Senin, 05 Oktober 2026

RENUNGAN PSALMEN (MAZMUR 25: 15-22), SAI TONG DO MANGARANAP MATANGKU TU JAHOWA (MATAKU TETAP TERARAH KEPADA TUHAN)

 SAI TONG DO MANGARANAP MATANGKU TU JAHOWA (MATAKU TETAP TERARAH KEPADA TUHAN), 


                  Psalmem 25: 15-22


Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XVII dung Trinitatis (27 September 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata tu tu hita sadarion, na dienet sian buku Psalmen 25: 15-22, asa sai tong mangaranap matanta tu Jahowa. Mangaranap lapatanna, màmereng dompak tu na dao. Jadi molo dipangido hata ni Debata na di turpuk on asa sai mangaranap matanta tu Jahowa marlapatan do i asa sai tadompakhon ngolunta hibul mamereng tu Jahowa. Tangiang ni sahalak na porsea do turpuk on, i ma si David, na manghilala sitaonon na bernit situtu, hira na tarpungjung ngoluna dihilala ndang adong dongan, dohot ala ni na marparungkilhon dokdok ni dosa na pasorathon rohana, alai tongtong ibana mandompakhon pamerengan dohot panghirimonna tu Jahowa. Ala ni adong manang piga na boi gabe jamita sihangoluhononta sian turpuk on, i ma:
1. Tadompakhon ma tongtong pamerenganta tu Debata.  Songon di David na patudoshon dirina, songon pat na hona jorat ni jorgong siala angka sitaonon na niadopanna, songon i do nang ngolunta, na tarjorat tu jorgong ni sibolis i. Ala ni jorgong ni sibolis i,  godang ma hita manaon na bernit di ngolunta di portibion. Ndang adong be dapot hasonangan di ngolunta. Godang ma angka masalah dohot hamaolon na taadopi. Ndang tarbahen hita be malua sian jorgong ni sibolis sian dirinta.  Dalan haluaon i ma  ingkon sai mangaranap ma matanta tu Jahowa mardongan panghirimon, ai holan Ibana  do na tuk paluahon patta sian jorgong ni dibolis i. On taulahon tontu marhite na pasahat sandok ngolunta tu Debata di bagasan tangiang. Marhite tangiang do hita pasahathon sandok na masa di ngolunta tu Debata. Di tongatonga ni portibi on, jotjot do ngolunta mangadopi ragam ni persoalan, hamaolon,  ragam ni angka na bernit, pangarupaon, na mambahen hita hira na tarhapit, manang tarjorgong. Angkup ni i, sipata boi hita manghilala hira na tarpunjung di ngoluon, ndang adong na mangantoi ngolunta, ala ganup halak nunga holan mamingkirhon dirina sandiri. Alai di situasi  na songon i  ma hita ndang jadi mandao sian Tuhan i. Ingkon sai tapajonok  ma dirinta tu Ibana, na rade tongtong paluahon hita sian hagogotanta. Marhite tangiang tapangido pangurupion, laho mangondihon hita. Laos domu tusi, tapando hasesaan ni dosanta, ai ala ni dosa i do umbahen jotjot humasusa hita di ngolunta on.
2.  Tapaunduk tongtong dirinta di bagasan haserepon diadopan ni Tuhanni. Dipapatar si David do saluhut na bernit ba niaena tu Tuhan i. Ndang adong na ditabunihon ibana, ai diboto ibana patar do i saluhutna di adopan ni Tuhan i. Panghilalaanna na punjung,  na hona tindas, na marungkil, dipasahat ibana tu Tuhan i di bagasan haserepon dohot unduk ni roha. Diokuhon ibana do nang hagaleonna, songon i dohot angka dosa na niulahonna, na so adong manang aha sipangasahononna di adopan ni Debata. Ala ni sandok ngoluna dipasahat ibana ma tu Debata, na dihaporseai jala dihirim rohana tuk paluahon ibana. On manogunogu hita asa ungkap rohanta mangokuhon hagaleon dohot hahuranganta tu Debata. Ndang adong manang aha na denggan na taulahon na boi pangasahononta tu Tuhan i. Ingkon tongtong do hita di bagasan unduk dohot serep ni roha mangido asi ni roha ni Debata.  Bulus dohot ias ni rohanta pasahathon sude na pasorathon rohanta di ngolu on,  ido na boi pahothon rohanta di bagasan habengeton laho managam pangurupion ni Tuhan i. Halak na di bagasan haporseaon dohot pos ni roha pasahathon ngoluna tu Tuhan i, ndang hea dipaila Tuhan i, luangan sambing so dapotan manang aha sian Tuhan i.
3. Tongtong manghaporseai Tuhan i nang pe di na masa hamaolon. Turpuk on tong do manogunogu hita asa tongtong manghaporsea i Tuhan i nang pe di na masa hamaolon na taadopi. Di na tarjou si David gabe raja gumomgom Israel, godang hamaolon diadopi sian angka na manghasogohon ibana. Dihasogohon raja Saul do ibana, di pangaradeon ni dirina gabe raja, ala dibereng raja Saul, ibana songon saingan na naeng mandabuhon ibana. Di sogo ni roha ni raja Saul i, pola manang piga hali disangkapi raja Saul naeng mamunu ibana, alai sai disundati Debata do sangkapna na jahat i. Songon i dung raja pe ibana, torop do halak na marsogo ni roha marnida ibana.  Alai di situasi na songon i ma ibana tongtong pasahathon sude ngoluna laho mangulahon harajaon i tu Debata Jahowa. Ndang ditabunihon ibana angka na borat na niadopanna tu Debata. Diangkui ibana do na mansai godang musu na manghasogohon ibana. On patuduhon tu hita, ngolu na sintong di adopan ni Debata, ndang malua sian godang tantangan dohot paraloan ni portibion. Ala ni i do asa songon si David hita, tongtong mangido pangarupion ni Tuhan i laho mangondihon hita. Jala si David sandiri, ndada holan dirina  dipangido ondihonon ni Debata, alai dohot do bangsona, i ma bangso Israel na ni rajaanna hatiha i. I ma patuduhon tanggung jawabna, tu bangso i,  na tu si ibana dipabangkit Debata gabe raja. Sian bulus ni roha dohot ibana mangido tu Debata asa dipalua Debata bangso-Na i sian hagogota. On ma tanggung jawab na mansai balga di ibana, songon raja, na so holan mamingkirhon dirina, alai tongtong do mamingkirhon bangso na nirajaanna i, asa dipalua Debata sian hagogotanna sudena. Ala ni molo dipangido ibana pe asa dipalua Debata dirina sian hagogotan rodi ragam ni na manosak ngoluna, ndada holan na ringkot di dirina na pinangudona i, alai na ringkot di haluaon ni bangso i do, ala dihilala ibana nunga menyatu dirina dohot bangso i. ***

_______________________________
Evangelium:  Psalmen 25:15-22
15 Sai tong do mangaranap matangku tu Jahowa, ai Ibana do mangenet tothu sian jorgong.
16 Sai dompakhon ma ahu, jala asi rohaM di ahu, ai punjung jala na dangol do ahu.
17 Lam ganda do hagogotan ni rohangku, sai palua ma ahu sian angka hasosahanhu.
18 Sai tatap ma dangolhon dohot ngaluthon, jala marpamuati ma rohaM di angka dosangku sudena.
19 Ida ma angka musungku, ai lan do nasida, jala hosomhosom pangarupaon dibahen nasida manghosom ahu.
20 Sai ramoti ma tondingki jala palua ahu, unang tung paurak ahu, ai marhaposan tu Ho do ahu.
21 Halidangon dohot hatigoran ma mangaramoti ahu, ai marhaporusan tu Ho do ahu.
22 Ale Debata, sai palua ma Israel sian angka hagogotanna sudena.
_________________________
Epistel:  Johannes 9:1-11
1 Dung i di na mamolus i Ibana, diida ma sada halak na mapitung tubu.
2 Gabe ninna angka siseanNa ma manungkun Ibana: "Ale Guru, ise do na mardosa, halak on do manang natorasna, umbahen na mapitung ibana tubu?"
3 Jadi dialusi Jesus ma: "Ndada ala ni dosana manang ala ni dosa ni natorasna; alai naeng gabe patar angka ulaon ni Debata di ibana.
4 Ingkon ulaonHu do ulaon ni na marsuru Ahu, saleleng arian; ai dung ro borngin, ndang tarbahen mangula disi manang ise.
5 Panondang ni portibi on do Ahu, tagan di portibi on Ahu."
6 Jadi dung didok songon i, ditijuri ma tano i mambahen gambo marhite sian ijurNa i, didalohon ma gambo i tu matana.
7 Dung i didok ma tu ibana: "Laho ma ho marsuap tu dano Siloa (na mandok: Na sinuru)" Jadi laho ma ibana marsuap, gabe marnida ma ibana mulak.
8 Dung i didok hombar bagasna ma ro di angka na marnida ibana najolo mangidoido: "Nda on do na somal hundul mangidoido?"
9Jadi adong ma deba na mandok: "Ibana do i."
Alai na deba mandok: :Ndangana, suman do ibana tusi." Didok ibana do: "Ahu do i."
10 Dung i ninna nasida ma: "Beha do hamumungkap ni matami?"
11 Jadi didok ma mangalusi: "Halak i na margoar Jesus, i do pauli gambo, didalohon ma i tu matangku, jadi disuru ahu marsuap tu dano Siloa; dung i laho ahu tusi marsuap, jadi marnida ma."

RENUNGAN TITUS 2: 1-10, PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)

 PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)

 
               Titus 2: 1-10

Horas ma di hita.  Selamat Ari Minggu XVIII dung Trinitatis (4 Oktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta  mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na  sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu si Titus: 2: 1-10,  asa tapasangap Debata marhite saluhutna. Saluhutna na nidokna dison, ndada holan marhite angka ibadah, isara ni parmingguon, dohot angka partangiangan, alai dohot marhite  hata, ulaon ro di parange siganup ari di inganan pangulaon nang di tongatonga ni masyarakat pe. Turpuk on na ditujuhon tu si Titus, sahalak Gorik (na so Jahudi) alai nunga diajari jala ditogutogu si Paulus taringot tu ngolu hakristenon i.Dungi gabe dohot ma ibana ditogihon si Paulus donganna saulaon mamaritahon barita na uli i. Jala di ujungna gabe uluan ni huria ma ibana di pulo Kreta. Di surat parmàhanion ni si Paulus on, diarahon do si Titus , asa tangkas diajari jala ditogutogu ibana, sude halak Kristen ruas ni huria i, di sude horong  asa marparange na denggan hombar tu pangajarion kristen na sintong. Unang tarboanboan nasidà tu angka pangajarion na sala na so hombar tu barita na uli manang hata ni Debata naung niajarhon nasida. Unang tarela nasida tu angka poda niajarhon ni angka parpoda haliluon. Di turpuk on, dipaingot si Paulus si Titus, asa tangkas mangajarhon angka poda na tingkos, tu angka ama na tuatua, tu angka ina na tuatua, songon i dohot tu angka parompuan na poso dohot angka baoa na umposo, asa manghaholuhon parange na denggan, i ma angka parange na hombar tu ngolu hahristennon. Songon i ma nang angka anak somang ( hamba, parkarejo, karyawan) maradophon indukna. Ingkon sude halak Kristen i,  natuatua, naposo, ro di angka anak somang (parkarejo) pe,  boi pasangaphon Debata marhite ulaon, tanggung jawab siganup ari,  dohot parangena siganup ari di tongatonga ni portibion, manang di tongatonga ni masyarakat. Jadi ndada holan marhite panombaon (ibadah) secara ritual dohot seremonial di gsreja halak Kristen pasangap Debata, alai lumobi do marhite parange manang pangalaho siganup ari.
1. Siparangehonon ni baoa dohot parompuan na tuatua. Tu baoa (ama) na tuatua didok, naeng ma marroha na torang, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marhaholong ni roha jala marbenget ni roha. Marroha na torang di terjemahan hata Indonesia didok do: "sederhana" na marharoroan sian hata Gorik "nafalios". Lapatan ni pandohan i, i ma na tau mangarajai manang mangendalihon diri. Hira dos do pangantusion ni i,  dohot marroha na torang songon na diterjemahan hata Batak i, i ma na tongtong torang rohana, ndang mura dipengaruhi hisaphisap manang hagiothagiot ni portibion, isara ni parmàbuhon ala ni siinumon na koras. Didok muse, ingkon na daulat roha do ama na tuatua. Na daulat roha,  di hata Infonesia didok, na "terhormat", lapatanna, na sai dipasangap halak ibana, ala sai denggan do pangalahona, ndang hea sisurahan . Dungi didok muse, ingkon toman rohana,  di hata Indonesia didok "bijaksana" na marharoroan sian hata Gorik "sofron", i ma na boi mamangke dohot mangendalihon  pingkiran na denggan, ndang muramura tarrimas, àla dipengaruhi perasan  manang emosi. Alai tongtong manat  di sude panghataion dohot tindakan. Dungi didok muse hisar marhaporseaon, lapatanna sehat haporseaonna. Aha pe na masa na niadopanna dohot na ro tu ngoluna, ndang mangganggu haporseaonna, gariada angka na masa i lam patoguhon haporseaonna do. Jala didok ndada holan marhaporseaon porlu hisar, alai ingkon dohot do hisar nang marholong dohot marbenget ni roha. Tongtong marholong ni roha tu saluhut halak so mardia imbar tu manang ise pe, jala marbenget ni roha molo masa angka siparungkilhononhon.
Tu parompuan na tuatua, marlangku do tong siparangehonon ni angka baoa na tuatua i. Alai, tamba ni i, didok: ingkon marparange na tama di na badia, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur, jala  ingkon sipodahon na denggan ma, lumobi tu angka na umposo.
Di son tarida tangkas disosohon tu  angka parompuan na  tuatua, ingkon mambahen tiruan di ngolu habadiaon tu angka anakhonna. Ndang jadi  manihasnihasi halak, manang pahatahatahon halak manang paroaroahon halak. Ndang jadi dirajai sipanganon dohot siinumon pamanganna, alai ingkon boi do tong mangorom dirina. Sandok ingkon boi mamodahon angka na denggan tu angka anakhonnna.. Ndada holan marhite hata mamodai, alai ingkon dohot do marhite paramge manang pangalaho siganup ari.
2. Siparangehon ni angka parompuan dohot baoa na poso. Dipaingot si Paulus siseanna si Titus di na manguluhon huria i, ingkon sai tangkas  mangapoi angka parompuan na poso ruas ni huria i, ingkon manghaholongi sinondukna dohot angka anakhonna. Marhite parange na songon  i ma boi nasida pauliulihon parsaripeon na togu. Domu tusi ma ingkon tangkas angka parompuan na poso, mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas,  marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, asa unang hona insak hata ni Debata, marhite parange nasida. Sian angka i saluhutna, tangkas do tugas dohot tanggung jawab na utama di angka parompuan na poso, i ma mangurus rumatanggana, dongan saripena dohot anakhonna. Ndada ulaon haleaon mangurus rumatangga, alai ulaon na balga do i. Ai dibagasan rumatangga i do ditopa haporseaon ni sude ruas ni rumatangga. Molo lemba angka ina mangurus rumatanggana, tontu  gabe marpanghorhon do i tu haporseaon dohot ngolu partondion ni pangisi ni rumatangga i. Di na mangulahon tanggungjawab i, ingkon mamarangehon parange na badia nasida,  i ma toman, porman, jala marunduk ni roha tu hamulianna.  Laos songon i do dipangido tu angka baoa manang ama na poso. Angka baoa naposo pe dipangido asa marhatomanon, boi mangarajai diri di sude parngoluonna, patuduhon pingkiran na ias, jala tongtong bertanggung jawab di ulaon dohot rumah tanggana.  Ingkon saurdot do ina dohot ama i di rumatangga, tongtong tiruan di holong ni roha nang tu angka anakhonna. I do na  pinaingothon ni apostel Paulus, asa sude angka ama pajongjonghon diri di sude angka ulaon na denggan, polin di pangajarion jala marhatomanon. Jadi ingkon sadalan do ama dohot ina di tongatonga ni keluarga i. Ndang boi baoa i manuntut ina dongan saripena ingkon sai unduk tu hamulianna, alai ingkon tangkas do baoa i manghaholongi dongan saripena, sian nasa rohana.
3. Siparangehonon ni anak somang maradophon indukna.  Na ginoaranna dison anak somang, i ma angka parkarejo, karyawan manang naposo manang hatoban  di sadasada keluarga. Di tingkion dihamham i do sude nang angka pegawai di lembaga pemerintagan nang swasta. Di mulana i, torop do halak Kristen marharoroan sian hatoban. Alai laos torop do nasida na dohot marbarita na uli, marhite parange dohot parulaonna na denggan dohot holong ni roha. Angka induk somangna (tuanna) torop do na tartait rohana tu hakristenon i, ala denggan ni parange dohot parulaon ni angka anak somang manang hatobanna i. Di turpukta on, dipaingot do angka anak somang i, asa tongtong mangulahon parange na denggan hombar tu pangajarion hakristenon na denggan. Didok di ay. 9-10: Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!  Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen. Diondolhon do dison, angka anak somang ingkon do:    pangoloi, ndang mangalo tu indukna, unang manggabusi, alai ingkon loyal jala bulus mangula ulaonna. Ingkon haposan manang boi dihaposi indukna ibana, jala martanggung jawab di ulaon na pinasahat ni  indukna. Marhite  sude ulaon dohot parange nasida siganup ari, marsangap ma poda ni Debata, Sipalua hajolmaon.
Sian sude sipaingot i tarida ma, paboa hapoeseaon ni halak Kristen, ndang diukur holan marhite aha dihatahon di gareja,  manang haringgason ro tu gareja, alai diukur sian sude parngoluon, di keluarga, di parsaoran tu dongan jolma, dohot habuluson mangula ulaon dohot tanggung-jawab siganup ari.***
___________________________
Evangelium:   Titus 2:1-10
1 Alai anggo ho, hatahon ma na domu tu poda na tingkos i:
2 Naeng ma marroha na torang angka na tuatua, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marholong jala marbenget ni roha.
3 Songon i angka parompuan natuatua: Marparange na tama di na badia i, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur; angka sipodahon na denggan.
4 Naeng ma apoapoannasida angka parompuan na poso, manghaholongi sinondukna dohot anakhonna,
5 mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas, marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, unang hona insak hata ni Debata.
6 Laos songon i ma apoi baoa angka na umposo, asa marhatomanon.
7 Sandok pajongjong dirim tiruan di angka ulaon na denggan, polin di pangajarion, marhatomanon.
8 Naeng tingkos poda i, so tarsual, asa maila na mangalo i, ala so dapot na roa sidohononna maralohon hita.
9 Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!
10 Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen.
___________________.
Epistel:  Mika 4:1-5
1 Jadi masa ma sogot di ujung ni angka ari: Ojak ma dolok ni joro ni Jahowa di punsu ni angka dolok, jala huminsat sian angka robean, jadi marrongoman ma tu ibana angka bangso.
2 Jadi mardalan ma torop bangso parbegu, angka dohononnasida ma: Beta hita nangkok tu dolok ni Jahowa, dohot tu joro ni Debata ni si Jakkob, asa diajarhon tu hita angka dalanNa, jala mardalan hita di angka lapangNþa. Ai marharoroan sian Sion do patik i, jala hata ni Jahowa sian Jerusalem.
3 Jadi manguhum ma ibana di tongatonga ni torop angka bangso jala toruanna angka bangso bolon sahat ro di na dao; jadi patopahononnasida ma podangnasida bahen gigi, jala hujurnasida bahen sasabi. Ndang be sintahon ni bangso dompak bangso podang, jala ndang be guruhononnasida ruhut ni hamusuon.
4 Hundul be ma nasida di toru ni hau anggurna dohot di toru ni hau arana, jala ndang adong panonggoti, ai pamangan ni Jahowa Zebaot do na mandok i.
5 Ai saluhut angka bangso mardalani marhitehite goar ni debatana be, alai anggo hita mardalan marhitehite goar ni Jahowa Debatanta ro di saleleng ni lelengna.





















































































PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)
 
               Titus 2: 1-10

Horas ma di hita.  Selamat Ari Minggu XVIII dung Trinitatis (4 Oktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta  mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na  sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu si Titus: 2: 1-10,  asa tapasangap Debata marhite saluhutna. Saluhutna na nidokna dison, ndada holan marhite angka ibadah, isara ni parmingguon, dohot angka partangiangan, alai dohot marhite  hata, ulaon ro di parange siganup ari di inganan pangulaon nang di tongatonga ni masyarakat pe. Turpuk on na ditujuhon tu si Titus, sahalak Gorik (na so Jahudi) alai nunga diajari jala ditogutogu si Paulus taringot tu ngolu hakristenon i.Dungi gabe dohot ma ibana ditogihon si Paulus donganna saulaon mamaritahon barita na uli i. Jala di ujungna gabe uluan ni huria ma ibana di pulo Kreta. Di surat parmàhanion ni si Paulus on, diarahon do si Titus , asa tangkas diajari jala ditogutogu ibana, sude halak Kristen ruas ni huria i, di sude horong  asa marparange na denggan hombar tu pangajarion kristen na sintong. Unang tarboanboan nasidà tu angka pangajarion na sala na so hombar tu barita na uli manang hata ni Debata naung niajarhon nasida. Unang tarela nasida tu angka poda niajarhon ni angka parpoda haliluon. Di turpuk on, dipaingot si Paulus si Titus, asa tangkas mangajarhon angka poda na tingkos, tu angka ama na tuatua, tu angka ina na tuatua, songon i dohot tu angka parompuan na poso dohot angka baoa na umposo, asa manghaholuhon parange na denggan, i ma angka parange na hombar tu ngolu hahristennon. Songon i ma nang angka anak somang ( hamba, parkarejo, karyawan) maradophon indukna. Ingkon sude halak Kristen i,  natuatua, naposo, ro di angka anak somang (parkarejo) pe,  boi pasangaphon Debata marhite ulaon, tanggung jawab siganup ari,  dohot parangena siganup ari di tongatonga ni portibion, manang di tongatonga ni masyarakat. Jadi ndada holan marhite panombaon (ibadah) secara ritual dohot seremonial di gsreja halak Kristen pasangap Debata, alai lumobi do marhite parange manang pangalaho siganup ari.
1. Siparangehonon ni baoa dohot parompuan na tuatua. Tu baoa (ama) na tuatua didok, naeng ma marroha na torang, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marhaholong ni roha jala marbenget ni roha. Marroha na torang di terjemahan hata Indonesia didok do: "sederhana" na marharoroan sian hata Gorik "nafalios". Lapatan ni pandohan i, i ma na tau mangarajai manang mangendalihon diri. Hira dos do pangantusion ni i,  dohot marroha na torang songon na diterjemahan hata Batak i, i ma na tongtong torang rohana, ndang mura dipengaruhi hisaphisap manang hagiothagiot ni portibion, isara ni parmàbuhon ala ni siinumon na koras. Didok muse, ingkon na daulat roha do ama na tuatua. Na daulat roha,  di hata Infonesia didok, na "terhormat", lapatanna, na sai dipasangap halak ibana, ala sai denggan do pangalahona, ndang hea sisurahan . Dungi didok muse, ingkon toman rohana,  di hata Indonesia didok "bijaksana" na marharoroan sian hata Gorik "sofron", i ma na boi mamangke dohot mangendalihon  pingkiran na denggan, ndang muramura tarrimas, àla dipengaruhi perasan  manang emosi. Alai tongtong manat  di sude panghataion dohot tindakan. Dungi didok muse hisar marhaporseaon, lapatanna sehat haporseaonna. Aha pe na masa na niadopanna dohot na ro tu ngoluna, ndang mangganggu haporseaonna, gariada angka na masa i lam patoguhon haporseaonna do. Jala didok ndada holan marhaporseaon porlu hisar, alai ingkon dohot do hisar nang marholong dohot marbenget ni roha. Tongtong marholong ni roha tu saluhut halak so mardia imbar tu manang ise pe, jala marbenget ni roha molo masa angka siparungkilhononhon.
Tu parompuan na tuatua, marlangku do tong siparangehonon ni angka baoa na tuatua i. Alai, tamba ni i, didok: ingkon marparange na tama di na badia, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur, jala  ingkon sipodahon na denggan ma, lumobi tu angka na umposo.
Di son tarida tangkas disosohon tu  angka parompuan na  tuatua, ingkon mambahen tiruan di ngolu habadiaon tu angka anakhonna. Ndang jadi  manihasnihasi halak, manang pahatahatahon halak manang paroaroahon halak. Ndang jadi dirajai sipanganon dohot siinumon pamanganna, alai ingkon boi do tong mangorom dirina. Sandok ingkon boi mamodahon angka na denggan tu angka anakhonnna.. Ndada holan marhite hata mamodai, alai ingkon dohot do marhite paramge manang pangalaho siganup ari.
2. Siparangehon ni angka parompuan dohot baoa na poso. Dipaingot si Paulus siseanna si Titus di na manguluhon huria i, ingkon sai tangkas  mangapoi angka parompuan na poso ruas ni huria i, ingkon manghaholongi sinondukna dohot angka anakhonna. Marhite parange na songon  i ma boi nasida pauliulihon parsaripeon na togu. Domu tusi ma ingkon tangkas angka parompuan na poso, mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas,  marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, asa unang hona insak hata ni Debata, marhite parange nasida. Sian angka i saluhutna, tangkas do tugas dohot tanggung jawab na utama di angka parompuan na poso, i ma mangurus rumatanggana, dongan saripena dohot anakhonna. Ndada ulaon haleaon mangurus rumatangga, alai ulaon na balga do i. Ai dibagasan rumatangga i do ditopa haporseaon ni sude ruas ni rumatangga. Molo lemba angka ina mangurus rumatanggana, tontu  gabe marpanghorhon do i tu haporseaon dohot ngolu partondion ni pangisi ni rumatangga i. Di na mangulahon tanggungjawab i, ingkon mamarangehon parange na badia nasida,  i ma toman, porman, jala marunduk ni roha tu hamulianna.  Laos songon i do dipangido tu angka baoa manang ama na poso. Angka baoa naposo pe dipangido asa marhatomanon, boi mangarajai diri di sude parngoluonna, patuduhon pingkiran na ias, jala tongtong bertanggung jawab di ulaon dohot rumah tanggana.  Ingkon saurdot do ina dohot ama i di rumatangga, tongtong tiruan di holong ni roha nang tu angka anakhonna. I do na  pinaingothon ni apostel Paulus, asa sude angka ama pajongjonghon diri di sude angka ulaon na denggan, polin di pangajarion jala marhatomanon. Jadi ingkon sadalan do ama dohot ina di tongatonga ni keluarga i. Ndang boi baoa i manuntut ina dongan saripena ingkon sai unduk tu hamulianna, alai ingkon tangkas do baoa i manghaholongi dongan saripena, sian nasa rohana.
3. Siparangehonon ni anak somang maradophon indukna.  Na ginoaranna dison anak somang, i ma angka parkarejo, karyawan manang naposo manang hatoban  di sadasada keluarga. Di tingkion dihamham i do sude nang angka pegawai di lembaga pemerintagan nang swasta. Di mulana i, torop do halak Kristen marharoroan sian hatoban. Alai laos torop do nasida na dohot marbarita na uli, marhite parange dohot parulaonna na denggan dohot holong ni roha. Angka induk somangna (tuanna) torop do na tartait rohana tu hakristenon i, ala denggan ni parange dohot parulaon ni angka anak somang manang hatobanna i. Di turpukta on, dipaingot do angka anak somang i, asa tongtong mangulahon parange na denggan hombar tu pangajarion hakristenon na denggan. Didok di ay. 9-10: Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!  Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen. Diondolhon do dison, angka anak somang ingkon do:    pangoloi, ndang mangalo tu indukna, unang manggabusi, alai ingkon loyal jala bulus mangula ulaonna. Ingkon haposan manang boi dihaposi indukna ibana, jala martanggung jawab di ulaon na pinasahat ni  indukna. Marhite  sude ulaon dohot parange nasida siganup ari, marsangap ma poda ni Debata, Sipalua hajolmaon.
Sian sude sipaingot i tarida ma, paboa hapoeseaon ni halak Kristen, ndang diukur holan marhite aha dihatahon di gareja,  manang haringgason ro tu gareja, alai diukur sian sude parngoluon, di keluarga, di parsaoran tu dongan jolma, dohot habuluson mangula ulaon dohot tanggung-jawab siganup ari.***
___________________________
Evangelium:   Titus 2:1-10
1 Alai anggo ho, hatahon ma na domu tu poda na tingkos i:
2 Naeng ma marroha na torang angka na tuatua, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marholong jala marbenget ni roha.
3 Songon i angka parompuan natuatua: Marparange na tama di na badia i, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur; angka sipodahon na denggan.
4 Naeng ma apoapoannasida angka parompuan na poso, manghaholongi sinondukna dohot anakhonna,
5 mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas, marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, unang hona insak hata ni Debata.
6 Laos songon i ma apoi baoa angka na umposo, asa marhatomanon.
7 Sandok pajongjong dirim tiruan di angka ulaon na denggan, polin di pangajarion, marhatomanon.
8 Naeng tingkos poda i, so tarsual, asa maila na mangalo i, ala so dapot na roa sidohononna maralohon hita.
9 Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!
10 Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen.
___________________.
Epistel:  Mika 4:1-5
1 Jadi masa ma sogot di ujung ni angka ari: Ojak ma dolok ni joro ni Jahowa di punsu ni angka dolok, jala huminsat sian angka robean, jadi marrongoman ma tu ibana angka bangso.
2 Jadi mardalan ma torop bangso parbegu, angka dohononnasida ma: Beta hita nangkok tu dolok ni Jahowa, dohot tu joro ni Debata ni si Jakkob, asa diajarhon tu hita angka dalanNa, jala mardalan hita di angka lapangNþa. Ai marharoroan sian Sion do patik i, jala hata ni Jahowa sian Jerusalem.
3 Jadi manguhum ma ibana di tongatonga ni torop angka bangso jala toruanna angka bangso bolon sahat ro di na dao; jadi patopahononnasida ma podangnasida bahen gigi, jala hujurnasida bahen sasabi. Ndang be sintahon ni bangso dompak bangso podang, jala ndang be guruhononnasida ruhut ni hamusuon.
4 Hundul be ma nasida di toru ni hau anggurna dohot di toru ni hau arana, jala ndang adong panonggoti, ai pamangan ni Jahowa Zebaot do na mandok i.
5 Ai saluhut angka bangso mardalani marhitehite goar ni debatana be, alai anggo hita mardalan marhitehite goar ni Jahowa Debatanta ro di saleleng ni lelengna.




































































































PASANGAP DEBATA MARHITE SALUHUTNA. (MULIAKAN ALLAH DALAM SEGALA HAL)
  
               Titus 2: 1-10

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XVIII dung Trinitatis (4 Oktober 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu si Titus: 2: 1-10, asa tapasangap Debata marhite saluhutna. Saluhutna na nidokna dison, ndada holan marhite angka ibadah, isara ni parmingguon, dohot angka partangiangan, alai dohot marhite hata, ulaon ro di parange siganup ari di inganan pangulaon nang di tongatonga ni masyarakat pe. Turpuk on na ditujuhon tu si Titus, sahalak Gorik (na so Jahudi) alai nunga diajari jala ditogutogu si Paulus taringot tu ngolu hakristenon i.Dungi gabe dohot ma ibana ditogihon si Paulus donganna saulaon mamaritahon barita na uli i. Jala di ujungna gabe uluan ni huria ma ibana di pulo Kreta. Di surat parmàhanion ni si Paulus on, diarahon do si Titus , asa tangkas diajari jala ditogutogu ibana, sude halak Kristen ruas ni huria i, di sude horong asa marparange na denggan hombar tu pangajarion kristen na sintong. Unang tarboanboan nasidà tu angka pangajarion na sala na so hombar tu barita na uli manang hata ni Debata naung niajarhon nasida. Unang tarela nasida tu angka poda niajarhon ni angka parpoda haliluon. Di turpuk on, dipaingot si Paulus si Titus, asa tangkas mangajarhon angka poda na tingkos, tu angka ama na tuatua, tu angka ina na tuatua, songon i dohot tu angka parompuan na poso dohot angka baoa na umposo, asa manghaholuhon parange na denggan, i ma angka parange na hombar tu ngolu hahristennon. Songon i ma nang angka anak somang ( hamba, parkarejo, karyawan) maradophon indukna. Ingkon sude halak Kristen i, natuatua, naposo, ro di angka anak somang (parkarejo) pe, boi pasangaphon Debata marhite ulaon, tanggung jawab siganup ari, dohot parangena siganup ari di tongatonga ni portibion, manang di tongatonga ni masyarakat. Jadi ndada holan marhite panombaon (ibadah) secara ritual dohot seremonial di gsreja halak Kristen pasangap Debata, alai lumobi do marhite parange manang pangalaho siganup ari. 
1. Siparangehonon ni baoa dohot parompuan na tuatua. Tu baoa (ama) na tuatua didok, naeng ma marroha na torang, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marhaholong ni roha jala marbenget ni roha. Marroha na torang di terjemahan hata Indonesia didok do: "sederhana" na marharoroan sian hata Gorik "nafalios". Lapatan ni pandohan i, i ma na tau mangarajai manang mangendalihon diri. Hira dos do pangantusion ni i, dohot marroha na torang songon na diterjemahan hata Batak i, i ma na tongtong torang rohana, ndang mura dipengaruhi hisaphisap manang hagiothagiot ni portibion, isara ni parmàbuhon ala ni siinumon na koras. Didok muse, ingkon na daulat roha do ama na tuatua. Na daulat roha, di hata Infonesia didok, na "terhormat", lapatanna, na sai dipasangap halak ibana, ala sai denggan do pangalahona, ndang hea sisurahan . Dungi didok muse, ingkon toman rohana, di hata Indonesia didok "bijaksana" na marharoroan sian hata Gorik "sofron", i ma na boi mamangke dohot mangendalihon pingkiran na denggan, ndang muramura tarrimas, àla dipengaruhi perasan manang emosi. Alai tongtong manat di sude panghataion dohot tindakan. Dungi didok muse hisar marhaporseaon, lapatanna sehat haporseaonna. Aha pe na masa na niadopanna dohot na ro tu ngoluna, ndang mangganggu haporseaonna, gariada angka na masa i lam patoguhon haporseaonna do. Jala didok ndada holan marhaporseaon porlu hisar, alai ingkon dohot do hisar nang marholong dohot marbenget ni roha. Tongtong marholong ni roha tu saluhut halak so mardia imbar tu manang ise pe, jala marbenget ni roha molo masa angka siparungkilhononhon.
Tu parompuan na tuatua, marlangku do tong siparangehonon ni angka baoa na tuatua i. Alai, tamba ni i, didok: ingkon marparange na tama di na badia, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur, jala ingkon sipodahon na denggan ma, lumobi tu angka na umposo.
Di son tarida tangkas disosohon tu angka parompuan na tuatua, ingkon mambahen tiruan di ngolu habadiaon tu angka anakhonna. Ndang jadi manihasnihasi halak, manang pahatahatahon halak manang paroaroahon halak. Ndang jadi dirajai sipanganon dohot siinumon pamanganna, alai ingkon boi do tong mangorom dirina. Sandok ingkon boi mamodahon angka na denggan tu angka anakhonnna.. Ndada holan marhite hata mamodai, alai ingkon dohot do marhite paramge manang pangalaho siganup ari.
2. Siparangehon ni angka parompuan dohot baoa na poso. Dipaingot si Paulus siseanna si Titus di na manguluhon huria i, ingkon sai tangkas mangapoi angka parompuan na poso ruas ni huria i, ingkon manghaholongi sinondukna dohot angka anakhonna. Marhite parange na songon i ma boi nasida pauliulihon parsaripeon na togu. Domu tusi ma ingkon tangkas angka parompuan na poso, mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas, marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, asa unang hona insak hata ni Debata, marhite parange nasida. Sian angka i saluhutna, tangkas do tugas dohot tanggung jawab na utama di angka parompuan na poso, i ma mangurus rumatanggana, dongan saripena dohot anakhonna. Ndada ulaon haleaon mangurus rumatangga, alai ulaon na balga do i. Ai dibagasan rumatangga i do ditopa haporseaon ni sude ruas ni rumatangga. Molo lemba angka ina mangurus rumatanggana, tontu gabe marpanghorhon do i tu haporseaon dohot ngolu partondion ni pangisi ni rumatangga i. Di na mangulahon tanggungjawab i, ingkon mamarangehon parange na badia nasida, i ma toman, porman, jala marunduk ni roha tu hamulianna. Laos songon i do dipangido tu angka baoa manang ama na poso. Angka baoa naposo pe dipangido asa marhatomanon, boi mangarajai diri di sude parngoluonna, patuduhon pingkiran na ias, jala tongtong bertanggung jawab di ulaon dohot rumah tanggana. Ingkon saurdot do ina dohot ama i di rumatangga, tongtong tiruan di holong ni roha nang tu angka anakhonna. I do na pinaingothon ni apostel Paulus, asa sude angka ama pajongjonghon diri di sude angka ulaon na denggan, polin di pangajarion jala marhatomanon. Jadi ingkon sadalan do ama dohot ina di tongatonga ni keluarga i. Ndang boi baoa i manuntut ina dongan saripena ingkon sai unduk tu hamulianna, alai ingkon tangkas do baoa i manghaholongi dongan saripena, sian nasa rohana.
3. Siparangehonon ni anak somang maradophon indukna. Na ginoaranna dison anak somang, i ma angka parkarejo, karyawan manang naposo manang hatoban di sadasada keluarga. Di tingkion dihamham i do sude nang angka pegawai di lembaga pemerintagan nang swasta. Di mulana i, torop do halak Kristen marharoroan sian hatoban. Alai laos torop do nasida na dohot marbarita na uli, marhite parange dohot parulaonna na denggan dohot holong ni roha. Angka induk somangna (tuanna) torop do na tartait rohana tu hakristenon i, ala denggan ni parange dohot parulaon ni angka anak somang manang hatobanna i. Di turpukta on, dipaingot do angka anak somang i, asa tongtong mangulahon parange na denggan hombar tu pangajarion hakristenon na denggan. Didok di ay. 9-10: Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai! Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen. Diondolhon do dison, angka anak somang ingkon do: pangoloi, ndang mangalo tu indukna, unang manggabusi, alai ingkon loyal jala bulus mangula ulaonna. Ingkon haposan manang boi dihaposi indukna ibana, jala martanggung jawab di ulaon na pinasahat ni indukna. Marhite sude ulaon dohot parange nasida siganup ari, marsangap ma poda ni Debata, Sipalua hajolmaon.
Sian sude sipaingot i tarida ma, paboa hapoeseaon ni halak Kristen, ndang diukur holan marhite aha dihatahon di gareja, manang haringgason ro tu gareja, alai diukur sian sude parngoluon, di keluarga, di parsaoran tu dongan jolma, dohot habuluson mangula ulaon dohot tanggung-jawab siganup ari.***
___________________________
Evangelium: Titus 2:1-10 
1 Alai anggo ho, hatahon ma na domu tu poda na tingkos i:
2 Naeng ma marroha na torang angka na tuatua, daulat, toman, hisar marhaporseaon, marholong jala marbenget ni roha.
3 Songon i angka parompuan natuatua: Marparange na tama di na badia i, unang panihasnihasi, unang hatagian di anggur; angka sipodahon na denggan.
4 Naeng ma apoapoannasida angka parompuan na poso, manghaholongi sinondukna dohot anakhonna,
5 mamarangehon hatomanon, hapormanon, mangaringkoti ulaonna di bagas, marbasabasa, marunduk ni roha maradophon hamulianna be, unang hona insak hata ni Debata.
6 Laos songon i ma apoi baoa angka na umposo, asa marhatomanon.
7 Sandok pajongjong dirim tiruan di angka ulaon na denggan, polin di pangajarion, marhatomanon.
8 Naeng tingkos poda i, so tarsual, asa maila na mangalo i, ala so dapot na roa sidohononna maralohon hita.
9 Dioloi angka anak somang ma indukna be, patupahon lomo ni rohana di na saluhutna; unang ma manggagai!
10 Unang ma mangahuti; dipatuduhon ma nasida haposan di sasude asa sandok marsangap poda ni Debata, Sipalua hita, dibahen. 
___________________.
Epistel: Mika 4:1-5 
1 Jadi masa ma sogot di ujung ni angka ari: Ojak ma dolok ni joro ni Jahowa di punsu ni angka dolok, jala huminsat sian angka robean, jadi marrongoman ma tu ibana angka bangso.
2 Jadi mardalan ma torop bangso parbegu, angka dohononnasida ma: Beta hita nangkok tu dolok ni Jahowa, dohot tu joro ni Debata ni si Jakkob, asa diajarhon tu hita angka dalanNa, jala mardalan hita di angka lapangNþa. Ai marharoroan sian Sion do patik i, jala hata ni Jahowa sian Jerusalem.
3 Jadi manguhum ma ibana di tongatonga ni torop angka bangso jala toruanna angka bangso bolon sahat ro di na dao; jadi patopahononnasida ma podangnasida bahen gigi, jala hujurnasida bahen sasabi. Ndang be sintahon ni bangso dompak bangso podang, jala ndang be guruhononnasida ruhut ni hamusuon.
4 Hundul be ma nasida di toru ni hau anggurna dohot di toru ni hau arana, jala ndang adong panonggoti, ai pamangan ni Jahowa Zebaot do na mandok i.
5 Ai saluhut angka bangso mardalani marhitehite goar ni debatana be, alai anggo hita mardalan marhitehite goar ni Jahowa Debatanta ro di saleleng ni lelengna.



















































































































.

Sabtu, 19 September 2026

RENUNGAN FILIPI 4: 10-19, SALUHUT DO TARPATUPA AHU MARHITE IBANA (SEGALA PERKARA DAPAT KUTANGGUNG DI DALAM TUHAN)

 SALUHUT DO TARPATUPA AHU MARHITE IBANA (SEGALA PERKARA DAPAT KUTANGGUNG DI DALAM TUHAN)


             Pilippi 4: 10-19


Horas ma di hita. Selamat Ari Mimggu XVI dung Trinitatis 20 September 2026. Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian surat ni apostel Paulus tu huria Pilippi 4: 10-19, i ma   panindangion ni apostel Paulus tu huria Filipi,   na mandok: Saluhutna do tarpatupa ahu marhite Ibana. Na marlapatan do i,  na saluhutna do tarpatupa angka na porsea marhite gogo na sian Tuhan i. Dipapos apostel Paulus roha ni huria i asa tongtong mangasahon gogo ni Tuhan i mangadopi ragam ni angka parsoalan ni ngolu di portibi on, tarmasuk ma i na mardomu tu sipanganon manang haporluan ni ngolu siganup ari. Ala ni i ditogutogu turpuk on do sude angka na porsea:
1. Mangguruhon manghasonanghon na adong.. Mansai las do roha ni apoatel Paulus manjalo pangurupion ni huria Pilippi, bahen haporluan ni apostel Paulus siganup ari laho marbarita na uli. Tangkas do silehonlehon i dihamauliatehon rohana, ala dirajumi ibana do i pelean na hushus, na gabe hamuliaon ni Debata. Alai las ni rohana i, ndada holan ala ni materi ni pangurupion na jinalona i sambing,  lumobi do ala dibereng ibana nunga lam magodang  pangalehon dohot holong ni roha ni huria i di ulaon harajaon ni Debata. Jadi marhite suratna on,  naeng togutoguon ni Apostel Paulus huria i, asa tangkas diboto nasida, ndada apala materi pangurupion i na diharingkothon ibana,  ai didok si Paulus do ndang hea  ibana hurangan  na marbarita na uli i. Ai nunga diguruhon ibana manghasonanghon na adong. Didok ibana:  "Huboto do marpangontik, huboto do marlobilobian; tongtong do somal ahu di saluhutna, nang bosur, nang rapar, nang marlobilobi, nang marnahurang." Marhite i do ibana ndang hea manghilala na hurangan. Diboto ibana do mangatur haporluanna. Ala ni tongtong do sungkup dihilala ibana haporluan na ringkot di parngoluon on. Ala ni ndang hea holsoan ibana di na haporluanna siganup ari. Diboto ibana do na patut sibahenonnna, di sude situasi ni ngoluna. Molo hurangan, manang marlobilobi pe diboto do marpangontik. Lapatanna, molo hurangan pe ndang sumurut hiras ni rohana, tongtong dihasabamhon ibana na adong. Molo marlobilobi pe ndang gabe lupa diri ibana, manghaginjanghon na adong di ibana Jadi ingkon songon i do ngolu ni halak na porsea, tongtong diboto manghasonanghon manang manghasabamhon na adong, marhite silehonlehon ni Tuhan i.
2. Tongtong manjalo hagogoon sian Tuhan i. Molo boi songon i ngolu ni si Paulus, i ma boi manghasonanghon na adong, ala na dijalo ibana do gogo sian Tuhan i. Gogo na na sian Tuhan i do mangalehon habengeton di ibana,  jala boi patupahon saluhutna, manang mangatasi saluhut persoalan di ngoluna. I do umbahen didok ibana: "Saluhutna do tarpatupa ahu marhitehite Ibana, na margogoihon ahu." Lapatanna,  molo margogo pe ibana di pardagingon, dohot di partondion, Tuhan i do na margogoihon ibana.  I do nang siauhononta di ngolunta, asa unang lomos hita taringot tu ngolunta. Ndang hurangan angka na porsea di Tuhanta i di ngoluna. Ai marhite gogo na sian Tuhan i, ndang adong na so tarpatupa ibana laho patukhon ngoluna. Molo masa pe hamaolon boi ibana margogo laho mangadopi hamaolon. Molo masa pe haporsuhon, boi ibana manahan di bagasan habengeton. Torop do halak di tingkion naung nirajaan ni hagiot portibion, ndang manghasonanghon na adong di ibana. Sai tongtong di marnahurang dihilala, gabe diuji mangalului angka sinadongan na di portibion, marhite dalan hageduhon, manang dalan na so uhum, isara ni na manipu halak, manang mangulahon korupsi. Angka parroha na songon i sai dilului do sadihari adong peluang laho patambahon sinadonganna. Laho pasauthon i dipangke nasa malona, dohot gongona ro di huaso na adong di ibana. Boi do angka siula hajahaton manang na so uhum malua sian uhum portibion ala ni hamaloon dohot huaso na adong di ibana. Alai pos ma rohanta, ndang boi sonang roha ni halak na songon i laho manghasonanghon na adong do ibana. Boi do halak na songon i sai gaor pingkiranna, ndang dame rohana. Alai molo boi pe malua halak na songon i sian uhum portibion, alai ndang malua anggo sian paruhuman ni Debata. Ingkon partanggungjawabhononna do nasa na niulana di jolo ni Tuhan i. Jadi ala ni i, saleleng di ngolunta on, taguruhon ma manghasonanghon  na adong. Molo tahilala hira na hurangan do hita di na ringkot di parngoluon siganup ari, di bagasan pos ni roha, tapangido ma Tuhan i,  asa sai dipasingkop di hita di angka na tahaporluhon di ngolunta. Unang pola tapangido asa dilehinon Debata hamoraon di hita. Songon raja Salomo di na nilehon ni Debarta kesempatan di ibana laho mangido, ndada hamoraon di pangido, alai habisuhon do dipangido asa tau jala margogo ibana laho mangarajai bangso na dipasahat Debata tu ibana. Nang pe songon i dilehon Debata do hamoraon di ibana. Alai ndang gabe ginjang rohana ala ni hamoraon i, lam serep do rohana laho mangulahon na gabe sangap dohot hamuluaon ni Debata.
3. Diparbaga Debata do manggohi nasa na ringkot di angka na porsea, na mamelehon sian na adong di ibana bahen pelean na hushus na gabe halomoan ni Tuhan i. Didok apostel Paulus do halak Kristen na di huria Pilippi, manongos pangurupion tu apostel Paulus, marhite si Epaproditus, songon tanda ni hamauliateonna tu huria i: "Alai gohan ni Debatangku do nasa na ringkot di hamu, hombar tu hamoraonNa i di hasangapon i, di bagasan Kristus Jesus." Na marlapatan, ndang marisuang silehonlehon ni angka na porsea di huria i, ai dirajumi do i songon pelean tu Debata. Ndang gabe hurangan  angka na pasahat pelean tu Debata,  ai gohan no Debata do nasa na ringkot di nasda, sian hamoraon-Na, di bagasan Kristus Jesus.  Laos boi do i marlapatan, sai na ramotan jala parmudumuduon ni Debata do angka na porsea jala haposan  di Tuhan i, na las roha mangurupi, jala pasahathon sandok ngoluna tu panggomgomion ni Tuhan i. Alai silehonlehon ni Debata, ndada boi diukur marhite suhatsuhat ni portibion, alai diukur do i sian hamoraon dohot hamuliaon-Na na so adong batasna.  Ala ni i boi ma hita tongtong mangasahon Debata di ngolunta, na so jadi hita ganggu,  manang holsoan  taringot tu ngolunta on. Songon na pinaingothon ni Jesus marhite jamitana di dolok tu angka na mangihuthon Ibana na mandok: "Antong unang ma holsoan rohamuna, mandok: Aha ma panganonnami? Aha ma inumonnami? Aha ma parabitonnami?  Angka sipelebegu do mangkaringkothon saluhutna sisongon i. Diboto Amamuna na di banua ginjang i do, naung ringkot angka i di hamu." (Mat. 6: 31-32). Alani i dipangido Debata asa hibul rohanta, manjalahi Ibana, unang manjalahi aha na tahaporluhon. Dipangido do  asa lam tangkas tatanda Ibana di ngolunta on, jala asa tahangoluhon hata-Na jala mardalan hita di dalan hasintingan-Na. Haposan do Tuhan i,  sai na saut do aha na pinarbaga-Na di ngolunta.***


_____________________________
Evangelium:  Pilippi 4:10-19
              Mauliate ni roha ni Apostel i di
                Panarihon ni roha ni Huria i
10 Alai tarhilas situtu do rohangku di bagasan Tuhan i, ala mangulahi tarida rohamuna sumarihon na ringkot di ahu. Tongtong do i nian rohamuna, alai holan tingkina do na so une.
11 Ndada ala na hurangan ahu, umbahen na hudok i; ai nunga huguruhon, manghasonanghon na adong.
12 Huboto do marpangontik, huboto do marlobilobian; tongtong do somal ahu di saluhutna, nang bosur, nang rapar, nang marlobilobi, nang marnahurang..
13 Saluhutna do tarpatupa ahu marhitehite Ibana, na margogoihon ahu!.
14 Alai tahe, denggan do pambahenmuna i; ai ditiroi hamu do haporsuhonhu.
15 Alai diboto hamu halak Pilippi do, na so adong, dungkon ni hamu, huria na hubahen donganhu mangetong hepeng na ro dohot na laho, olat ni mula ni pamaritahonhi, di na borhat i ahu sian Makedonia.
16 Ai di Tessalonik dope ahu, nunga ditongos hamu na ringkot di ahu, sahali ro di dua hali.
17 Ndada silehonlehon i hulului parbue i do na hujalahi; na gabe singirmuna do i.
18 Alai sandok tuk do di ahu, marlobilobi gari adong; suksuk do di ahu, dung hujalo na tinongosmuna marhite sian si Epaproditus: Uap na hushus ma i, pelean halaean, halomoan ni roha ni Debata.
19 Alai gohan ni Debatangku do nasa na ringkot di hamu, hombar tu hamoraonNa i di hasangapon i, di bagasan Kristus Jesus!

____________________
Epistel: Jona 4:1-11
          Marungutungut si Jona tu Debata
1 Alai sogo situtu do roha ni si Jona disi, jala piripirion ibana.
2 Jadi martangiang ma ibana tu Jahowa jala didok ma: "Oe, ale Jahowa, nda i do hatangku hian, uju di tanongku dope ahu? Umbahen hujoloani nian maporus tu Tarsis, ai huboto hian do, Debata parasi roha jala pardengganbasa do Ho lambat tarrimas, jala parasi roha godang, jala na olo sumolsol rohaNa taringot tu hamagoan.
3 On pe ale Jahowa, ua buat ma tagonan hosangku sian ahu, ai dengganan ahu mate sian na mangolu."
            Dipaingot Debata si Jona
4 Dung i ninna Jahowa ma: "Tung turut ma ho marro ni rimas?"
5 Dung i ruar ma si Jona sian huta i, jala hundul tungkan habinsaran ni huta i, jala dibahen disi soposopona, jala hundul tusi marlinggomlinggom, paima diida manang aha masa tu huta i.
6 Jadi dipadiri Debata Jahowa ma hau dulang sada, na simbur magodang di atas ni si Jona bahen parlinggoman di atas uluna, paluahon ibana sian hinamagona, jadi las situtu ma roha ni si Jona ala ni hau dulang i.
7 Dung i dipadiri Debata ma sada gulokgulok di hananaek ni sibalik hunik manogotna i, gabe diruangi ma hau dulang i, laos malos.
8 Jadi dung binsar mata ni ari dipadiri Debata ma alogo na mohop sian purba. Jadi didoit mata ni ari ma ulu ni si Jona, pola mandate ibana, jadi dipangido ma mate hosana, jala didok do: "Dengganan ahu mate sian na mangolu."
9 Dung i didok Debata ma tu si Jona: "Tung turut ma ho marronirimas ala ni hau dulang i?" Gabe didok ibana ma: "Turut do ahu marronirimas sahat ro di hamatean."
10 Jadi didok Jahowa ma: "Gari ho marsak do roham ala ni hau dulang na so hinangaluthonmi manang pinagodanggodangmi, na tubu saborngin, jala mago saborngin.
11 Baliksa pala Ahu, tung so marasi ni roha Ahu mida Ninive, huta na bolon i, na marisi lobi saratus duapulu ribu jolma, angka na so umboto parsirangan ni siamunna dohot sihambirangna, tole pinahan na sai deak?"



Senin, 14 September 2026

Keluaran (2 Musa) 14: 19-31, DEBATA PATUPA HALONGANAN TU BANGSONA ( TUHAN MELAKUKAN PERBUATAN BESAR BAGI UMATNYA)

 DEBATA PATUPA HALONGANAN TU BANGSONA ( TUHAN MELAKUKAN PERBUATAN BESAR BAGI UMATNYA)

 
             2 MUSA 14: 19-31

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XV dung Trinitatis (13 September 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta  mamuji pasangaohon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, i ma na dienet sian buku 2 Musa 14: 19-31,   taringot tu Debata na patupa halonganan tu bangso-Na. Halongangan i, i ma, pambahenan ni Debata na balga na maol antusan ni jolma laho mangondihon bangso-Na,   mangaramoti jala patiurhon pardalanan nasida, asa malua nasida sian hagogotan. Marhite i Debata patuduhon huaso-Na na balga, asa lam porsea bangso i di Debata Jahowa naung paluahon nasida sian parhatobanan ni halak Misir, jala mamboan tu tano naung pinarbaga ni Debata tu nasida. Sude pambahenan ni Debata tu nasida, halongangan do i, na so boi niantusan ni utokutok  dohot pamingkirion ni jolma. I ma patuduhon na di bagasan huaso ni Debata do saluhutna hasiangan on, ro di angka pangisina. Nang angka bangso pe tunduk tu Ibana do saluhutna. Marhite turpuk on, na boi auhononta gabe jamita di ngolunta, i ma:
1.Diramoti Debata do pardalanan ni na porsea di Ibana. Di naung diloas raja Parao halak Israel haruar sian tano Misir, borhat ma nasida diuluhon si Musa, manuju tu tano Kaanan, tano naung diwarihon ni Jahowa bahen inganan nasida. Alai hombar tu petunjuk ni Debata Jahowa, ndada sian dalan na mura  sidalanan nasida mardalan.Jala ndada sian dalan pamotongan asa boi nian hatop sahat tu tano bagabaga i. Alai diboan Debata do nasida ingkon mamolus dalan na mansai maol  situtu na gok tantangan dohot parmaraan.  Ai ingkon leleng do nasida di pardalan i. Anggo mangihuthon jarakna sian Misir tu tano Kanan, boi do i dalanan nasida manang piga ari sambing, alai nunga disangkapi Debata ingkon leleng ni opat pulu taon nasida di pardalanan, jala mangadopi godang angka tantangan, hamaolon, ro di angka ancaman tu parngoluon nasida, asa marhite tingki na songon i leleng, dohot godang ni angka tantangan siboluson nasida, Debata manogunogu nasida marhite angka pemimpin na pinabangkit Debata, laho marsiajar mananda Debata Jahowa, asa porsea nasida di Debata Jahowa,  Debata sasadasa sisombaon dohot sioloan nasida. Alani i,  ditogihon Debata do nasida ingkon mamolus Laut Rara, laut na bidang jala na bagas situtu. Ditogihon do nasida mamolus parhorsihan, inganan na maol dapot sipanganon dohot siinumon,  jala mangadopi godang musu dohot parmaraan na boi mangagohon hosa nasida. Sudena i laho manogunogu nasida asa mananda huaso ni Debata na tuk mamgaramoti, mangondihon dohot manarihon nasida.  Jala sudena i martudutudu do tu pardalan ni ngolunta di portibion dung dihophop hita marhite Jesus jala dipalua sian parhatobanan ni dosa. Alai di pardalananta di portibion laho mandapothon surgo hasonangan naung pinarade ni Tuhanta i di angka na porsea, godang do angka na masa di portibion na ingkon siadopanta. Lao manghamonanghon haporseaonta, boi do godang angka tantangan dohot persoalan ni ngolu siadopanta. Alai songon halak Israel na jolo na godang mamolus anggka hamaolon, tongtong do di bagasan pangaramotion ni Debata, songon i do hiita di pardalanan ni ngolunta di portibi on. Godang do persoalan ni ngolu na tadopi, alai di  sudena i  pos do rohanta, Debata do  na mangaramoti jala mangondihon hita asal ma hibul ngolunta tapasahat tu Ibana di bagasan pos ni roha.
2. Ibana do patuduhon dalan haluaon sidalananta, jala patundukhon angka musu na mangambati pardalanan ni ngolunta. Di na tarhapit panghilaan ni halak Israel di pardalanan nasida, Laut Rara nunga ambat di jolo nasida, jala parangan ni raja Parao na ro mangalele nasida sian pudi laho mamboan nasida mulak muse tu parhatobanan Misir, mangangguhi ma halak Israel tu Debata. Anggo mangihuthon pingkiran nasida, ndang adong be haluaon nasida, ala di jolonasida nunga ambat Laut Rara na so mungkin boi tariparan nasida, songon i dohot parangan ni raja Parao na so mungkin boi aloon nasida, ai lengkap do sinjata nasida dohot hureta hundulannasida.  Alai di situasi na songon i disuru Jahowa ma si Musa patoltolhon tanganna gabe mangombus ma alogo sian purba mangalingkuphon laut i gabe hira dorpi ma ma laut i di siamun dohot dihambingrang nasida, jala mahiang ma laut i di dalani halak Israel. Angkup ni i marbalik ma suruan ni Debata tu pudi ni halak Israel rap dohot ombun marsijongjong di jolo ni halak Misir i,  gabe onding ma halak Israel sian parnidaan nasida. Mardalan ma halak Israel sian tonga ni laut naung mahiang i.  Dungi ro ma muse parangan ni raja Parao mangalojong nasida sian pudi.  Alai diantuk Debata ma gilinggiling ni hureta nasida i, gabe ndang boi nasida mardalan. Disi ma tubu panindangion ni parangan ni halak Misir i, na so taralo nasida halak Israel i, ala Jahowa do marporang maradophon nasida. Alai dung taripar halak Israel tu bariba ni laut,  disuru Debata Jahowa ma muse si Musa patoltol tanganna tu laut i, gabe sumuang ma laut i. Dungi diauphon laut i ma sude angka parangan ni halak Misir i rap dohot sude hureta nasida. Jadi marhite i boi idaonta, manang beha maol ni dalan sidalananta, molo nunga Jahowa na mardalan dijolonta, jala taihuthon Ibana sai na patuduhon-Na do dalan haluaon di hita.  Maradophon angka musunta, i ma sibolis i, taloas ma Debata marporang manghophop hita, ai ditoru ni huaso-Na do saluhut hagogoon ni sibolis dohot hagogoon ni portibion.  Na ringkot sian hita tongtong unduk  tu hata ni Debata, manang songon dia diparentahon siulaonta taulahon ma i.
3. Tabereng angka halongangan na binahen ni Debata di ngolunta, asa lam togu haporseaonta.
Mamereng huaso ni Tuhan i na mansai balga paluahon nasida sian hagogotan i, dohot mamereng  bangke ni halak Misir na marmaupan di laut i, lam tamba ma biar ni roha nasida mida Jahowa. Lam porsea ma nasida di Jahowa, dohot di si Musa naposo-Na i. Aha na nialaman ni halak Israel na pinalua ni Jahowa  di Laut Rara, gabe sada pokok panindangion haporseaon ma i di halak Israel dohot di pinompar nasida muse.    Halongangan na umbalga do pe dipatupa Debata di ngolunta, i ma holong ni roha-Na na paluahon hita sian dosa. Halongangan do molo pola rade Debata marhite Anak-Na Tuhan Jesus Kristus tuat sian banuaginjang laho manghophop hita. Rade Ibana manaon na porsuk di tanoon sahat ro di na rade maneahon hosa-Na, asa malua hita sian dosanta i. Molo songon i balga ni holong ni roha-Na di hita, tontu pos do rohanta sai tagutoguon jala ramotan ni Debata do hita di pardalanan ni ngolunta di portibion. Boi do sipata tarsosak ngolunta ala ni angka ragam ni hamaolon na taadopi di portibion. Ai saleng di portibion ingkon berjuang do hita mangalo elaela ni sibolis dohot hagiothagiot portibi on. Alai songon na dipaingothon di turpuk on, Jahowa do marporang humophop bangso-Na, asal ma hibul rohanasida, pasahat ngolu-Na tu Debata. Molo masa sipata hamaolon taadopi, isara ni hamaolon di bidang ekonomi, parsahitan, sitaonon dohot arsak ni roga, boi do sada pangunjunan i di hita, na manogunogu hita asa tongtong pasahathon ngolunta tu Debata, unang marhaposan tu gogonta sandiri. Marhite angka na masa na songon i, boi do i dalan ni Debata lam patoguhon haporseaonta tu Ibana. ***

______________________________
Evangelium:  2 Musa 14:19-31
19 Dung i borhat ma suruan ni Debata, na mardalan di jolo ni punguan ni Israel, jala laho ibana tu pudinasida, hehe ma dohot ombun na marsijongjong sian jolonasida, jala jongjong tu pudinasida.
20 Jadi sahat ma tu holangkolang ni parsaroan ni halak Misir dohot parsaroan ni Israel. Jadi holom ma ombun i sambariba, jala manondangi borngin na sambariba nari, gabe ndang masipadonohan be nasida manipat saborngin i.
21 Dung i dipatoltol si Musa ma tanganna tu atas laut, gabe mabaor laut i dibahen Jahowa marhitehite alogo na pur sian purba manipat saborngin i pahiang laut i, gabe tolak ma angka aek i.
22 Jadi bongot ma halak Israel tu tongatonga ni laut di na mahiang i, jadi hira dorpi angka aek i di siamun dohot di hambirangnasida.
23 Dung i dieahi halak Misir i nasida, jala bongot sian pudinasida, nasa hoda ni Firaun, angka huretana dohot angka parsihundulna tu tongatonga ni laut.
24 Jadi marhira torang ari, dibereng Jahowa ma tu parangan ni halak Misir sian api dohot ombun na marsijongjong, gabe guntur ma parangan ni halak Misir i.
25 Jala diantuk angka galapang ni huretanasida, gabe maol ditogu. Dung i didok halak Misir ma: Maporus ma hita maradophon Israel, ai Jahowa dongannasida mangalo halak Misir.
26 Dung i didok Jahowa ma tu si Musa: Patoltol ma tanganmu tu atas laut, asa sumuang angka aek i lingkup tu halak Misir, tu angka huretana dohot tu angka parsihundulna.
27 Jadi dipatoltol si Musa ma tanganna tu atas laut, gabe sumuang ma laut i tu dalanna hian mareak torang ari, gabe maporus ma halak Misir manjumpangkon aek i gabe ditunggalingkon Jahowa ma halak Misir tu tongatonga ni laut.
28 Ai sumuang ma angka aek i jala dilungkupi angka hureta dohot angka parsihundul ro di sude parangan ni Parao, angka na mangihuthon nasida tu bagasan laut, ndang adong teba sian nasida nanggo sada.
29 Alai anggo halak Israel mardalan di na mahiang, di tongatonga ni laut i jala gabe dorpi di nasida angka aek i di siamun dohot di sihambirangnasida.
30 Asa dipalua Jahowa di na sadari i halak Israel sian tangan ni halak Misir, gabe diida halak Israel ma mate halak Misir i di topi laut i.
31 Jadi dung diida halak Israel tangan na timbul, na binahen ni Jahowa tu halak Misir, gabe mabiar ma bangso i mida Jahowa, jala porsea nasida di Jahowa dohot di si Musa, naposona i.

_______________________
Epistel: 1 Petrus 2:1-10
1 Antong, bolonghon hamu ma nasa hajahaton dohot nasa angkal dohot pangiburuon nang panihaion!
2 Songon posoposo na imbaru tubu, uasan ma hamu di susu na tama, na so marlaok, asa lam magodang hamu, horhonon ni i, bahen haluaon,
3 molo tung naung didai hamu habasaron ni Tuhan i.
4 Ai nunga didapothon hamu Ibana, na songon batu na mangolu, na binolonghon ni jolma; alai na pinillit jala na arga, ia di Debata.
5 Sai olo ma nang hamu paulion, songon angka batu na mangolu, gabe bagas partondion jala hamalimon na badia, laho mamboan angka pelean partondion, halomoan ni roha ni Debata, marhitehite Jesus Kristus.
6 Ai na tarsurat do di Surat i: "Hupeakhon do di bagasan Sion sada batu parsuhi, na marpili jala na arga; ndang na tarila na porsea di Ibana."
7 Arga do Ibana di hamu, angka na porsea; alai di angka na so porsea i: Batu na binolonghon ni angka pande bagas i, i ma gabe batu parsuhi,
8 jala gabe batu partuktuhan jala batu pargasipan. Ai na tartuktuk do nasida disi, ala so dihaporseai nasida hata i; ai tusi do nasida dipadiri.
9 Alai marga na pinillit do hamu, hamalimon na raja, bangso na badia, houm na ginomgomanNa, asa tung dibaritahon hamu denggan ni harohaon ni Ibana, naung manjou hamu sian na holom tu hatiuronNa halongangan i.
10 Hamu, angka na so bangso najolo, gabe bangso ni Debata nuaeng; angka na so niasian hamu najolo, gabe niasian do nuaeng.



Senin, 07 September 2026

RENUNGAN LUKAS 10: 25-37, MANGHAHOLONGI DEBATA DOHOT DONGAN JOLMA (KASIH KEPADA ALLAH DAN SESAMA MANUSIA)

 MANGHAHOLONGI DEBATA DOHOT DONGAN JOLMA (KASIH KEPADA ALLAH DAN SESAMA MANUSIA)


             Lukas 10: 25-37

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XIV dung Trinitatis (6 September 2026). Las ma rohanta maraomba ti Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, i ma na dienet sian bulu Evangelium Lukas 10: 25-37,  asa ganup hita angka naung hinophop ni Tuhanta i, manghaholongi Debata dohot dongan jolma. Holong do pusupusu manang pangibulan ni patik ni Debata na dipasahat tu bangsoNa, siulahonon nasida, laho manghaholongi Debata  dohot manghaholongi dongan jolma.

1. Patik  holong i ndang holan botoon, alai ingkon ulahononhon do. Diturpuk on dibaritahon do tu hita, na ro do sahalak sibotopatik ni Jahudi mangunjuni Jesus, mandok: "Guru, dia do sibahenonku, asa hutean muse hangoluan na salelenglelengna?" Na mangunjuni Jesus do ibana, olat ni dia parbinotoan ni Jesus taringot tu patik na niajarhon ni hajahudion. Jadi ndang na so diboto iban i. Ala ni dipaulak Jesus do tu ibana sungkunlsungkunna i mandok: "Aha do tarsurat di patik i? Beha do dijaha ho?"  Jadi dialusi sibotopatik i ma Jesus songon na binotona, ai songon diboto patik ibana diboto do sude angka patik na pinasahat ni Debata tu bangso i, marhite si Musa, naung disurathon sude di buku ni si Musa. Jala pangibulan n angka patik i pe diboto ibana do. Jala i do alus ni ibana tu Jesus,  na mandok: "Ingkon dihaholongi ho do Tuhan Debatami sian nasa ateatem, sian nasa tondim, sian nasa gogom dohot sian nasa roham, jala donganmi songon dirim!" Hombar do i tu na tarsurat di 5 Musa 6: 4 dohot 3 Musa 19: 18. Jala i do nang pangibulan ni patik na sampulu i, na mangaturhon dohot manogunogu bangso ni  Debata manghaholongi Debata (patik I-IV) dohot manghaholongi dongan jolma (V-X).  Ala tingkos do alusna i tu Jesus, gabe didok Jesus ma tu ibana: "Tingkos do alusmi; ulahon ma i, gabe mangolu ma ho."  Alai ndang sonang roha ni sibotopatik i di alus ni Jesus na songon i tu ibana. Diharaphon ibana do pujion ni Jesus ibana, ala tingkos alusna i. Hape on do didok Jesus ulahon ma na songon i, gabe mangolu ma ho. Nanaeng dohonon ni Jesus marhite i, ndang sae holan botoon patik i, àlai ingkon ulahononhon do. Songon i do ndang sae holan botoon hata ni Debata, alai ingkon ulahonon jala hangoluhononhon do. I do deba na dipasunggulhon hata ni Debata sadarion tu hita. Ra nunga hira sude hita boi mangapil patik na sampulu i dohot lapatanna, jala mangapil godang angkat àyat na tarsurat di buku na badia i. Àlai dipaingothon turpuk on do hita ndang sae holan mamboto àlai ingkon dohot do mangulahon manang manghangoluhon.



2. Holong tu dongan i ma manghilalahon na masa tu dongan jolma, jala rade berkorban laho mangurupi, paluahon dongan sian hahogotanna. Dung dibege siboto patik i na ingkon sihaholongan do dongan jolma songon diriniba sandiri, gabe ro do sungkunsungkunna tu Jesus mandok, ai ise do donganhu goaron. Sungkunsungkun on, sungkunsungkun pamintorion diri do di ibana, ala dirajumi rohana nunga diulahon ibana manghaholongi dongan. Alai sahat ro di dia manghaholongi dongan i, jala songon dia manghaholongi dongan, tontu ido na dibereng Jesus, umbahen didok tu sibotopatik i, ulahon ma songon i, gabe mangolu ma ho. Tontu on marhahonaan tu aha do lapatan ni holong ni roha, lumobi holong ni roha tu dongan dos dohot diriniba. Ala ni i, mangalusi sungkunsungkun ni sibotopatik i, na manungkun ise do donganku goaron, gabe dihatahon Jesus ma sada barita na hea masa di dalan sian Jerusalem tu huta Jeriko. Dalan i targoar do dalan na mansai marmara situtu manang di hata nuaeng didok dalan na angker.  Rahis do dalan i tuat sian huta Jerusalem,  ai unik do huta Jeriko di toru ni permukaan laut do huta i.  Gi adong ma timbo ni huta Jerusalem sian  hutaJeriko, hira 1200 m. Mansai sompit do dalan i, godang angka batu, jala marbelokbelok. Mansai godang do parmaraan di dalan i, jala jotjot masa na manodos mudar ni halak pardalan sian angka parjahat laho mamupusi barang ni pardalan, dungi martabuni ma angka parjahat i di balik ni angka dolok batu na adong disi.  Ala ni gabe  digoari do dalan i dalan na  rara manang dalan na marmudar.  Jadi aha na binarirahon ni Jesus,  tu siboto patik i, na jotjot masa do i di dalan laho tuat sian Jerusalem tu Jeriko manang sabalikna. Didok Jesus: "Adong ma sada halak, na tuat sian huta Jerusalem laho tu huta Jeriko, gabe disamun panamun; dipupusi ibana, dipukpuhi, dung i laho; matemate ne do ibana ditadinghon." Dungi adong ma tolu halak pamolus, na asingasing be rohana maradophon halak na tarsamun i,  i ma sahalak malim, sahalak Lepi dungi sahalak Samaria. Diida malim i do na tarsamun naung matematene i, alai dilaosi do songon i, ndang adong taronjar rohana laho mangurupi. Mungkin nunga dianggap ibana naung mate halak i, gabe dianggap ibana marmara  ma i tu habadiaonna songon sahalak malim laho manghobasi pelean di bagas joro molo dijama. Di buku 4 Musa 19: 11, didok do:  manang ise na manjama halak naung mate, manang bangke ni sada jolma, ingkon ramun ibana pitu ari lelengna. Jadi molo ramun ibana, ndang boi be ibana marhobas di Bagasjoro i. Jadi tumimbo do di ibana ulaon seremonial sian  na mangurupi sahalak na manghaporluhon pangurupion. Jadi dison ma na so boi dibereng ibana hadomuan ni ritusritus di bagasjoro dohot holong tu dongan jolma.
Dungi halak na paduahon i ma sahalak Lepi, na
hira sarupa sikapna dohot malim i. Mabiar ibana ala songon na jotjot masa, boi halak na dibereng peak di dalan i, songon umpan, ni angka parjahat naung mangintip jonok tu inganan i. Ala ni hatop do ibana manadinghon halak naung matematene i. Jadi tarida disi nang pe rap siradoti paragamaon do malim dohot Lepi i, holan dirinasida do dihaholongi, ndang dihaholongi donganna jolma, ai ndang olo nasida korban manang manaon laho manghaholongi donganna. Alai ro ma na patoluhon i ma halak Samaria, naung dianggap halak Jahudi halak pardosa jala na ramun. Ala ni i ndang adong be parsaoran ni halak Jahudi dohot Samaria. Alai halak Samaria on do na patuduhon holong ni roha tu donganna jolma. Suraon sahalak partigatiga do ibana sian sada luat tu luat na asing. Disi dibereng ibana halak naung matemate ne peak di dalan i, manigor didapothon ma, dipauli bugangna i, didaishon dohot miak laho paiashon,  dungi  diampehon ma tu hodana, jala diboan tu parbornginan. Dilehon uang tu nampuna parbornginan i asa dipauliuli ibana, huhut marjanji maningkati sude harugianna, molo dung mulak muse sian i. Dung dihatahon Jesus barita i, gabe disungkun Jesus ma muse siboto patik i, ise ma sian na tolu i na gabe dongan ni na tardobo i. Alus ni ibana, i ma halak na marasi ni roha di ibana. Nang pe bangkol rohana mandok halak Samaria i, alai didok Jesus ma tu ibana,  laho ma ho bahen ma songon i, ai songon i do holong tu dongan, adong parasi ni rohaon, jala rade korban di gogo dohot sinadongan laho mangurupi dongan na patut siurupan.

3. Ndang adong dinding pangambati di na
mangulahon holong ni roha. Halak Samaria mangurupi halak Jahudi marhite holong ni roha na sintong, nang pe hatiha i  marmusu do nasida, ndang adong pardomuanna. I ma pangajaran ni Jesus taringot tu na manghaholongi dongan jolma songon diriba. Jala i do na sai diajarhon Jesus tu angka sisean-Na. Nang pe nian sian mulana nunga diajarhon Debata i tu bangso-Na marhite patik na dilehon tu nasida, alai ndang diiulahon bangso i non i, ai ndang adong roha na masihaholongan di nasida, tarlumobi tu na so sabangso dohot na so saagama dohot nasida.. Ala ni i, patik holong ni roha  na niajarhon ni Jesus gabe patik na imbaru ma  di anggka sisean-Na dohot di sude na mangihuthon Ibana. I do umbahen didok Ibana songon na tarsurat di
Joh. 13: 34: "Patik na imbaru ma hulehon tu hamu: Naeng ma masihaholongan hamu; songon holong ni rohangKu di hamu, naeng ma songon i dohot hamu masihaholongan." Jala udut ni i didok Jesus, marhite holong ni roha i do tandaon ni halak na sisean ni Jesus nasida. Jadi holong ni roha tu Debata ingkon tarida do marhite holong ni roha tu dongan jolma. Songon na nidok ni apostel Johannes di Surat 1 Johannes 4: 20: "Pargabus do halak na mandok: Holong rohana di Debata; hape dihosomi do donganna. Ai na so mangkaholongi donganna na niidana, tung songon dia ma haholonganna Debata na so niidana?" Holong ni roha tu dongan jolma i, ndang  adong batasna. Lapatanna, ndang boi dibatasi parugamaan, parbangsongoon, parmargaon manang golongan tertentu. Didok Jesus, gari musu pe ingkon haholongan do.( Mat. 5:44).  Jadi  sian tudosan na binaritahon ni Jesus dohot alusn-Na tu siboto patik i botoonta ma :
Parjolo:  Ingkon urupanta halak na mangadopi  hamaolon dohot mara, nang pe hamaolon dohot mara i ala ni hahurangan ni dirina sandiri.
Paduahon,  ganup halak sian bangso manang ugama dia pe na mamorluhon pangurupion targoar do i dongan jolma.
Patoluhon,  asi ni roha i ndang sae holan di hata manang panghilalaan, alai  ingkon dipatuduhon do marhite pambahenan na nyata. Malim dohot Lepi  i ndang boi so asi rohana marnida halak na matematene peak di dalan i, alai ala humolong do rohanasida di dirina, gabe ndang adong manang aha dibahen laho mangurupi.***

_____________________________
Evangelium:  Lukas 10:25-37
25 Dung i hehe ma sada sibotopatik mangunjuni Ibana, ninna ma: "Guru, dia do sibahenonku, asa hutean muse hangoluan na salelenglelengna?"
26 Gabe ninna Jesus ma mandok ibana: "Aha do tarsurat di patik i? Beha do dijaha ho?"
27 Jadi dialusi ma songon on: "Ingkon dihaholongi ho do Tuhan Debatami sian nasa ateatem, sian nasa tondim, sian nasa gogom dohot sian nasa roham, jala donganmi songon dirim!"
28 Dung i ninna ma mandok ibana: "Tingkos do alusmi; ulahon ma i, gabe mangolu ma ho."Tingkos do alusmi; ulahon ma i, gabe mangolu ma ho."
29 Alai naeng ma pintoranna dirina gabe ninna ma mandok Jesus: "Ai ise do donganku goaron?"
30 Jadi mangalusi ma Jesus, ninna ma: "Adong ma sada halak, na tuat sian huta Jerusalem laho tu huta Jeriko, gabe disamun panamun; dipupusi ibana, dipukpuhi, dung i laho; matemate ne do ibana ditadinghon..
31 Tongon ma mamolus malim sada sian dalan i; diida do ibana, alai dilaosi.
32 Songon i do sahat sahalak Lepi tu inganan i; diida do ibana, alai dlaosi.
33 Alai mamolus ma sian i sahalak Samaria; jala asi do rohana marnidasa.
34 Didapothon ma, dipauli ma bugangna, didaishon ma miak dohot anggur tusi; dipahundul ma ibana tu hodana, diboan ma ibana tu parbornginan, laos dipasarisari ma ibana.
35 Torang ni arina i dirungkari ma rupia dua, dilehon ma i tu nampuna bagas i, ninna ma: Pauliuli ma ibana; jala molo tung lobi harugianmu, husingkat pe, laho mulak sian on.
36 Ise sian na tolu i di roham, gabe dongan ni na tardobo i?"
37 Jadi didok ma: "Na marasi ni roha di ibana.: Gabe ninna Jesus ma mandok ibana: :Laho ma ho, bahen ma songon i!"

__________________________
Epistel:   5 Musa 11:13-21
13 Molo tung tinggil rohamuna manangihon tonangku, angka na hutonahon i tu hamu sadarion, mangkaholongi Jahowa, Debatamuna i, dohot mangoloi Ibana sian nasa rohamuna dohot sian nasa ateatemuna.
14 Ahu ma mangalehon udan tu tanomuna di tingki halehetanna, udan di bulan sipaha pitu dohot udan di bulan sipaha sada, asa tarpapungu ho emem dohot anggurmu dohot miakmu.
15 Ahu huhut patubuhon duhutduhut di ladangmu, hangoluan ni pinahanmu, asa mangan ho jala bosuran.
16 Dibahen i ramoti hamu ma dirimuna, asa unang tarela rohamuna laos marbalik hamu, jala dioloi hamu angka debata sileban, huhut marsomba tusi.
17 Jadi marpiarpiar rimas ni Jahowa maon mida hamu, gabe Ibana manghinsu langit i maniopi udan, tano i pe ndang lehononna gogona, gabe tibu hamu mago sian tano na denggan i, na nilehon ni Jahowa tu hamu.

          Sipaingot Marateatehon Tongtong
                           Tona ni Jahowa
18 Antong sai parateatehon hamu ma angka hatangkon jala pamasuk hamu tu rohamuna jala rahuthon hamu angka i bahen partinandaan di atas tanganmuna, jala bahen parningotan di holangholang ni matamuna.
19 Jala ajarhon hamu angka i tu angka anakmuna, taringoti hamu angka i, molo hundulhundul ho di bagasan jabum manang mardalani ho di pardalanan, manang laho modom pe ho, nang dung hehe muse.
20 Jala ingkon surathononmu angka i tu tohang ni jabum dohot tu panggumbanganmu.
21 Asa leleng hamu mangolu nang pinomparmuna i di tano naung niuarihon ni Jahowa tu angka ompumuna i, lehononna tu nasida, songon leleng ni angka ari ni langit lelengmuna tahe di atas tano on.





Minggu, 23 Agustus 2026

RENUNGAN EPESUS 4: 7-16, TOGU MARSITIOPAN TU HATIGORAN (TEGUH BERPEGANG PADA KEBENARAN) Epesus 4: 7-16 Horas ma di hita. Selamat Ari MINGGU XII dung Trinitatis ( 23 Agustus 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu huria Epesus 4: 7-16, asa gabe parhasintongan hita di bagasan holong manghangoluhon silehonlehon na dipasahat Tuhan i tu ganup hita, laho manghobasi dohot pauliulihon huria i gabe huria na lam magodang mangeahi hasadaon na togu jala matoras mangadopi anggka panghutur ni portibion. Ingkon sada hasadaon do sude na porsea i laho pasauthon sangkap ni Jesus Kristud ulu ni huria i. 1. Ragam do silehonlehon dipasahat Tuhan i tu ganup na porsea. Ganup halak manjalo silehonlehon na marragam.laho manghobasi dohot pauliulihon huria i. Jala silehonlehon i marguru tu panagihon ni pangalehon ni Kristus. Ndada boi paksahononta hombar tu hagiotta be, silehonlehon sipasahaton ni Tuhan i tu hita. Ibana do na umbotosa, silehonlehon na songon dia na talup lehonon-Na tu ganup hita be. Alai manang songon dia pe silehonlehon na dipasahat tu hita ingkon ulahononta do i di bagasan hasintongan dohot holong ni roha laho manghobasi dohot pauliulihon huria i. Dimulana, angka silehonlehon i adong ma i deba gabe apostel, deba gabe panurirang, deba gabe evangelis, deba muse gabe parmahan dohot pangajari. Sude nasida ndada holan songon pemimpin sambing, alai nasida ma patureturehon angka na badia ( na porsea i) laho mangulahon ulaon panghobasion, pauliulihon pamatang ni Kristus, i ma huria i. Angka apostel na nidokna i ma angka sisean na langsung niajaran ni Jesus, manang naung tangkas mananda Jesus dohot manghatindanghon hamamate dohot haheheon ni Jesus. Angkup ni na sampulu dua i adong do na ditangkup Jesus secara khusus gabe apostelna, isara ni si Paulus. Angka apostel i ma na gabe sintindangi ni Jesus, na langsunng manorushon ulaon ni Jesus, mambaritahon barita na uli taringot tu Jesus, jala marhite barira na uli i, torop ma angka na porsea di Jesus dungi marjongjongan ma angka huria ni Kristus. Panurirang i ma halak na sinuru ni Debata laho pabotohon lomo ni roha ni Debata tu angka na porsea i. Mardalani do nasida sian huria na sada tu huria na sada nari, laho pasahathon tona ni Debata, ndada sian pamingkirionna sandiri alai na marojahan do tu panogunoguon ni Tondi Parbadia. Alai tohonanon mura do disalahgunahon halak di tingki i, gabe adong do tubu di tongatonga ni huria na digoari angka panurirang pargapgap, i ma angka panurirang na manghatahon gabus laho mangaliluhon haporseaon ni halak Kridten i. Sai dipaingot angka apostel i do huria manang halak Kristen i, asa jamot maradophon angka panurirang pargapgap. Angkup ni adong do tohonan evangelis, i ma angka parbarita nauli pardalandalan sian inganan na sada tu inganan na sada nari. Dung marjongjongan angka huria di inganan na marragam i, adong ma tohonan parmahan dohot pangajari. Tohonan parmahan dohot pangajari on do muse na dihamham tohonan pandita di pudian ni ari. Tohonan pandita dos do i dohot tohonan "pastor" di hata Latin dohot angka hata na asing di huria na di Eropa na marlapatan parmahan. Laos adong do tohonan pangajari na mangajarhon hata ni Debata tu angka halak Kristen i, lumobi angka na marharoroan sian sipele begu. Ndang sude tohonan na digoari di turpuk on, apostel, panurirang, evangelis, parmahan dohot pangajari na torus adong di huria i. Tohonan apostel dohot panurirang rupani holan di huria mulamula i do i dapot, ala ulaonna muse nunga dihamham partohonan na asing isara ni parmahan dohot pangajari. Di pardalanan ni sejarah ni huria i, tubu do muse angka partohonanan na asing, isara ni tohonan "presbyteros" ( sintua), diakonos i na mangula ulaon asi ni roha. Songon i muse angka "episkopos", na dipillit sian tongatonga ni angka partohonan i, i ma angka na manjagahon sude ulaon ni huria i. Nasida ma muse na gabe uskup manguluhon manang piga huria. 2. Gabe parhasintongan di bagasan haporseaon na tang jala matoras. Tujuan ni silehonlehon na na marragam i tu angka na manjalosa, i ma patureturehon angka na badia i mangulahon panghobasion dohot pauliulihon pamatang ni Kristus. Patureturehon, di hata Indonesia didok "memperlengkapi" ruas ni huria i, asa singkop laho mangulahon panghobasion na pauliulihon pamatang ni Kristus. Sudena i di bagasan hasadaon do diulahon, i ma laho mangajarajari, manogunogu, mangurupi, mangapoi, patoguhon pos ni roha, asa lam tang marhaporseaonna tu Jesus, jala gabe ruas ni huria na denggan. Jadi sudena i panghobasion do di huria songon pamatang ni Kristus. Ndada songon jabatan na mangalului hasangapon dohot psruntungan portibion. Jadi ganup halak na manjalo silehonlehon i, ingkon boi gabe haposan ni Kristus laho mangulahon panghobasion na sahat tu nasida be. Marhite panghobasion nasida gabe lam matoras jala lam tang ma huria i di haporseaon dohot di panandaon ni Kristus. Ndada songon dakdanak na muramura pinalindaklindak jala na pinamboanboan ni pangombus ni ragam ni poda, binahen ni pangaliluhon ni jolma dohot angka na paotootohon. Molo nunga matoras halak Kristen i, ndang muramura be dililuhon angka parpoda haliluon, jala diboto ma mangulahon angka na denggan songon halak Krisren na sintong. 3. Lam magodang di bagasan holong ni roha. Tujuan ni sude angka silehonlehon partondion na pinasahat ni Kristus marhite Tondi Parbadia tu ganup halak Kristen i, i ma asa lam magodang halak Kristen i di haporseaon dohot holong ni roha. Didok di ayar 15 ni turpuk on: "Gabe parhasintongan hita tahe di bagasan haholongon i, jala lam magodang ma hita di na saluhut, mangeahi Ibana, Ulu i, i ma Kristus." Jadi halak Kristen laho mangulahon hasintongan, jala ingkon di bagasan holong ni roha do. Ndang tarsirang hasintongan sian holong ni roha. Jala sude parngoluon ni halak Kristen, ingkon magodang manuju tu Kristus, i ma Ulu ni Huria i. Dipatudos do huria i tu pamatang, na tarsusun ruasna mansai atur. Ragam do fungsi ni ganup ruas i, alai sada hasadaon do saluhutna, ndang boi masialoan, asa boi hipas pamatang i jala marguna. Ala ni sude ruas ni pamatang i diatur ulu i. Songon i do huria i, ninna apostel Paulus. Asa denggan huria i jala marguna di tongatonga ni portibion, ingkon Kristus do ulu na mangatur huria i, jala sude ruas ni huria i songon pamatang ni Kristus, ingkon unduk do tu Kristus. Manang ise pe na dipangke Tuhan i laho pauliuli huria i, ndang boi mangulahon lomo ni roha dohot hagiotna sambing. Jadi ruas ni huria i songon pamatang ni Kristus, ingkon manghangoluhon tabiat ni Kristus do songon parholong. Ala ni ganup ruas ni huria i na manjalo silehonlehon sian Kristus laho pauliulihon huria i boi marfungsi dohot denggan, ingkon do manghangoluhon holong ni roha ni Kristus. Jadi molo ganup ruas i marfungsi songon na sasintongna, boi ma huria i songon pamatang ni Kristus, magodang di bagasan holong ni roha dohot haporseaon na togu, na tau mangadopi ragam ni angka tantangan ni partingkian.*** ___________________________ Evangelium: Epesus 4:7-16 7 Alai tu ganup hita be do dibasabasahon asiasi i, marguru tu panagihon ni pangalehon ni Kristus. 8 Dibahen i ninna do: "Nunga manaek Ibana tu ginjang, ditaban do na tarhurung; dilehon do silehonlehon tu angka jolma! " 9 Alai nangkok pe Ibana, naung tuat do Ibana jumolo tu inganan na ditoru ni tano. Ibana, naung tuat i, laos I do na manaek tu ginjang ni saluhut banua ginjang, asa digohi sasude. 10 Laos Ibana do mangalehon deba gabe apostel, deba panurirang, deba evangelist, deba muse parmahan jala pangajari, patureturehon angka na badia i, laho mangulahon tohonan i, pauliulihon daging ni Kristus: 11 Paima sahat hita saluhut tu hasadaon ni haporseaon nang parbinotoan di Anak ni Debata, gabe jolma na tang jala matoras situtu, mangihuthon hagogok ni rimpas ni Kristus. 12 Asa unang be hita dakdanak, angka na pinalindaklindak jala na pinamboanboan ni pangombus ni ragam ni poda, binahen ni pangaliluhon ni jolma dohot angkal na paotootohon. 13 Gabe parhasintongan hita tahe di bagasan haholongon i, jala lam magodang ma hita di na saluhut, mangeahi Ibana, Ulu i, i ma Kristus. 14 Sian Ibana do sandok daging i dipadomu jala martomu, tiniop ni sude uraturat pangurupi, gabe lam magodang daging i mangihuthon pangulaon ni ganup ruas di bagianna be, pinauliuli di bagasan haholongon i. 15 Gabe parhasintongan hita tahe di bagasan haholongon i, jala lam magodang ma hita di na saluhut, mangeahi Ibana, Ulu i, i ma Kristus. 16 Sian Ibana do sandok daging i dipadomu jala martomu, tiniop ni sude uraturat pangurupi, gabe lam magodang daging i mangihuthon pangulaon ni ganup ruas di bagianna be, pinauliuli di bagasan haholongon i. _______________________ Epistel: Amos 5:24-27 24 Jadi margilinggiling ma songon aek uhum i, jala hatigoran songon sunge na so olo marsik. 25 Tung adong ma angka pelean sipotongon dohot sipanganon dipasahat hamu tu Ahu di halongonan saleleng siopatpulu taon, hamu ale pinompar ni Israel? 26 Antong usungonmuna ma undungundung ni rajamuna ro di ojahan ni ganaganaanmuna, tole bintang ni debatamuna, angka na binahenmuna di hamu. 27 Jadi toguonHu ma hamu tarbuang dao salpu sian Damaskus, ninna Jahowa, Debata Zebaot goarNa.

 TOGU MARSITIOPAN TU HATIGORAN

(TEGUH BERPEGANG PADA KEBENARAN)

                Epesus 4: 7-16

Horas ma di hita. Selamat Ari MINGGU XII dung Trinitatis ( 23 Agustus 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu huria Epesus 4: 7-16, asa gabe parhasintongan hita di bagasan holong  manghangoluhon silehonlehon na dipasahat Tuhan i tu ganup hita, laho manghobasi dohot pauliulihon huria i gabe huria na lam magodang mangeahi hasadaon na togu jala matoras  mangadopi anggka panghutur ni portibion. Ingkon sada hasadaon do sude na porsea i laho  pasauthon sangkap ni  Jesus Kristud ulu ni huria i.
1. Ragam do silehonlehon dipasahat Tuhan i tu ganup na porsea. Ganup halak manjalo  silehonlehon na marragam.laho manghobasi dohot pauliulihon huria i. Jala silehonlehon i marguru tu panagihon ni pangalehon ni Kristus. Ndada boi paksahononta hombar tu hagiotta be, silehonlehon sipasahaton ni Tuhan i tu hita. Ibana do na umbotosa, silehonlehon na songon dia na talup lehonon-Na tu ganup hita be. Alai manang songon dia pe silehonlehon na dipasahat tu hita ingkon ulahononta do i di bagasan hasintongan dohot holong ni roha laho manghobasi dohot pauliulihon huria i. Dimulana, angka silehonlehon i adong ma i deba gabe apostel, deba gabe panurirang, deba gabe evangelis, deba muse gabe parmahan dohot pangajari. Sude nasida ndada holan songon pemimpin sambing, alai nasida ma patureturehon angka  na badia ( na porsea i) laho mangulahon ulaon panghobasion, pauliulihon pamatang ni Kristus, i ma huria i. Angka apostel na nidokna i ma angka sisean na langsung niajaran ni Jesus, manang naung tangkas mananda Jesus dohot manghatindanghon hamamate dohot haheheon ni Jesus. Angkup ni na sampulu dua i adong do na ditangkup Jesus secara khusus gabe apostelna, isara ni si Paulus. Angka apostel i  ma na gabe sintindangi ni Jesus, na langsunng manorushon ulaon ni Jesus, mambaritahon barita  na uli taringot tu Jesus,  jala marhite barira na uli i, torop ma angka na porsea di Jesus dungi marjongjongan ma angka huria ni Kristus.
Panurirang i ma halak na sinuru ni Debata laho pabotohon lomo ni roha ni Debata tu angka na porsea i. Mardalani do nasida sian huria na sada tu huria na sada nari, laho pasahathon tona ni Debata, ndada sian pamingkirionna sandiri alai na marojahan do tu panogunoguon ni Tondi Parbadia. Alai tohonanon mura do disalahgunahon halak di tingki i, gabe adong do tubu di tongatonga ni huria na digoari angka panurirang pargapgap, i ma angka panurirang na manghatahon gabus laho mangaliluhon haporseaon ni halak Kridten i. Sai dipaingot angka apostel i do huria manang halak Kristen i, asa jamot maradophon angka panurirang pargapgap.
Angkup ni adong do tohonan evangelis, i ma angka parbarita nauli pardalandalan sian inganan na sada tu inganan na sada nari.
Dung marjongjongan angka huria di inganan na marragam i, adong ma tohonan parmahan dohot pangajari. Tohonan parmahan dohot pangajari on do muse na dihamham tohonan pandita di pudian ni ari. Tohonan pandita dos do i dohot tohonan "pastor" di hata Latin dohot angka hata na asing di huria na di Eropa na marlapatan parmahan. Laos adong do tohonan pangajari na mangajarhon hata ni Debata tu angka halak Kristen i, lumobi angka na marharoroan sian sipele begu.
Ndang sude tohonan na digoari di turpuk on, apostel, panurirang, evangelis, parmahan dohot pangajari na torus adong di huria i. Tohonan apostel dohot panurirang  rupani holan di huria mulamula i do i dapot, ala ulaonna muse nunga dihamham partohonan na asing isara ni parmahan dohot pangajari. Di pardalanan ni sejarah ni huria i, tubu do muse angka partohonanan na asing, isara ni tohonan "presbyteros" ( sintua), diakonos i  na mangula ulaon asi ni roha. Songon i muse angka "episkopos", na dipillit sian tongatonga ni angka partohonan i, i ma angka na manjagahon sude ulaon ni huria i. Nasida ma muse na gabe uskup manguluhon manang piga huria.
2. Gabe parhasintongan di bagasan haporseaon  na tang jala matoras. Tujuan ni silehonlehon na na marragam i tu angka na manjalosa, i ma patureturehon angka na badia i mangulahon panghobasion dohot pauliulihon pamatang ni Kristus. Patureturehon, di hata Indonesia didok "memperlengkapi"  ruas ni huria i, asa singkop laho mangulahon panghobasion na pauliulihon pamatang ni Kristus. Sudena i di bagasan hasadaon do diulahon,  i ma laho mangajarajari, manogunogu, mangurupi, mangapoi, patoguhon pos ni roha, asa lam tang marhaporseaonna tu Jesus, jala gabe ruas ni huria na denggan.  Jadi sudena i panghobasion do di huria songon pamatang ni Kristus. Ndada songon jabatan na mangalului hasangapon dohot psruntungan portibion. Jadi ganup halak na manjalo silehonlehon i, ingkon boi gabe haposan ni Kristus laho mangulahon panghobasion na sahat tu nasida be. Marhite panghobasion nasida  gabe lam matoras jala lam tang ma
huria i di haporseaon  dohot di panandaon ni Kristus. Ndada songon dakdanak  na muramura pinalindaklindak  jala na pinamboanboan ni pangombus ni ragam ni poda, binahen ni pangaliluhon ni jolma dohot angka na paotootohon. Molo nunga matoras halak Kristen i, ndang muramura be dililuhon angka parpoda haliluon, jala diboto ma mangulahon angka na denggan songon halak Krisren na sintong.
3. Lam magodang di bagasan holong ni roha. Tujuan ni sude angka silehonlehon partondion na pinasahat ni Kristus marhite  Tondi Parbadia tu ganup halak Kristen i, i ma  asa lam magodang halak Kristen i di haporseaon dohot holong ni roha. Didok di ayar 15 ni turpuk on:
"Gabe parhasintongan hita tahe di bagasan haholongon i, jala lam magodang ma hita di na saluhut, mangeahi Ibana, Ulu i, i ma Kristus." Jadi halak Kristen laho mangulahon hasintongan, jala ingkon di bagasan holong ni roha do.  Ndang tarsirang hasintongan sian holong ni roha. Jala sude parngoluon ni halak Kristen, ingkon magodang manuju tu Kristus, i ma Ulu ni Huria i. Dipatudos do huria i tu pamatang, na tarsusun ruasna mansai atur. Ragam do fungsi ni ganup ruas i, alai sada hasadaon do saluhutna, ndang boi masialoan, asa boi hipas pamatang i jala marguna. Ala ni sude ruas ni pamatang i diatur ulu i.  Songon i do huria i, ninna apostel Paulus. Asa denggan huria  i jala marguna di tongatonga ni portibion, ingkon Kristus do ulu na mangatur huria i, jala sude ruas ni huria i songon pamatang ni Kristus, ingkon unduk do tu Kristus. Manang ise pe na dipangke Tuhan i laho pauliuli huria i, ndang boi mangulahon lomo ni roha dohot hagiotna sambing.  Jadi ruas ni huria i songon pamatang ni Kristus, ingkon manghangoluhon tabiat ni Kristus do songon parholong. Ala ni ganup ruas ni huria i na manjalo silehonlehon sian Kristus laho pauliulihon huria i boi marfungsi dohot denggan, ingkon do manghangoluhon holong ni roha ni Kristus. Jadi molo ganup ruas i marfungsi songon na sasintongna, boi ma huria i songon pamatang ni  Kristus, magodang di bagasan holong ni roha dohot haporseaon na togu,  na tau mangadopi ragam ni angka tantangan ni partingkian.***

___________________________
Evangelium:  Epesus 4:7-16
7 Alai tu ganup hita be do dibasabasahon asiasi i, marguru tu panagihon ni pangalehon ni Kristus.
8 Dibahen i ninna do: "Nunga manaek Ibana tu ginjang, ditaban do na tarhurung; dilehon do silehonlehon tu angka jolma! "
9 Alai nangkok pe Ibana, naung tuat do Ibana jumolo tu inganan na ditoru ni tano.
Ibana, naung tuat i, laos I do na manaek tu ginjang ni saluhut banua ginjang, asa digohi sasude.
10 Laos Ibana do mangalehon deba gabe apostel, deba panurirang, deba evangelist, deba muse parmahan jala pangajari,
patureturehon angka na badia i, laho mangulahon tohonan i, pauliulihon daging ni Kristus:
11 Paima sahat hita saluhut tu hasadaon ni haporseaon nang parbinotoan di Anak ni Debata, gabe jolma na tang jala matoras situtu, mangihuthon hagogok ni rimpas ni Kristus.
12 Asa unang be hita dakdanak, angka na pinalindaklindak jala na pinamboanboan ni pangombus ni ragam ni poda, binahen ni pangaliluhon ni jolma dohot angkal na paotootohon.
13 Gabe parhasintongan hita tahe di bagasan haholongon i, jala lam magodang ma hita di na saluhut, mangeahi Ibana, Ulu i, i ma Kristus.
14 Sian Ibana do sandok daging i dipadomu jala martomu, tiniop ni sude uraturat pangurupi, gabe lam magodang daging i mangihuthon pangulaon ni ganup ruas di bagianna be, pinauliuli di bagasan haholongon i.
15 Gabe parhasintongan hita tahe di bagasan haholongon i, jala lam magodang ma hita di na saluhut, mangeahi Ibana, Ulu i, i ma Kristus.
16 Sian Ibana do sandok daging i dipadomu jala martomu, tiniop ni sude uraturat pangurupi, gabe lam magodang daging i mangihuthon pangulaon ni ganup ruas di bagianna be, pinauliuli di bagasan haholongon i.

_______________________
Epistel:  Amos 5:24-27
24 Jadi margilinggiling ma songon aek uhum i, jala hatigoran songon sunge na so olo marsik.
25 Tung adong ma angka pelean sipotongon dohot sipanganon dipasahat hamu tu Ahu di halongonan saleleng siopatpulu taon, hamu ale pinompar ni Israel?
26 Antong usungonmuna ma undungundung ni rajamuna ro di ojahan ni ganaganaanmuna, tole bintang ni debatamuna, angka na binahenmuna di hamu.
27 Jadi toguonHu ma hamu tarbuang dao salpu sian Damaskus, ninna Jahowa, Debata Zebaot goarNa.

Sabtu, 15 Agustus 2026

RENUNGAN YESAYA 56: 1-8, RADOTI UHUM, ULAHON HATIGORAN (TAATI HUKUM DAN TEGAKKAN KEADILAN)

 RADOTI UHUM,  ULAHON HATIGORAN

(TAATI HUKUM DAN TEGAKKAN KEADILAN)

                Jesaya 56: 1-8

Horas ma di hita. Selamat ari Minggu XI dung Trinitatis (16 Agustus 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian Buku Panurirang Jesaya 56: 1-8, laho mangarodoti uhum dohot mangulahon  hatigoran. Dijou Debata hita gabe bangsona, dipalua hita sian gimgoman ni dosa, sangkap-Na, ndada holan asa tatanda,  tahaporseai jala tahatindanghon Debata Jahowa,  songon Debata sasadasa,  alai  asa taradoti manang tapahot do uhum dohot hatigoran di ngolunta nang maradophon na humaliang hita.  Marhite i do hita mangulahon  haluaonta dohot haluaon ni sude bangso. Songon i do nang sangkap ni Debata maradophon halak Israel gabe bangso-Na. Ndada holan na ringkot di haluaon ni bangso i  umbahen na dipillit na nasida gabe bangso-Na, alai asa sahat do  haluaon i nang tu saluhut bangso marhite masida. Jadi haluaon i ndang eksklusif holan tu sada bangso tertentu, alai tu sude bangso do secara inklusif. Ala ni turpukta on, i ma panurirangon na pinasahat ni panurirang Jesaya tu halak Judea, na mandok: Ia haluaon na sian Debata ungkap do tu sude bangso na unduk tu Debata manjalo haluaon i. Jadi syarat laho tusi, ndada status parbangsoon, alai ngolu na unduk tu uhum dohot hatigoran  ni Debata do, jala na mambahen bagas ni Debata, gabe bagas panombaon manang partangiangan ni sude bangso.

1. Mangaradoti uhum jala mangulahon hatigoran. On do na parjolo dipaingothon panurirang Jesaya tu halak Jahudi naung dipalua Debata sian habuangan. Songon na tu halak Israel na pinalua ni Debata sian parhatobanan Misir, jala na dipabangkit gabe bangso-Na, dipasahat Debata do patik tu nasida na gabe uhum sihangoluhonon nasida.  Marhite na mangaradoti uhum i do nasida patuduhon diri nasida songon bangso ni Debata, na pinapulik ni Debata sian tongatonga ni angka bangso. Uhum i do na mangaturhon hubungan nasida dohot Debata, i ma marhite na patupahon parsombaon tu Debata ganup ari Sabat. Uhum i do nang na mangaturhon hubungan na denggan tu dongan jolma, marhite na masihaholongan. Uhum i do nang mangaturhon songon dia parngoluon na denggan di tongatonga ni masyarakat, asa tongtong patar hatigoran dohot hasintongan ni Debata. Ingkon ndang adong roha na masiangkalan manang masipaotootoan di nasida, asa dapot hadameon, dohot hasonangan. Molo songon i martua ma nasida, dapotan pasupasu sian Debata Jahowa. Jadi halak na mangaradoti uhum ni Debata, i ma na so olo mangihuthon tahi ni angka parjahat, na so olo jongjong di dalan ni angka pardosa, jala na so olo sahundulan dohot angka pangarehei, songon na nidok ni Psalmen 1: 1 i. Ngolu na songon i do muse dipaingothon panurirang Jesaya tu bangso i dung mulak nasida sian habuangan. Saleleng na di habuangan i boi do nunga godang terpengaruh parngoluon nasida sian bangso sipelebegu na so mananda Debata jala na so umboto uhum na denggan na sinuanhon Debata tu nasida. Songon halak na pinalua ni Debata nasida, ingkon mulak ma nasida muse manghangoluhon uhum naung pinasahat ni Debata tu ompu nasida. Angkup ni didok tu nasida asa mangulshon hatigoran. Sadalan do uhum dohot hatigoran. Uhum i do ba manubuhon hatigoran, jala hatigoran i  marojahan di uhum na sintong.

2. Sarupa do sude jolna diadopan ni Debata. Tangkas do diondolhon panurirang Jesaya, na sarupa do sude jolms diadopan ni Debata, ai rap pardosa do saluhutna, na mamorluhon haluaon sian Debata. Jadi ndang adong diskriminasi ni hajolmaon diadopan ni Debata na marojahan tu parbangsoon, keturunan manang latar belakang sosial-ekonomi. Jadi ala ni i di bagasan harajaon ni Debata unang adong halak na manghilala diperlakukan tidak adil.  Di zaman na robi hombar tu patik ni si Misa,  dipatikhon do angka halak dagang ( halak ma so Isrsel na maringanan di luat ni halak Israel) dohot halàk na pinangkias (  na pinaias manang na dikebiri),  songon i nang anak gampang, ndang jadi masuk tu huria (bagas) ni Jahowa, ala dirajumi do nasida angka na ramun ( 5 Musa 23: 2-3). Alai di panurirangon ni si Jesaya on,  disuriranghon do ndang gabe pangambati parbangsoon. dohot  status sosial-ekonomi masuk tu harajaon ni Debata.  Tu sude na halak na unduk tu Debata  Jahowa  bungka do bagas ni Jahowa laho marsomba tu Ibana, pasahathon pelean dohot manghobasi ulaon-Na, jala tu ganup nasida dilehon
do goar na dumenggan na hot ro di salelenglelengna, i ma gabe angka anak dohot boru ni Debata na hinaholongan ni roha-Na.
3. Bagas ni Debata i ma gabe bagas partangiangan ni sude bangso. Bagas ni Debata ndada nampuna ni holan sadasada suku manang bangso tertentu. Tu sude halak dohot bangso do ungkap  Bagas ni Debata, songon bagas partangiangan laho marsomba tu Debata mamuji pasangaphon goar-Na. Di tongatonga ni halak Israel manang Jahudi tarbatatas do bagas joro i holan tu bangso nasida secara eksklusif. Alai disuriranghon panurirang Jesaya do ingkon ungkap do bagas ni Debata tu sude houm, suku dohot bangso. On digohi  marhite hajongjongan ni huria i di tongatonga ni  sude bangso. Huria (gereja) i ma pardomuan ni sude angka naung tarjou sian saluhut houm dohot bangso laho manjalo  dohot manghamauliatehon haluaon na binoan ni Jesus Kristus. Tu sude houm dohot bangso do sahat haluaon i so mardiaimbar. Di si do patar hasintongan dohot hatigoran ni Debata.
Songon nidok ni apostel Paulus, na tarjou tu huria i: "Ndang mardiaimbar disi Gorik manang Jahudi, na marsunat manang na so marsunat, bangso na leban manang bangso na so maju dope, hatoban manang anak mata; Kristus i do tahe saluhutna jala di bagasan saluhutna." (Kol.3: 11; Gal. 3: 28). Jadi huria i ma pardomuan ni sude na porsea di Tuhan i. Sada do nasida saluhutna di bagasan Kristus. Nang pe paasingasing latar belakang sosial ekonomina,  paasingasing parbangsoonna, budaya, bahasa nang parbinotoanna be.***

____________________________
Evangelium: Jesaya 56:1-8
1 Songon on do hata ni Jahowa: "Radoti hamu ma uhum, jala ulahon hamu hatigoran, ai jonok na ma asa ro hatuaonHu, jala papataron hatigoranHu.
2 Martua ma jolma na mangulahon songon i dohot anak ni jolma na marsihohot mangulahon sisongon i, na ingot di ari Sabbat, asa unang diramuni, jala na mangaramoti tanganna unang diulahon manang aha na jat.
3 Jala ndang jadi dohonon ni halak dagang, na marsilohot tu Jahowa: Nunga tung dipapulik Jahowa ahu sian bangsoNa, jala ndang jadi dohonon ni halak na pinangkias: Ida ma, hau na masak do anggo ahu."
4 Ai songon on do hata ni Jahowa tu halak na pinangkias, angka na manjujur ari SabbatHu, jala dipillit lomo ni rohangKu, jala marsihohot marningot padanHu:
5 "Sai lehononHu ma tu nasida di bagasan jorongKu dohot di bagasan angka parikHu sada parjambaran dohot goar na dumenggan sian goar ni angka anak dohot boru. Goar salelenglelengna lehononHu tu nasida, na so tupa mago.
6 Jala halak dagang, angka na marsilohot tu Jahowa, mangoloi ibana, dohot mangkaholongi goar ni Jahowa, jala mangido gabe naposoNa; ganup tahe na marningot ari Sabbat, unang diramuni, jala marsihohot marningot padanHu.
7 Sai na patolhasonHu do nasida tu dolok habadiaonHu, jala palasonHu rohanasida di bagasan joro partangiangan tu Ahu.
HalomohononHu ma peleannasida situtungon dohot peleannasida sipotongon di atas langgatanHu, ai targoar bagas partangiangan do bagasHu di saluhut angka bangso."
8 On do hata ni Tuhan Jahowa, na papungu angka naung marserak sian Israel: "PapunguonHu dope tu ibana halak na asing lobi sian angka naung pinapungu tu ibana."

________________________
Epistel:  Galatia 3:26-29
26 Ai saluhut do hamu anak ni Debata marhitehite haporseaon di Kristus Jesus.
27 Ai Kristus i do diparuloshon hamu, sude hamu, naung tardidi tubagasan Kristus.
28 Ndang mardiaimbar disi Jahudi manang Gorik, hatoban manang anak mata, baoa manang parompuan, ai sada do hamu saluhutna di bagasan Kristus Jesus.
29 Alai anggo Kristus nampuna hamu, pinompar ni Abraham do hamu, antong, jala panean mangihuthon bagabaga i.