angka ritusritus dohot pelean tu Debata na dirajumi songon tanda ni holong ni rohana tu Debata, sisoada do i molo so adong holong dohot parasi ni rohaon tu dongan di ngolu siganup ari. I do hadirion ni Debata na porlu botoon ni bangso-Na, i ma parasi roha jala parholong ni roha.  Ndang na
Í so lomo roha ni Debata di pameleon tu Debata. Alai ndang adong guna ni i molo holan ritual sambing, so mardongan holong ni roha dohot asi ni roha tu dongan jolma. Jala saluhut aha na taulahon diboto Debata do i, ai patar do saluhut aha na taula dohot na tubu di bagasan rohanta di adopan ni Debata.***

________________________
Evangelium:  Hosea 6:1-6
1 "Beta hita, asa mulak hita tu Jahowa! Ai nunga ibana mangaribahi, laos ibana pamalum hita! Nunga Ibana mambugangi, laos Ibana manaoari hita.
2 Sai pangoluonNa do hita dung salpu dua ari, tole patoluarihon paheheonNa hita, asa mangolu hita maradophon Ibana.
3 Sai mananda ma hita, sai ringgas ma hita mangeahi parbinotoan di Jahowa, tudoshon buhasiang ari do sintong ni habibinsarNa, jala sai na ro do Ibana songon udan tu hita songon udan nene na mamornohi tano i."

    Hamubaon Situtu do Pinangido ni Jahowa

4 Tung aha ma bahenonHu tu ho, ale Epraim? Tung aha ma bahenonHu tu ho, ale Juda? Ai tudoshon ombun manogot do hadaulatonmuna, jala tudoshon nambur manogot, na tibu manaek.
5 Dibahen i Hubarbar nasida marhitehite angka panurirang, Hubunu nasida marhitehite hata angka na sian pamanganHu, gabe binsar angka uhumHu, songon panondang.
6 Ai lomoan do rohangKu mida asi ni roha, asa mida pelean; jala lomoan mida parbinotoan di Debata, asa mida pelean situtungon.
______________________
Epistel: Judas 1:17-23
17 Alai hamu angka haholongan, ingot hamu ma hata angka naung nilumbahon ni angka apostel ni Tuhanta Jesus Kristus!
18 Ai didok nasida do tu hamu: Di angka ari parpudi ro ma angka sipanginsahi, angka na mangulahon hahisapon, hajahaton ni rohanasida be.
19 I ma angka pamolamola; mangolu do nian, alai ndang martondi.
20 Alai hamu, angka haholongan, pauliuli hamu ma dirimuna di atas haporseaonmuna na badia situtu, jala martangiang di bagasan Tondi Parbadia.
21 Ramoti hamu ma dirimuna di bagasan holong ni roha ni Debata. Maimaima ma hamu di asi ni roha ni Tuhanta Jesus Kristus, asa sahat hamu tu hangoluan salelenglelengna.
22 Ajari hamu ma angka na ganggu roha i.
23 Palua hamu ma nasida, rampas hamu ma nasida sian api; marasi ni roha ma hamu di na deba, huhut mabiar, hagigihon hamu ma nang abitna, naung niramunan ni sibukna.


[

RENUNGAN TITUS 2: 1-10, PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)

 PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)

 
               Titus 2: 1-10

Horas ma di hita.  Selamat Ari Minggu XVIII dung Trinitatis (4 Oktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta  mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na  sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu si Titus: 2: 1-10,  asa tapasangap Debata marhite saluhutna. Saluhutna na nidokna dison, ndada holan marhite angka ibadah, isara ni parmingguon, dohot angka partangiangan, alai dohot marhite  hata, ulaon ro di parange siganup ari di inganan pangulaon nang di tongatonga ni masyarakat pe. Turpuk on na ditujuhon tu si Titus, sahalak Gorik (na so Jahudi) alai nunga diajari jala ditogutogu si Paulus taringot tu ngolu hakristenon i.Dungi gabe dohot ma ibana ditogihon si Paulus donganna saulaon mamaritahon barita na uli i. Jala di ujungna gabe uluan ni huria ma ibana di pulo Kreta. Di surat parmàhanion ni si Paulus on, diarahon do si Titus , asa tangkas diajari jala ditogutogu ibana, sude halak Kristen ruas ni huria i, di sude horong  asa marparange na denggan hombar tu pangajarion kristen na sintong. Unang tarboanboan nasidà tu angka pangajarion na sala na so hombar tu barita na uli manang hata ni Debata naung niajarhon nasida. Unang tarela nasida tu angka poda niajarhon ni angka parpoda haliluon. Di turpuk on, dipaingot si Paulus si Titus, asa tangkas mangajarhon angka poda na tingkos, tu angka ama na tuatua, tu angka ina na tuatua, songon i dohot tu angka parompuan na poso dohot angka baoa na umposo, asa manghaholuhon parange na denggan, i ma angka parange na hombar tu ngolu hahristennon. Songon i ma nang angka anak somang ( hamba, parkarejo, karyawan) maradophon indukna. Ingkon sude halak Kristen i,  natuatua, naposo, ro di angka anak somang (parkarejo) pe,  boi pasangaphon Debata marhite ulaon, tanggung jawab siganup ari,  dohot parangena siganup ari di tongatonga ni portibion, manang di tongatonga ni masyarakat. Jadi ndada holan marhite panombaon (ibadah) secara ritual dohot seremonial di gsreja halak Kristen pasangap Debata, alai lumobi do marhite parange manang pangalaho siganup ari.
1. Siparangehonon ni baoa dohot parompuan na tuatua. Tu baoa (ama) na tuatua didok, naeng ma marroha na torang, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marhaholong ni roha jala marbenget ni roha. Marroha na torang di terjemahan hata Indonesia didok do: "sederhana" na marharoroan sian hata Gorik "nafalios". Lapatan ni pandohan i, i ma na tau mangarajai manang mangendalihon diri. Hira dos do pangantusion ni i,  dohot marroha na torang songon na diterjemahan hata Batak i, i ma na tongtong torang rohana, ndang mura dipengaruhi hisaphisap manang hagiothagiot ni portibion, isara ni parmàbuhon ala ni siinumon na koras. Didok muse, ingkon na daulat roha do ama na tuatua. Na daulat roha,  di hata Infonesia didok, na "terhormat", lapatanna, na sai dipasangap halak ibana, ala sai denggan do pangalahona, ndang hea sisurahan . Dungi didok muse, ingkon toman rohana,  di hata Indonesia didok "bijaksana" na marharoroan sian hata Gorik "sofron", i ma na boi mamangke dohot mangendalihon  pingkiran na denggan, ndang muramura tarrimas, àla dipengaruhi perasan  manang emosi. Alai tongtong manat  di sude panghataion dohot tindakan. Dungi didok muse hisar marhaporseaon, lapatanna sehat haporseaonna. Aha pe na masa na niadopanna dohot na ro tu ngoluna, ndang mangganggu haporseaonna, gariada angka na masa i lam patoguhon haporseaonna do. Jala didok ndada holan marhaporseaon porlu hisar, alai ingkon dohot do hisar nang marholong dohot marbenget ni roha. Tongtong marholong ni roha tu saluhut halak so mardia imbar tu manang ise pe, jala marbenget ni roha molo masa angka siparungkilhononhon.
Tu parompuan na tuatua, marlangku do tong siparangehonon ni angka baoa na tuatua i. Alai, tamba ni i, didok: ingkon marparange na tama di na badia, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur, jala  ingkon sipodahon na denggan ma, lumobi tu angka na umposo.
Di son tarida tangkas disosohon tu  angka parompuan na  tuatua, ingkon mambahen tiruan di ngolu habadiaon tu angka anakhonna. Ndang jadi  manihasnihasi halak, manang pahatahatahon halak manang paroaroahon halak. Ndang jadi dirajai sipanganon dohot siinumon pamanganna, alai ingkon boi do tong mangorom dirina. Sandok ingkon boi mamodahon angka na denggan tu angka anakhonnna.. Ndada holan marhite hata mamodai, alai ingkon dohot do marhite paramge manang pangalaho siganup ari.
2. Siparangehon ni angka parompuan dohot baoa na poso. Dipaingot si Paulus siseanna si Titus di na manguluhon huria i, ingkon sai tangkas  mangapoi angka parompuan na poso ruas ni huria i, ingkon manghaholongi sinondukna dohot angka anakhonna. Marhite parange na songon  i ma boi nasida pauliulihon parsaripeon na togu. Domu tusi ma ingkon tangkas angka parompuan na poso, mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas,  marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, asa unang hona insak hata ni Debata, marhite parange nasida. Sian angka i saluhutna, tangkas do tugas dohot tanggung jawab na utama di angka parompuan na poso, i ma mangurus rumatanggana, dongan saripena dohot anakhonna. Ndada ulaon haleaon mangurus rumatangga, alai ulaon na balga do i. Ai dibagasan rumatangga i do ditopa haporseaon ni sude ruas ni rumatangga. Molo lemba angka ina mangurus rumatanggana, tontu  gabe marpanghorhon do i tu haporseaon dohot ngolu partondion ni pangisi ni rumatangga i. Di na mangulahon tanggungjawab i, ingkon mamarangehon parange na badia nasida,  i ma toman, porman, jala marunduk ni roha tu hamulianna.  Laos songon i do dipangido tu angka baoa manang ama na poso. Angka baoa naposo pe dipangido asa marhatomanon, boi mangarajai diri di sude parngoluonna, patuduhon pingkiran na ias, jala tongtong bertanggung jawab di ulaon dohot rumah tanggana.  Ingkon saurdot do ina dohot ama i di rumatangga, tongtong tiruan di holong ni roha nang tu angka anakhonna. I do na  pinaingothon ni apostel Paulus, asa sude angka ama pajongjonghon diri di sude angka ulaon na denggan, polin di pangajarion jala marhatomanon. Jadi ingkon sadalan do ama dohot ina di tongatonga ni keluarga i. Ndang boi baoa i manuntut ina dongan saripena ingkon sai unduk tu hamulianna, alai ingkon tangkas do baoa i manghaholongi dongan saripena, sian nasa rohana.
3. Siparangehonon ni anak somang maradophon indukna.  Na ginoaranna dison anak somang, i ma angka parkarejo, karyawan manang naposo manang hatoban  di sadasada keluarga. Di tingkion dihamham i do sude nang angka pegawai di lembaga pemerintagan nang swasta. Di mulana i, torop do halak Kristen marharoroan sian hatoban. Alai laos torop do nasida na dohot marbarita na uli, marhite parange dohot parulaonna na denggan dohot holong ni roha. Angka induk somangna (tuanna) torop do na tartait rohana tu hakristenon i, ala denggan ni parange dohot parulaon ni angka anak somang manang hatobanna i. Di turpukta on, dipaingot do angka anak somang i, asa tongtong mangulahon parange na denggan hombar tu pangajarion hakristenon na denggan. Didok di ay. 9-10: Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!  Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen. Diondolhon do dison, angka anak somang ingkon do:    pangoloi, ndang mangalo tu indukna, unang manggabusi, alai ingkon loyal jala bulus mangula ulaonna. Ingkon haposan manang boi dihaposi indukna ibana, jala martanggung jawab di ulaon na pinasahat ni  indukna. Marhite  sude ulaon dohot parange nasida siganup ari, marsangap ma poda ni Debata, Sipalua hajolmaon.
Sian sude sipaingot i tarida ma, paboa hapoeseaon ni halak Kristen, ndang diukur holan marhite aha dihatahon di gareja,  manang haringgason ro tu gareja, alai diukur sian sude parngoluon, di keluarga, di parsaoran tu dongan jolma, dohot habuluson mangula ulaon dohot tanggung-jawab siganup ari.***
___________________________
Evangelium:   Titus 2:1-10
1 Alai anggo ho, hatahon ma na domu tu poda na tingkos i:
2 Naeng ma marroha na torang angka na tuatua, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marholong jala marbenget ni roha.
3 Songon i angka parompuan natuatua: Marparange na tama di na badia i, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur; angka sipodahon na denggan.
4 Naeng ma apoapoannasida angka parompuan na poso, manghaholongi sinondukna dohot anakhonna,
5 mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas, marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, unang hona insak hata ni Debata.
6 Laos songon i ma apoi baoa angka na umposo, asa marhatomanon.
7 Sandok pajongjong dirim tiruan di angka ulaon na denggan, polin di pangajarion, marhatomanon.
8 Naeng tingkos poda i, so tarsual, asa maila na mangalo i, ala so dapot na roa sidohononna maralohon hita.
9 Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!
10 Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen.
___________________.
Epistel:  Mika 4:1-5
1 Jadi masa ma sogot di ujung ni angka ari: Ojak ma dolok ni joro ni Jahowa di punsu ni angka dolok, jala huminsat sian angka robean, jadi marrongoman ma tu ibana angka bangso.
2 Jadi mardalan ma torop bangso parbegu, angka dohononnasida ma: Beta hita nangkok tu dolok ni Jahowa, dohot tu joro ni Debata ni si Jakkob, asa diajarhon tu hita angka dalanNa, jala mardalan hita di angka lapangNþa. Ai marharoroan sian Sion do patik i, jala hata ni Jahowa sian Jerusalem.
3 Jadi manguhum ma ibana di tongatonga ni torop angka bangso jala toruanna angka bangso bolon sahat ro di na dao; jadi patopahononnasida ma podangnasida bahen gigi, jala hujurnasida bahen sasabi. Ndang be sintahon ni bangso dompak bangso podang, jala ndang be guruhononnasida ruhut ni hamusuon.
4 Hundul be ma nasida di toru ni hau anggurna dohot di toru ni hau arana, jala ndang adong panonggoti, ai pamangan ni Jahowa Zebaot do na mandok i.
5 Ai saluhut angka bangso mardalani marhitehite goar ni debatana be, alai anggo hita mardalan marhitehite goar ni Jahowa Debatanta ro di saleleng ni lelengna.




































































































Senin, 05 Oktober 2026

RENUNGAN PSALMEN (MAZMUR 25: 15-22), SAI TONG DO MANGARANAP MATANGKU TU JAHOWA (MATAKU TETAP TERARAH KEPADA TUHAN)

 SAI TONG DO MANGARANAP MATANGKU TU JAHOWA (MATAKU TETAP TERARAH KEPADA TUHAN), 


                  Psalmem 25: 15-22


Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XVII dung Trinitatis (27 September 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata tu tu hita sadarion, na dienet sian buku Psalmen 25: 15-22, asa sai tong mangaranap matanta tu Jahowa. Mangaranap lapatanna, màmereng dompak tu na dao. Jadi molo dipangido hata ni Debata na di turpuk on asa sai mangaranap matanta tu Jahowa marlapatan do i asa sai tadompakhon ngolunta hibul mamereng tu Jahowa. Tangiang ni sahalak na porsea do turpuk on, i ma si David, na manghilala sitaonon na bernit situtu, hira na tarpungjung ngoluna dihilala ndang adong dongan, dohot ala ni na marparungkilhon dokdok ni dosa na pasorathon rohana, alai tongtong ibana mandompakhon pamerengan dohot panghirimonna tu Jahowa. Ala ni adong manang piga na boi gabe jamita sihangoluhononta sian turpuk on, i ma:
1. Tadompakhon ma tongtong pamerenganta tu Debata.  Songon di David na patudoshon dirina, songon pat na hona jorat ni jorgong siala angka sitaonon na niadopanna, songon i do nang ngolunta, na tarjorat tu jorgong ni sibolis i. Ala ni jorgong ni sibolis i,  godang ma hita manaon na bernit di ngolunta di portibion. Ndang adong be dapot hasonangan di ngolunta. Godang ma angka masalah dohot hamaolon na taadopi. Ndang tarbahen hita be malua sian jorgong ni sibolis sian dirinta.  Dalan haluaon i ma  ingkon sai mangaranap ma matanta tu Jahowa mardongan panghirimon, ai holan Ibana  do na tuk paluahon patta sian jorgong ni dibolis i. On taulahon tontu marhite na pasahat sandok ngolunta tu Debata di bagasan tangiang. Marhite tangiang do hita pasahathon sandok na masa di ngolunta tu Debata. Di tongatonga ni portibi on, jotjot do ngolunta mangadopi ragam ni persoalan, hamaolon,  ragam ni angka na bernit, pangarupaon, na mambahen hita hira na tarhapit, manang tarjorgong. Angkup ni i, sipata boi hita manghilala hira na tarpunjung di ngoluon, ndang adong na mangantoi ngolunta, ala ganup halak nunga holan mamingkirhon dirina sandiri. Alai di situasi  na songon i  ma hita ndang jadi mandao sian Tuhan i. Ingkon sai tapajonok  ma dirinta tu Ibana, na rade tongtong paluahon hita sian hagogotanta. Marhite tangiang tapangido pangurupion, laho mangondihon hita. Laos domu tusi, tapando hasesaan ni dosanta, ai ala ni dosa i do umbahen jotjot humasusa hita di ngolunta on.
2.  Tapaunduk tongtong dirinta di bagasan haserepon diadopan ni Tuhanni. Dipapatar si David do saluhut na bernit ba niaena tu Tuhan i. Ndang adong na ditabunihon ibana, ai diboto ibana patar do i saluhutna di adopan ni Tuhan i. Panghilalaanna na punjung,  na hona tindas, na marungkil, dipasahat ibana tu Tuhan i di bagasan haserepon dohot unduk ni roha. Diokuhon ibana do nang hagaleonna, songon i dohot angka dosa na niulahonna, na so adong manang aha sipangasahononna di adopan ni Debata. Ala ni sandok ngoluna dipasahat ibana ma tu Debata, na dihaporseai jala dihirim rohana tuk paluahon ibana. On manogunogu hita asa ungkap rohanta mangokuhon hagaleon dohot hahuranganta tu Debata. Ndang adong manang aha na denggan na taulahon na boi pangasahononta tu Tuhan i. Ingkon tongtong do hita di bagasan unduk dohot serep ni roha mangido asi ni roha ni Debata.  Bulus dohot ias ni rohanta pasahathon sude na pasorathon rohanta di ngolu on,  ido na boi pahothon rohanta di bagasan habengeton laho managam pangurupion ni Tuhan i. Halak na di bagasan haporseaon dohot pos ni roha pasahathon ngoluna tu Tuhan i, ndang hea dipaila Tuhan i, luangan sambing so dapotan manang aha sian Tuhan i.
3. Tongtong manghaporseai Tuhan i nang pe di na masa hamaolon. Turpuk on tong do manogunogu hita asa tongtong manghaporsea i Tuhan i nang pe di na masa hamaolon na taadopi. Di na tarjou si David gabe raja gumomgom Israel, godang hamaolon diadopi sian angka na manghasogohon ibana. Dihasogohon raja Saul do ibana, di pangaradeon ni dirina gabe raja, ala dibereng raja Saul, ibana songon saingan na naeng mandabuhon ibana. Di sogo ni roha ni raja Saul i, pola manang piga hali disangkapi raja Saul naeng mamunu ibana, alai sai disundati Debata do sangkapna na jahat i. Songon i dung raja pe ibana, torop do halak na marsogo ni roha marnida ibana.  Alai di situasi na songon i ma ibana tongtong pasahathon sude ngoluna laho mangulahon harajaon i tu Debata Jahowa. Ndang ditabunihon ibana angka na borat na niadopanna tu Debata. Diangkui ibana do na mansai godang musu na manghasogohon ibana. On patuduhon tu hita, ngolu na sintong di adopan ni Debata, ndang malua sian godang tantangan dohot paraloan ni portibion. Ala ni i do asa songon si David hita, tongtong mangido pangarupion ni Tuhan i laho mangondihon hita. Jala si David sandiri, ndada holan dirina  dipangido ondihonon ni Debata, alai dohot do bangsona, i ma bangso Israel na ni rajaanna hatiha i. I ma patuduhon tanggung jawabna, tu bangso i,  na tu si ibana dipabangkit Debata gabe raja. Sian bulus ni roha dohot ibana mangido tu Debata asa dipalua Debata bangso-Na i sian hagogota. On ma tanggung jawab na mansai balga di ibana, songon raja, na so holan mamingkirhon dirina, alai tongtong do mamingkirhon bangso na nirajaanna i, asa dipalua Debata sian hagogotanna sudena. Ala ni molo dipangido ibana pe asa dipalua Debata dirina sian hagogotan rodi ragam ni na manosak ngoluna, ndada holan na ringkot di dirina na pinangudona i, alai na ringkot di haluaon ni bangso i do, ala dihilala ibana nunga menyatu dirina dohot bangso i. ***

_______________________________
Evangelium:  Psalmen 25:15-22
15 Sai tong do mangaranap matangku tu Jahowa, ai Ibana do mangenet tothu sian jorgong.
16 Sai dompakhon ma ahu, jala asi rohaM di ahu, ai punjung jala na dangol do ahu.
17 Lam ganda do hagogotan ni rohangku, sai palua ma ahu sian angka hasosahanhu.
18 Sai tatap ma dangolhon dohot ngaluthon, jala marpamuati ma rohaM di angka dosangku sudena.
19 Ida ma angka musungku, ai lan do nasida, jala hosomhosom pangarupaon dibahen nasida manghosom ahu.
20 Sai ramoti ma tondingki jala palua ahu, unang tung paurak ahu, ai marhaposan tu Ho do ahu.
21 Halidangon dohot hatigoran ma mangaramoti ahu, ai marhaporusan tu Ho do ahu.
22 Ale Debata, sai palua ma Israel sian angka hagogotanna sudena.
_________________________
Epistel:  Johannes 9:1-11
1 Dung i di na mamolus i Ibana, diida ma sada halak na mapitung tubu.
2 Gabe ninna angka siseanNa ma manungkun Ibana: "Ale Guru, ise do na mardosa, halak on do manang natorasna, umbahen na mapitung ibana tubu?"
3 Jadi dialusi Jesus ma: "Ndada ala ni dosana manang ala ni dosa ni natorasna; alai naeng gabe patar angka ulaon ni Debata di ibana.
4 Ingkon ulaonHu do ulaon ni na marsuru Ahu, saleleng arian; ai dung ro borngin, ndang tarbahen mangula disi manang ise.
5 Panondang ni portibi on do Ahu, tagan di portibi on Ahu."
6 Jadi dung didok songon i, ditijuri ma tano i mambahen gambo marhite sian ijurNa i, didalohon ma gambo i tu matana.
7 Dung i didok ma tu ibana: "Laho ma ho marsuap tu dano Siloa (na mandok: Na sinuru)" Jadi laho ma ibana marsuap, gabe marnida ma ibana mulak.
8 Dung i didok hombar bagasna ma ro di angka na marnida ibana najolo mangidoido: "Nda on do na somal hundul mangidoido?"
9Jadi adong ma deba na mandok: "Ibana do i."
Alai na deba mandok: :Ndangana, suman do ibana tusi." Didok ibana do: "Ahu do i."
10 Dung i ninna nasida ma: "Beha do hamumungkap ni matami?"
11 Jadi didok ma mangalusi: "Halak i na margoar Jesus, i do pauli gambo, didalohon ma i tu matangku, jadi disuru ahu marsuap tu dano Siloa; dung i laho ahu tusi marsuap, jadi marnida ma."

RENUNGAN TITUS 2: 1-10, PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)

 PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)

 
               Titus 2: 1-10

Horas ma di hita.  Selamat Ari Minggu XVIII dung Trinitatis (4 Oktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta  mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na  sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu si Titus: 2: 1-10,  asa tapasangap Debata marhite saluhutna. Saluhutna na nidokna dison, ndada holan marhite angka ibadah, isara ni parmingguon, dohot angka partangiangan, alai dohot marhite  hata, ulaon ro di parange siganup ari di inganan pangulaon nang di tongatonga ni masyarakat pe. Turpuk on na ditujuhon tu si Titus, sahalak Gorik (na so Jahudi) alai nunga diajari jala ditogutogu si Paulus taringot tu ngolu hakristenon i.Dungi gabe dohot ma ibana ditogihon si Paulus donganna saulaon mamaritahon barita na uli i. Jala di ujungna gabe uluan ni huria ma ibana di pulo Kreta. Di surat parmàhanion ni si Paulus on, diarahon do si Titus , asa tangkas diajari jala ditogutogu ibana, sude halak Kristen ruas ni huria i, di sude horong  asa marparange na denggan hombar tu pangajarion kristen na sintong. Unang tarboanboan nasidà tu angka pangajarion na sala na so hombar tu barita na uli manang hata ni Debata naung niajarhon nasida. Unang tarela nasida tu angka poda niajarhon ni angka parpoda haliluon. Di turpuk on, dipaingot si Paulus si Titus, asa tangkas mangajarhon angka poda na tingkos, tu angka ama na tuatua, tu angka ina na tuatua, songon i dohot tu angka parompuan na poso dohot angka baoa na umposo, asa manghaholuhon parange na denggan, i ma angka parange na hombar tu ngolu hahristennon. Songon i ma nang angka anak somang ( hamba, parkarejo, karyawan) maradophon indukna. Ingkon sude halak Kristen i,  natuatua, naposo, ro di angka anak somang (parkarejo) pe,  boi pasangaphon Debata marhite ulaon, tanggung jawab siganup ari,  dohot parangena siganup ari di tongatonga ni portibion, manang di tongatonga ni masyarakat. Jadi ndada holan marhite panombaon (ibadah) secara ritual dohot seremonial di gsreja halak Kristen pasangap Debata, alai lumobi do marhite parange manang pangalaho siganup ari.
1. Siparangehonon ni baoa dohot parompuan na tuatua. Tu baoa (ama) na tuatua didok, naeng ma marroha na torang, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marhaholong ni roha jala marbenget ni roha. Marroha na torang di terjemahan hata Indonesia didok do: "sederhana" na marharoroan sian hata Gorik "nafalios". Lapatan ni pandohan i, i ma na tau mangarajai manang mangendalihon diri. Hira dos do pangantusion ni i,  dohot marroha na torang songon na diterjemahan hata Batak i, i ma na tongtong torang rohana, ndang mura dipengaruhi hisaphisap manang hagiothagiot ni portibion, isara ni parmàbuhon ala ni siinumon na koras. Didok muse, ingkon na daulat roha do ama na tuatua. Na daulat roha,  di hata Infonesia didok, na "terhormat", lapatanna, na sai dipasangap halak ibana, ala sai denggan do pangalahona, ndang hea sisurahan . Dungi didok muse, ingkon toman rohana,  di hata Indonesia didok "bijaksana" na marharoroan sian hata Gorik "sofron", i ma na boi mamangke dohot mangendalihon  pingkiran na denggan, ndang muramura tarrimas, àla dipengaruhi perasan  manang emosi. Alai tongtong manat  di sude panghataion dohot tindakan. Dungi didok muse hisar marhaporseaon, lapatanna sehat haporseaonna. Aha pe na masa na niadopanna dohot na ro tu ngoluna, ndang mangganggu haporseaonna, gariada angka na masa i lam patoguhon haporseaonna do. Jala didok ndada holan marhaporseaon porlu hisar, alai ingkon dohot do hisar nang marholong dohot marbenget ni roha. Tongtong marholong ni roha tu saluhut halak so mardia imbar tu manang ise pe, jala marbenget ni roha molo masa angka siparungkilhononhon.
Tu parompuan na tuatua, marlangku do tong siparangehonon ni angka baoa na tuatua i. Alai, tamba ni i, didok: ingkon marparange na tama di na badia, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur, jala  ingkon sipodahon na denggan ma, lumobi tu angka na umposo.
Di son tarida tangkas disosohon tu  angka parompuan na  tuatua, ingkon mambahen tiruan di ngolu habadiaon tu angka anakhonna. Ndang jadi  manihasnihasi halak, manang pahatahatahon halak manang paroaroahon halak. Ndang jadi dirajai sipanganon dohot siinumon pamanganna, alai ingkon boi do tong mangorom dirina. Sandok ingkon boi mamodahon angka na denggan tu angka anakhonnna.. Ndada holan marhite hata mamodai, alai ingkon dohot do marhite paramge manang pangalaho siganup ari.
2. Siparangehon ni angka parompuan dohot baoa na poso. Dipaingot si Paulus siseanna si Titus di na manguluhon huria i, ingkon sai tangkas  mangapoi angka parompuan na poso ruas ni huria i, ingkon manghaholongi sinondukna dohot angka anakhonna. Marhite parange na songon  i ma boi nasida pauliulihon parsaripeon na togu. Domu tusi ma ingkon tangkas angka parompuan na poso, mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas,  marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, asa unang hona insak hata ni Debata, marhite parange nasida. Sian angka i saluhutna, tangkas do tugas dohot tanggung jawab na utama di angka parompuan na poso, i ma mangurus rumatanggana, dongan saripena dohot anakhonna. Ndada ulaon haleaon mangurus rumatangga, alai ulaon na balga do i. Ai dibagasan rumatangga i do ditopa haporseaon ni sude ruas ni rumatangga. Molo lemba angka ina mangurus rumatanggana, tontu  gabe marpanghorhon do i tu haporseaon dohot ngolu partondion ni pangisi ni rumatangga i. Di na mangulahon tanggungjawab i, ingkon mamarangehon parange na badia nasida,  i ma toman, porman, jala marunduk ni roha tu hamulianna.  Laos songon i do dipangido tu angka baoa manang ama na poso. Angka baoa naposo pe dipangido asa marhatomanon, boi mangarajai diri di sude parngoluonna, patuduhon pingkiran na ias, jala tongtong bertanggung jawab di ulaon dohot rumah tanggana.  Ingkon saurdot do ina dohot ama i di rumatangga, tongtong tiruan di holong ni roha nang tu angka anakhonna. I do na  pinaingothon ni apostel Paulus, asa sude angka ama pajongjonghon diri di sude angka ulaon na denggan, polin di pangajarion jala marhatomanon. Jadi ingkon sadalan do ama dohot ina di tongatonga ni keluarga i. Ndang boi baoa i manuntut ina dongan saripena ingkon sai unduk tu hamulianna, alai ingkon tangkas do baoa i manghaholongi dongan saripena, sian nasa rohana.
3. Siparangehonon ni anak somang maradophon indukna.  Na ginoaranna dison anak somang, i ma angka parkarejo, karyawan manang naposo manang hatoban  di sadasada keluarga. Di tingkion dihamham i do sude nang angka pegawai di lembaga pemerintagan nang swasta. Di mulana i, torop do halak Kristen marharoroan sian hatoban. Alai laos torop do nasida na dohot marbarita na uli, marhite parange dohot parulaonna na denggan dohot holong ni roha. Angka induk somangna (tuanna) torop do na tartait rohana tu hakristenon i, ala denggan ni parange dohot parulaon ni angka anak somang manang hatobanna i. Di turpukta on, dipaingot do angka anak somang i, asa tongtong mangulahon parange na denggan hombar tu pangajarion hakristenon na denggan. Didok di ay. 9-10: Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!  Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen. Diondolhon do dison, angka anak somang ingkon do:    pangoloi, ndang mangalo tu indukna, unang manggabusi, alai ingkon loyal jala bulus mangula ulaonna. Ingkon haposan manang boi dihaposi indukna ibana, jala martanggung jawab di ulaon na pinasahat ni  indukna. Marhite  sude ulaon dohot parange nasida siganup ari, marsangap ma poda ni Debata, Sipalua hajolmaon.
Sian sude sipaingot i tarida ma, paboa hapoeseaon ni halak Kristen, ndang diukur holan marhite aha dihatahon di gareja,  manang haringgason ro tu gareja, alai diukur sian sude parngoluon, di keluarga, di parsaoran tu dongan jolma, dohot habuluson mangula ulaon dohot tanggung-jawab siganup ari.***
___________________________
Evangelium:   Titus 2:1-10
1 Alai anggo ho, hatahon ma na domu tu poda na tingkos i:
2 Naeng ma marroha na torang angka na tuatua, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marholong jala marbenget ni roha.
3 Songon i angka parompuan natuatua: Marparange na tama di na badia i, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur; angka sipodahon na denggan.
4 Naeng ma apoapoannasida angka parompuan na poso, manghaholongi sinondukna dohot anakhonna,
5 mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas, marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, unang hona insak hata ni Debata.
6 Laos songon i ma apoi baoa angka na umposo, asa marhatomanon.
7 Sandok pajongjong dirim tiruan di angka ulaon na denggan, polin di pangajarion, marhatomanon.
8 Naeng tingkos poda i, so tarsual, asa maila na mangalo i, ala so dapot na roa sidohononna maralohon hita.
9 Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!
10 Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen.
___________________.
Epistel:  Mika 4:1-5
1 Jadi masa ma sogot di ujung ni angka ari: Ojak ma dolok ni joro ni Jahowa di punsu ni angka dolok, jala huminsat sian angka robean, jadi marrongoman ma tu ibana angka bangso.
2 Jadi mardalan ma torop bangso parbegu, angka dohononnasida ma: Beta hita nangkok tu dolok ni Jahowa, dohot tu joro ni Debata ni si Jakkob, asa diajarhon tu hita angka dalanNa, jala mardalan hita di angka lapangNþa. Ai marharoroan sian Sion do patik i, jala hata ni Jahowa sian Jerusalem.
3 Jadi manguhum ma ibana di tongatonga ni torop angka bangso jala toruanna angka bangso bolon sahat ro di na dao; jadi patopahononnasida ma podangnasida bahen gigi, jala hujurnasida bahen sasabi. Ndang be sintahon ni bangso dompak bangso podang, jala ndang be guruhononnasida ruhut ni hamusuon.
4 Hundul be ma nasida di toru ni hau anggurna dohot di toru ni hau arana, jala ndang adong panonggoti, ai pamangan ni Jahowa Zebaot do na mandok i.
5 Ai saluhut angka bangso mardalani marhitehite goar ni debatana be, alai anggo hita mardalan marhitehite goar ni Jahowa Debatanta ro di saleleng ni lelengna.





















































































PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)
 
               Titus 2: 1-10

Horas ma di hita.  Selamat Ari Minggu XVIII dung Trinitatis (4 Oktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta  mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na  sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu si Titus: 2: 1-10,  asa tapasangap Debata marhite saluhutna. Saluhutna na nidokna dison, ndada holan marhite angka ibadah, isara ni parmingguon, dohot angka partangiangan, alai dohot marhite  hata, ulaon ro di parange siganup ari di inganan pangulaon nang di tongatonga ni masyarakat pe. Turpuk on na ditujuhon tu si Titus, sahalak Gorik (na so Jahudi) alai nunga diajari jala ditogutogu si Paulus taringot tu ngolu hakristenon i.Dungi gabe dohot ma ibana ditogihon si Paulus donganna saulaon mamaritahon barita na uli i. Jala di ujungna gabe uluan ni huria ma ibana di pulo Kreta. Di surat parmàhanion ni si Paulus on, diarahon do si Titus , asa tangkas diajari jala ditogutogu ibana, sude halak Kristen ruas ni huria i, di sude horong  asa marparange na denggan hombar tu pangajarion kristen na sintong. Unang tarboanboan nasidà tu angka pangajarion na sala na so hombar tu barita na uli manang hata ni Debata naung niajarhon nasida. Unang tarela nasida tu angka poda niajarhon ni angka parpoda haliluon. Di turpuk on, dipaingot si Paulus si Titus, asa tangkas mangajarhon angka poda na tingkos, tu angka ama na tuatua, tu angka ina na tuatua, songon i dohot tu angka parompuan na poso dohot angka baoa na umposo, asa manghaholuhon parange na denggan, i ma angka parange na hombar tu ngolu hahristennon. Songon i ma nang angka anak somang ( hamba, parkarejo, karyawan) maradophon indukna. Ingkon sude halak Kristen i,  natuatua, naposo, ro di angka anak somang (parkarejo) pe,  boi pasangaphon Debata marhite ulaon, tanggung jawab siganup ari,  dohot parangena siganup ari di tongatonga ni portibion, manang di tongatonga ni masyarakat. Jadi ndada holan marhite panombaon (ibadah) secara ritual dohot seremonial di gsreja halak Kristen pasangap Debata, alai lumobi do marhite parange manang pangalaho siganup ari.
1. Siparangehonon ni baoa dohot parompuan na tuatua. Tu baoa (ama) na tuatua didok, naeng ma marroha na torang, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marhaholong ni roha jala marbenget ni roha. Marroha na torang di terjemahan hata Indonesia didok do: "sederhana" na marharoroan sian hata Gorik "nafalios". Lapatan ni pandohan i, i ma na tau mangarajai manang mangendalihon diri. Hira dos do pangantusion ni i,  dohot marroha na torang songon na diterjemahan hata Batak i, i ma na tongtong torang rohana, ndang mura dipengaruhi hisaphisap manang hagiothagiot ni portibion, isara ni parmàbuhon ala ni siinumon na koras. Didok muse, ingkon na daulat roha do ama na tuatua. Na daulat roha,  di hata Infonesia didok, na "terhormat", lapatanna, na sai dipasangap halak ibana, ala sai denggan do pangalahona, ndang hea sisurahan . Dungi didok muse, ingkon toman rohana,  di hata Indonesia didok "bijaksana" na marharoroan sian hata Gorik "sofron", i ma na boi mamangke dohot mangendalihon  pingkiran na denggan, ndang muramura tarrimas, àla dipengaruhi perasan  manang emosi. Alai tongtong manat  di sude panghataion dohot tindakan. Dungi didok muse hisar marhaporseaon, lapatanna sehat haporseaonna. Aha pe na masa na niadopanna dohot na ro tu ngoluna, ndang mangganggu haporseaonna, gariada angka na masa i lam patoguhon haporseaonna do. Jala didok ndada holan marhaporseaon porlu hisar, alai ingkon dohot do hisar nang marholong dohot marbenget ni roha. Tongtong marholong ni roha tu saluhut halak so mardia imbar tu manang ise pe, jala marbenget ni roha molo masa angka siparungkilhononhon.
Tu parompuan na tuatua, marlangku do tong siparangehonon ni angka baoa na tuatua i. Alai, tamba ni i, didok: ingkon marparange na tama di na badia, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur, jala  ingkon sipodahon na denggan ma, lumobi tu angka na umposo.
Di son tarida tangkas disosohon tu  angka parompuan na  tuatua, ingkon mambahen tiruan di ngolu habadiaon tu angka anakhonna. Ndang jadi  manihasnihasi halak, manang pahatahatahon halak manang paroaroahon halak. Ndang jadi dirajai sipanganon dohot siinumon pamanganna, alai ingkon boi do tong mangorom dirina. Sandok ingkon boi mamodahon angka na denggan tu angka anakhonnna.. Ndada holan marhite hata mamodai, alai ingkon dohot do marhite paramge manang pangalaho siganup ari.
2. Siparangehon ni angka parompuan dohot baoa na poso. Dipaingot si Paulus siseanna si Titus di na manguluhon huria i, ingkon sai tangkas  mangapoi angka parompuan na poso ruas ni huria i, ingkon manghaholongi sinondukna dohot angka anakhonna. Marhite parange na songon  i ma boi nasida pauliulihon parsaripeon na togu. Domu tusi ma ingkon tangkas angka parompuan na poso, mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas,  marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, asa unang hona insak hata ni Debata, marhite parange nasida. Sian angka i saluhutna, tangkas do tugas dohot tanggung jawab na utama di angka parompuan na poso, i ma mangurus rumatanggana, dongan saripena dohot anakhonna. Ndada ulaon haleaon mangurus rumatangga, alai ulaon na balga do i. Ai dibagasan rumatangga i do ditopa haporseaon ni sude ruas ni rumatangga. Molo lemba angka ina mangurus rumatanggana, tontu  gabe marpanghorhon do i tu haporseaon dohot ngolu partondion ni pangisi ni rumatangga i. Di na mangulahon tanggungjawab i, ingkon mamarangehon parange na badia nasida,  i ma toman, porman, jala marunduk ni roha tu hamulianna.  Laos songon i do dipangido tu angka baoa manang ama na poso. Angka baoa naposo pe dipangido asa marhatomanon, boi mangarajai diri di sude parngoluonna, patuduhon pingkiran na ias, jala tongtong bertanggung jawab di ulaon dohot rumah tanggana.  Ingkon saurdot do ina dohot ama i di rumatangga, tongtong tiruan di holong ni roha nang tu angka anakhonna. I do na  pinaingothon ni apostel Paulus, asa sude angka ama pajongjonghon diri di sude angka ulaon na denggan, polin di pangajarion jala marhatomanon. Jadi ingkon sadalan do ama dohot ina di tongatonga ni keluarga i. Ndang boi baoa i manuntut ina dongan saripena ingkon sai unduk tu hamulianna, alai ingkon tangkas do baoa i manghaholongi dongan saripena, sian nasa rohana.
3. Siparangehonon ni anak somang maradophon indukna.  Na ginoaranna dison anak somang, i ma angka parkarejo, karyawan manang naposo manang hatoban  di sadasada keluarga. Di tingkion dihamham i do sude nang angka pegawai di lembaga pemerintagan nang swasta. Di mulana i, torop do halak Kristen marharoroan sian hatoban. Alai laos torop do nasida na dohot marbarita na uli, marhite parange dohot parulaonna na denggan dohot holong ni roha. Angka induk somangna (tuanna) torop do na tartait rohana tu hakristenon i, ala denggan ni parange dohot parulaon ni angka anak somang manang hatobanna i. Di turpukta on, dipaingot do angka anak somang i, asa tongtong mangulahon parange na denggan hombar tu pangajarion hakristenon na denggan. Didok di ay. 9-10: Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!  Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen. Diondolhon do dison, angka anak somang ingkon do:    pangoloi, ndang mangalo tu indukna, unang manggabusi, alai ingkon loyal jala bulus mangula ulaonna. Ingkon haposan manang boi dihaposi indukna ibana, jala martanggung jawab di ulaon na pinasahat ni  indukna. Marhite  sude ulaon dohot parange nasida siganup ari, marsangap ma poda ni Debata, Sipalua hajolmaon.
Sian sude sipaingot i tarida ma, paboa hapoeseaon ni halak Kristen, ndang diukur holan marhite aha dihatahon di gareja,  manang haringgason ro tu gareja, alai diukur sian sude parngoluon, di keluarga, di parsaoran tu dongan jolma, dohot habuluson mangula ulaon dohot tanggung-jawab siganup ari.***
___________________________
Evangelium:   Titus 2:1-10
1 Alai anggo ho, hatahon ma na domu tu poda na tingkos i:
2 Naeng ma marroha na torang angka na tuatua, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marholong jala marbenget ni roha.
3 Songon i angka parompuan natuatua: Marparange na tama di na badia i, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur; angka sipodahon na denggan.
4 Naeng ma apoapoannasida angka parompuan na poso, manghaholongi sinondukna dohot anakhonna,
5 mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas, marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, unang hona insak hata ni Debata.
6 Laos songon i ma apoi baoa angka na umposo, asa marhatomanon.
7 Sandok pajongjong dirim tiruan di angka ulaon na denggan, polin di pangajarion, marhatomanon.
8 Naeng tingkos poda i, so tarsual, asa maila na mangalo i, ala so dapot na roa sidohononna maralohon hita.
9 Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!
10 Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen.
___________________.
Epistel:  Mika 4:1-5
1 Jadi masa ma sogot di ujung ni angka ari: Ojak ma dolok ni joro ni Jahowa di punsu ni angka dolok, jala huminsat sian angka robean, jadi marrongoman ma tu ibana angka bangso.
2 Jadi mardalan ma torop bangso parbegu, angka dohononnasida ma: Beta hita nangkok tu dolok ni Jahowa, dohot tu joro ni Debata ni si Jakkob, asa diajarhon tu hita angka dalanNa, jala mardalan hita di angka lapangNþa. Ai marharoroan sian Sion do patik i, jala hata ni Jahowa sian Jerusalem.
3 Jadi manguhum ma ibana di tongatonga ni torop angka bangso jala toruanna angka bangso bolon sahat ro di na dao; jadi patopahononnasida ma podangnasida bahen gigi, jala hujurnasida bahen sasabi. Ndang be sintahon ni bangso dompak bangso podang, jala ndang be guruhononnasida ruhut ni hamusuon.
4 Hundul be ma nasida di toru ni hau anggurna dohot di toru ni hau arana, jala ndang adong panonggoti, ai pamangan ni Jahowa Zebaot do na mandok i.
5 Ai saluhut angka bangso mardalani marhitehite goar ni debatana be, alai anggo hita mardalan marhitehite goar ni Jahowa Debatanta ro di saleleng ni lelengna.




































































































PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)
  
               Titus 2: 1-10

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XVIII dung Trinitatis (4 Oktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu si Titus: 2: 1-10, asa tapasangap Debata marhite saluhutna. Saluhutna na nidokna dison, ndada holan marhite angka ibadah, isara ni parmingguon, dohot angka partangiangan, alai dohot marhite hata, ulaon ro di parange siganup ari di inganan pangulaon nang di tongatonga ni masyarakat pe. Turpuk on na ditujuhon tu si Titus, sahalak Gorik (na so Jahudi) alai nunga diajari jala ditogutogu si Paulus taringot tu ngolu hakristenon i.Dungi gabe dohot ma ibana ditogihon si Paulus donganna saulaon mamaritahon barita na uli i. Jala di ujungna gabe uluan ni huria ma ibana di pulo Kreta. Di surat parmàhanion ni si Paulus on, diarahon do si Titus , asa tangkas diajari jala ditogutogu ibana, sude halak Kristen ruas ni huria i, di sude horong asa marparange na denggan hombar tu pangajarion kristen na sintong. Unang tarboanboan nasidà tu angka pangajarion na sala na so hombar tu barita na uli manang hata ni Debata naung niajarhon nasida. Unang tarela nasida tu angka poda niajarhon ni angka parpoda haliluon. Di turpuk on, dipaingot si Paulus si Titus, asa tangkas mangajarhon angka poda na tingkos, tu angka ama na tuatua, tu angka ina na tuatua, songon i dohot tu angka parompuan na poso dohot angka baoa na umposo, asa manghaholuhon parange na denggan, i ma angka parange na hombar tu ngolu hahristennon. Songon i ma nang angka anak somang ( hamba, parkarejo, karyawan) maradophon indukna. Ingkon sude halak Kristen i, natuatua, naposo, ro di angka anak somang (parkarejo) pe, boi pasangaphon Debata marhite ulaon, tanggung jawab siganup ari, dohot parangena siganup ari di tongatonga ni portibion, manang di tongatonga ni masyarakat. Jadi ndada holan marhite panombaon (ibadah) secara ritual dohot seremonial di gsreja halak Kristen pasangap Debata, alai lumobi do marhite parange manang pangalaho siganup ari. 
1. Siparangehonon ni baoa dohot parompuan na tuatua. Tu baoa (ama) na tuatua didok, naeng ma marroha na torang, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marhaholong ni roha jala marbenget ni roha. Marroha na torang di terjemahan hata Indonesia didok do: "sederhana" na marharoroan sian hata Gorik "nafalios". Lapatan ni pandohan i, i ma na tau mangarajai manang mangendalihon diri. Hira dos do pangantusion ni i, dohot marroha na torang songon na diterjemahan hata Batak i, i ma na tongtong torang rohana, ndang mura dipengaruhi hisaphisap manang hagiothagiot ni portibion, isara ni parmàbuhon ala ni siinumon na koras. Didok muse, ingkon na daulat roha do ama na tuatua. Na daulat roha, di hata Infonesia didok, na "terhormat", lapatanna, na sai dipasangap halak ibana, ala sai denggan do pangalahona, ndang hea sisurahan . Dungi didok muse, ingkon toman rohana, di hata Indonesia didok "bijaksana" na marharoroan sian hata Gorik "sofron", i ma na boi mamangke dohot mangendalihon pingkiran na denggan, ndang muramura tarrimas, àla dipengaruhi perasan manang emosi. Alai tongtong manat di sude panghataion dohot tindakan. Dungi didok muse hisar marhaporseaon, lapatanna sehat haporseaonna. Aha pe na masa na niadopanna dohot na ro tu ngoluna, ndang mangganggu haporseaonna, gariada angka na masa i lam patoguhon haporseaonna do. Jala didok ndada holan marhaporseaon porlu hisar, alai ingkon dohot do hisar nang marholong dohot marbenget ni roha. Tongtong marholong ni roha tu saluhut halak so mardia imbar tu manang ise pe, jala marbenget ni roha molo masa angka siparungkilhononhon.
Tu parompuan na tuatua, marlangku do tong siparangehonon ni angka baoa na tuatua i. Alai, tamba ni i, didok: ingkon marparange na tama di na badia, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur, jala ingkon sipodahon na denggan ma, lumobi tu angka na umposo.
Di son tarida tangkas disosohon tu angka parompuan na tuatua, ingkon mambahen tiruan di ngolu habadiaon tu angka anakhonna. Ndang jadi manihasnihasi halak, manang pahatahatahon halak manang paroaroahon halak. Ndang jadi dirajai sipanganon dohot siinumon pamanganna, alai ingkon boi do tong mangorom dirina. Sandok ingkon boi mamodahon angka na denggan tu angka anakhonnna.. Ndada holan marhite hata mamodai, alai ingkon dohot do marhite paramge manang pangalaho siganup ari.
2. Siparangehon ni angka parompuan dohot baoa na poso. Dipaingot si Paulus siseanna si Titus di na manguluhon huria i, ingkon sai tangkas mangapoi angka parompuan na poso ruas ni huria i, ingkon manghaholongi sinondukna dohot angka anakhonna. Marhite parange na songon i ma boi nasida pauliulihon parsaripeon na togu. Domu tusi ma ingkon tangkas angka parompuan na poso, mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas, marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, asa unang hona insak hata ni Debata, marhite parange nasida. Sian angka i saluhutna, tangkas do tugas dohot tanggung jawab na utama di angka parompuan na poso, i ma mangurus rumatanggana, dongan saripena dohot anakhonna. Ndada ulaon haleaon mangurus rumatangga, alai ulaon na balga do i. Ai dibagasan rumatangga i do ditopa haporseaon ni sude ruas ni rumatangga. Molo lemba angka ina mangurus rumatanggana, tontu gabe marpanghorhon do i tu haporseaon dohot ngolu partondion ni pangisi ni rumatangga i. Di na mangulahon tanggungjawab i, ingkon mamarangehon parange na badia nasida, i ma toman, porman, jala marunduk ni roha tu hamulianna. Laos songon i do dipangido tu angka baoa manang ama na poso. Angka baoa naposo pe dipangido asa marhatomanon, boi mangarajai diri di sude parngoluonna, patuduhon pingkiran na ias, jala tongtong bertanggung jawab di ulaon dohot rumah tanggana. Ingkon saurdot do ina dohot ama i di rumatangga, tongtong tiruan di holong ni roha nang tu angka anakhonna. I do na pinaingothon ni apostel Paulus, asa sude angka ama pajongjonghon diri di sude angka ulaon na denggan, polin di pangajarion jala marhatomanon. Jadi ingkon sadalan do ama dohot ina di tongatonga ni keluarga i. Ndang boi baoa i manuntut ina dongan saripena ingkon sai unduk tu hamulianna, alai ingkon tangkas do baoa i manghaholongi dongan saripena, sian nasa rohana.
3. Siparangehonon ni anak somang maradophon indukna. Na ginoaranna dison anak somang, i ma angka parkarejo, karyawan manang naposo manang hatoban di sadasada keluarga. Di tingkion dihamham i do sude nang angka pegawai di lembaga pemerintagan nang swasta. Di mulana i, torop do halak Kristen marharoroan sian hatoban. Alai laos torop do nasida na dohot marbarita na uli, marhite parange dohot parulaonna na denggan dohot holong ni roha. Angka induk somangna (tuanna) torop do na tartait rohana tu hakristenon i, ala denggan ni parange dohot parulaon ni angka anak somang manang hatobanna i. Di turpukta on, dipaingot do angka anak somang i, asa tongtong mangulahon parange na denggan hombar tu pangajarion hakristenon na denggan. Didok di ay. 9-10: Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai! Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen. Diondolhon do dison, angka anak somang ingkon do: pangoloi, ndang mangalo tu indukna, unang manggabusi, alai ingkon loyal jala bulus mangula ulaonna. Ingkon haposan manang boi dihaposi indukna ibana, jala martanggung jawab di ulaon na pinasahat ni indukna. Marhite sude ulaon dohot parange nasida siganup ari, marsangap ma poda ni Debata, Sipalua hajolmaon.
Sian sude sipaingot i tarida ma, paboa hapoeseaon ni halak Kristen, ndang diukur holan marhite aha dihatahon di gareja, manang haringgason ro tu gareja, alai diukur sian sude parngoluon, di keluarga, di parsaoran tu dongan jolma, dohot habuluson mangula ulaon dohot tanggung-jawab siganup ari.***
___________________________
Evangelium: Titus 2:1-10 
1 Alai anggo ho, hatahon ma na domu tu poda na tingkos i:
2 Naeng ma marroha na torang angka na tuatua, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marholong jala marbenget ni roha.
3 Songon i angka parompuan natuatua: Marparange na tama di na badia i, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur; angka sipodahon na denggan.
4 Naeng ma apoapoannasida angka parompuan na poso, manghaholongi sinondukna dohot anakhonna,
5 mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas, marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, unang hona insak hata ni Debata.
6 Laos songon i ma apoi baoa angka na umposo, asa marhatomanon.
7 Sandok pajongjong dirim tiruan di angka ulaon na denggan, polin di pangajarion, marhatomanon.
8 Naeng tingkos poda i, so tarsual, asa maila na mangalo i, ala so dapot na roa sidohononna maralohon hita.
9 Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!
10 Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen. 
___________________.
Epistel: Mika 4:1-5 
1 Jadi masa ma sogot di ujung ni angka ari: Ojak ma dolok ni joro ni Jahowa di punsu ni angka dolok, jala huminsat sian angka robean, jadi marrongoman ma tu ibana angka bangso.
2 Jadi mardalan ma torop bangso parbegu, angka dohononnasida ma: Beta hita nangkok tu dolok ni Jahowa, dohot tu joro ni Debata ni si Jakkob, asa diajarhon tu hita angka dalanNa, jala mardalan hita di angka lapangNþa. Ai marharoroan sian Sion do patik i, jala hata ni Jahowa sian Jerusalem.
3 Jadi manguhum ma ibana di tongatonga ni torop angka bangso jala toruanna angka bangso bolon sahat ro di na dao; jadi patopahononnasida ma podangnasida bahen gigi, jala hujurnasida bahen sasabi. Ndang be sintahon ni bangso dompak bangso podang, jala ndang be guruhononnasida ruhut ni hamusuon.
4 Hundul be ma nasida di toru ni hau anggurna dohot di toru ni hau arana, jala ndang adong panonggoti, ai pamangan ni Jahowa Zebaot do na mandok i.
5 Ai saluhut angka bangso mardalani marhitehite goar ni debatana be, alai anggo hita mardalan marhitehite goar ni Jahowa Debatanta ro di saleleng ni lelengna.



















































































































.

Sabtu, 19 September 2026

RENUNGAN FILIPI 4: 10-19, SALUHUT DO TARPATUPA AHU MARHITE IBANA (SEGALA PERKARA DAPAT KUTANGGUNG DI DALAM TUHAN)

 SALUHUT DO TARPATUPA AHU MARHITE IBANA (SEGALA PERKARA DAPAT KUTANGGUNG DI DALAM TUHAN)


             Pilippi 4: 10-19


Horas ma di hita. Selamat Ari Mimggu XVI dung Trinitatis 20 September 2026. Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian surat ni apostel Paulus tu huria Pilippi 4: 10-19, i ma   panindangion ni apostel Paulus tu huria Filipi,   na mandok: Saluhutna do tarpatupa ahu marhite Ibana. Na marlapatan do i,  na saluhutna do tarpatupa angka na porsea marhite gogo na sian Tuhan i. Dipapos apostel Paulus roha ni huria i asa tongtong mangasahon gogo ni Tuhan i mangadopi ragam ni angka parsoalan ni ngolu di portibi on, tarmasuk ma i na mardomu tu sipanganon manang haporluan ni ngolu siganup ari. Ala ni i ditogutogu turpuk on do sude angka na porsea:
1. Mangguruhon manghasonanghon na adong.. Mansai las do roha ni apoatel Paulus manjalo pangurupion ni huria Pilippi, bahen haporluan ni apostel Paulus siganup ari laho marbarita na uli. Tangkas do silehonlehon i dihamauliatehon rohana, ala dirajumi ibana do i pelean na hushus, na gabe hamuliaon ni Debata. Alai las ni rohana i, ndada holan ala ni materi ni pangurupion na jinalona i sambing,  lumobi do ala dibereng ibana nunga lam magodang  pangalehon dohot holong ni roha ni huria i di ulaon harajaon ni Debata. Jadi marhite suratna on,  naeng togutoguon ni Apostel Paulus huria i, asa tangkas diboto nasida, ndada apala materi pangurupion i na diharingkothon ibana,  ai didok si Paulus do ndang hea  ibana hurangan  na marbarita na uli i. Ai nunga diguruhon ibana manghasonanghon na adong. Didok ibana:  "Huboto do marpangontik, huboto do marlobilobian; tongtong do somal ahu di saluhutna, nang bosur, nang rapar, nang marlobilobi, nang marnahurang." Marhite i do ibana ndang hea manghilala na hurangan. Diboto ibana do mangatur haporluanna. Ala ni tongtong do sungkup dihilala ibana haporluan na ringkot di parngoluon on. Ala ni ndang hea holsoan ibana di na haporluanna siganup ari. Diboto ibana do na patut sibahenonnna, di sude situasi ni ngoluna. Molo hurangan, manang marlobilobi pe diboto do marpangontik. Lapatanna, molo hurangan pe ndang sumurut hiras ni rohana, tongtong dihasabamhon ibana na adong. Molo marlobilobi pe ndang gabe lupa diri ibana, manghaginjanghon na adong di ibana Jadi ingkon songon i do ngolu ni halak na porsea, tongtong diboto manghasonanghon manang manghasabamhon na adong, marhite silehonlehon ni Tuhan i.
2. Tongtong manjalo hagogoon sian Tuhan i. Molo boi songon i ngolu ni si Paulus, i ma boi manghasonanghon na adong, ala na dijalo ibana do gogo sian Tuhan i. Gogo na na sian Tuhan i do mangalehon habengeton di ibana,  jala boi patupahon saluhutna, manang mangatasi saluhut persoalan di ngoluna. I do umbahen didok ibana: "Saluhutna do tarpatupa ahu marhitehite Ibana, na margogoihon ahu." Lapatanna,  molo margogo pe ibana di pardagingon, dohot di partondion, Tuhan i do na margogoihon ibana.  I do nang siauhononta di ngolunta, asa unang lomos hita taringot tu ngolunta. Ndang hurangan angka na porsea di Tuhanta i di ngoluna. Ai marhite gogo na sian Tuhan i, ndang adong na so tarpatupa ibana laho patukhon ngoluna. Molo masa pe hamaolon boi ibana margogo laho mangadopi hamaolon. Molo masa pe haporsuhon, boi ibana manahan di bagasan habengeton. Torop do halak di tingkion naung nirajaan ni hagiot portibion, ndang manghasonanghon na adong di ibana. Sai tongtong di marnahurang dihilala, gabe diuji mangalului angka sinadongan na di portibion, marhite dalan hageduhon, manang dalan na so uhum, isara ni na manipu halak, manang mangulahon korupsi. Angka parroha na songon i sai dilului do sadihari adong peluang laho patambahon sinadonganna. Laho pasauthon i dipangke nasa malona, dohot gongona ro di huaso na adong di ibana. Boi do angka siula hajahaton manang na so uhum malua sian uhum portibion ala ni hamaloon dohot huaso na adong di ibana. Alai pos ma rohanta, ndang boi sonang roha ni halak na songon i laho manghasonanghon na adong do ibana. Boi do halak na songon i sai gaor pingkiranna, ndang dame rohana. Alai molo boi pe malua halak na songon i sian uhum portibion, alai ndang malua anggo sian paruhuman ni Debata. Ingkon partanggungjawabhononna do nasa na niulana di jolo ni Tuhan i. Jadi ala ni i, saleleng di ngolunta on, taguruhon ma manghasonanghon  na adong. Molo tahilala hira na hurangan do hita di na ringkot di parngoluon siganup ari, di bagasan pos ni roha, tapangido ma Tuhan i,  asa sai dipasingkop di hita di angka na tahaporluhon di ngolunta. Unang pola tapangido asa dilehinon Debata hamoraon di hita. Songon raja Salomo di na nilehon ni Debarta kesempatan di ibana laho mangido, ndada hamoraon di pangido, alai habisuhon do dipangido asa tau jala margogo ibana laho mangarajai bangso na dipasahat Debata tu ibana. Nang pe songon i dilehon Debata do hamoraon di ibana. Alai ndang gabe ginjang rohana ala ni hamoraon i, lam serep do rohana laho mangulahon na gabe sangap dohot hamuluaon ni Debata.
3. Diparbaga Debata do manggohi nasa na ringkot di angka na porsea, na mamelehon sian na adong di ibana bahen pelean na hushus na gabe halomoan ni Tuhan i. Didok apostel Paulus do halak Kristen na di huria Pilippi, manongos pangurupion tu apostel Paulus, marhite si Epaproditus, songon tanda ni hamauliateonna tu huria i: "Alai gohan ni Debatangku do nasa na ringkot di hamu, hombar tu hamoraonNa i di hasangapon i, di bagasan Kristus Jesus." Na marlapatan, ndang marisuang silehonlehon ni angka na porsea di huria i, ai dirajumi do i songon pelean tu Debata. Ndang gabe hurangan  angka na pasahat pelean tu Debata,  ai gohan no Debata do nasa na ringkot di nasda, sian hamoraon-Na, di bagasan Kristus Jesus.  Laos boi do i marlapatan, sai na ramotan jala parmudumuduon ni Debata do angka na porsea jala haposan  di Tuhan i, na las roha mangurupi, jala pasahathon sandok ngoluna tu panggomgomion ni Tuhan i. Alai silehonlehon ni Debata, ndada boi diukur marhite suhatsuhat ni portibion, alai diukur do i sian hamoraon dohot hamuliaon-Na na so adong batasna.  Ala ni i boi ma hita tongtong mangasahon Debata di ngolunta, na so jadi hita ganggu,  manang holsoan  taringot tu ngolunta on. Songon na pinaingothon ni Jesus marhite jamitana di dolok tu angka na mangihuthon Ibana na mandok: "Antong unang ma holsoan rohamuna, mandok: Aha ma panganonnami? Aha ma inumonnami? Aha ma parabitonnami?  Angka sipelebegu do mangkaringkothon saluhutna sisongon i. Diboto Amamuna na di banua ginjang i do, naung ringkot angka i di hamu." (Mat. 6: 31-32). Alani i dipangido Debata asa hibul rohanta, manjalahi Ibana, unang manjalahi aha na tahaporluhon. Dipangido do  asa lam tangkas tatanda Ibana di ngolunta on, jala asa tahangoluhon hata-Na jala mardalan hita di dalan hasintingan-Na. Haposan do Tuhan i,  sai na saut do aha na pinarbaga-Na di ngolunta.***


_____________________________
Evangelium:  Pilippi 4:10-19
              Mauliate ni roha ni Apostel i di
                Panarihon ni roha ni Huria i
10 Alai tarhilas situtu do rohangku di bagasan Tuhan i, ala mangulahi tarida rohamuna sumarihon na ringkot di ahu. Tongtong do i nian rohamuna, alai holan tingkina do na so une.
11 Ndada ala na hurangan ahu, umbahen na hudok i; ai nunga huguruhon, manghasonanghon na adong.
12 Huboto do marpangontik, huboto do marlobilobian; tongtong do somal ahu di saluhutna, nang bosur, nang rapar, nang marlobilobi, nang marnahurang..
13 Saluhutna do tarpatupa ahu marhitehite Ibana, na margogoihon ahu!.
14 Alai tahe, denggan do pambahenmuna i; ai ditiroi hamu do haporsuhonhu.
15 Alai diboto hamu halak Pilippi do, na so adong, dungkon ni hamu, huria na hubahen donganhu mangetong hepeng na ro dohot na laho, olat ni mula ni pamaritahonhi, di na borhat i ahu sian Makedonia.
16 Ai di Tessalonik dope ahu, nunga ditongos hamu na ringkot di ahu, sahali ro di dua hali.
17 Ndada silehonlehon i hulului parbue i do na hujalahi; na gabe singirmuna do i.
18 Alai sandok tuk do di ahu, marlobilobi gari adong; suksuk do di ahu, dung hujalo na tinongosmuna marhite sian si Epaproditus: Uap na hushus ma i, pelean halaean, halomoan ni roha ni Debata.
19 Alai gohan ni Debatangku do nasa na ringkot di hamu, hombar tu hamoraonNa i di hasangapon i, di bagasan Kristus Jesus!

____________________
Epistel: Jona 4:1-11
          Marungutungut si Jona tu Debata
1 Alai sogo situtu do roha ni si Jona disi, jala piripirion ibana.
2 Jadi martangiang ma ibana tu Jahowa jala didok ma: "Oe, ale Jahowa, nda i do hatangku hian, uju di tanongku dope ahu? Umbahen hujoloani nian maporus tu Tarsis, ai huboto hian do, Debata parasi roha jala pardengganbasa do Ho lambat tarrimas, jala parasi roha godang, jala na olo sumolsol rohaNa taringot tu hamagoan.
3 On pe ale Jahowa, ua buat ma tagonan hosangku sian ahu, ai dengganan ahu mate sian na mangolu."
            Dipaingot Debata si Jona
4 Dung i ninna Jahowa ma: "Tung turut ma ho marro ni rimas?"
5 Dung i ruar ma si Jona sian huta i, jala hundul tungkan habinsaran ni huta i, jala dibahen disi soposopona, jala hundul tusi marlinggomlinggom, paima diida manang aha masa tu huta i.
6 Jadi dipadiri Debata Jahowa ma hau dulang sada, na simbur magodang di atas ni si Jona bahen parlinggoman di atas uluna, paluahon ibana sian hinamagona, jadi las situtu ma roha ni si Jona ala ni hau dulang i.
7 Dung i dipadiri Debata ma sada gulokgulok di hananaek ni sibalik hunik manogotna i, gabe diruangi ma hau dulang i, laos malos.
8 Jadi dung binsar mata ni ari dipadiri Debata ma alogo na mohop sian purba. Jadi didoit mata ni ari ma ulu ni si Jona, pola mandate ibana, jadi dipangido ma mate hosana, jala didok do: "Dengganan ahu mate sian na mangolu."
9 Dung i didok Debata ma tu si Jona: "Tung turut ma ho marronirimas ala ni hau dulang i?" Gabe didok ibana ma: "Turut do ahu marronirimas sahat ro di hamatean."
10 Jadi didok Jahowa ma: "Gari ho marsak do roham ala ni hau dulang na so hinangaluthonmi manang pinagodanggodangmi, na tubu saborngin, jala mago saborngin.
11 Baliksa pala Ahu, tung so marasi ni roha Ahu mida Ninive, huta na bolon i, na marisi lobi saratus duapulu ribu jolma, angka na so umboto parsirangan ni siamunna dohot sihambirangna, tole pinahan na sai deak?"