Sabtu, 18 Juli 2026

RENUNGAN ESTER 9: 11-19, ARI PAROLOPOLPON NI BANGSO NI DEBATA ((HARI SUKACITA BAGI UMAT ALLAH)

 ARI PAROLOPOLOPON DI BANGSO NI DEBATA (HARI SUKACITA BAGI UMAT ALLAH)


             Ester 9: 11-19

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu VII dung Trinitatis (19 Juli 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian buku Ester 9: 11-19, taringot "ari parolopolopon ni bangso ni Debata".  Domu do i tu turpuk sadarion na mambaritahon hajajadi ni Ari Raya Purim di halak Jahudi. Hata Purim marharoroan sian hata Ibrani  "Pur" na marlapatan tondung (undi), na pinatupa ni si Haman,  manjujur ari na denggan di rohana laho mangarendephon sude halak Jahudi na adong di harajon Persia, uju na ni rajaan ni raja Ahasweros (Xerxes I:  taon 486-465 seb.M), alai marbalik do i muse dibahen Debata gabe haluaon dohot hamonangan, na manghorhon parolopolopon di bangsona.
1. Boi do dipangke Debata angka na porsea jala na manghabiari Ibana gabe ulaulana paluahon bangsona. Ndang sude halak Jahudi mulak tu huta nasida di Jerusalem, dung dilehon raja Persia parjolo, Raja Kores: 569-530, na manaluhon harajaon Babiloni  naung manaban halak Juda leleng  ni 70 taon,  taon 539 seb.M. Tumorop do na so olo mulak be ala nunga denggan parngoluonna di inganan i. Si Haman hatiha i songon Perdanamenteri ni harajaon i na pinabangkit ni raja Ahasweros. Alani huaso dohot hasangapon na pinasahat ni raja Ahasweros tu ibana, dipatikhon si Haman ma tu naposo ni raja i, angka na manjaga di pintu ni raja i ingkon marsinggang laho marsomba tu si Haman. Alai sahalak sian nasida na margoar si Mordahai, sahalak Jahudi, ndang olo marsinggang tu si Haman. Si Mordahai, i ma tubu ni bapauda ni Ester naung gabe jolma (permaisuri) ni raja Ahasweros hatiha mangganti si Wasti, permaisuri ni raja i hian naung dipalao ala ndang unduk tu patik nii raja i. Ala ndang marama ndang marina be si Ester, gabe si Mordahai ma marmudumudu ibana, jala diain ma ibana songon ibotona kandung.  Dipamilliton ni jolma ni raja i ( permaisuri) pangganti ni si Wasti, tarpillit ma si Ester, ala ni hatomanon dohot haulion ni rupana. Ndang dipaboa tu raja i na boru Jahudi ibana iboto ni di Mordahai. Alai mansai holong do roha ni raja i mida ibana. Andorang so i nunga marsangkap si Haman naeng mamunu si Mordahai di tiang gantungan ala so olo marsinggang tu ibana, jala laos mangarendephon sude halak Jahudi na adong di harajaon Persia i. Marhite malomalo ni si Haman ditolopi raja Ahasweros do sanga patik na binahen ni si Haman i, marhite surat. Ala i mambege  barita na naeng rendephonon ni si Haman ma sude halak Jahudi na adong di harajaon i,  marsak situtu ma roha ni si Ester, jolma ni raja Ahasweros i. Disangkapi rohana ma laho mangadop tu raja Ahasweros,  mangido asi ni roha ni raja i asa disundati sangkap na jahat ni si Haman i. Alai mangihuthon aturan ni istana na binahen ni raja i  ndang boi manang ise pe mandapothon raja i anggo so na jinou ni raja i sandiri,  tarmasuk jolma ni raja i. Jala molo adong na barani manang ise pe mangalanggar i ingkon marutang hosa do ibana, asing ma na disurdukhon raja i tungkot harajaon serena tanda ni panolopionna tu manang ise na ro mangadop tu ibana. Diboto si Ester do aturan i, alai ala ni na naeng manghophop bangsona i,  nunga rade ibana hona uhuman mate sian raja i. Dipaboa si Ester ma sangkapna i tu si Mordahai, dungi dipangido si Ester ma asa sude halak Jahudi marpuasa manangianghon ibana tolu ari tolu borngin  lelengna, di na laho mandapothon raja i ibana. Si Ester sandiri pe,  songon i angka pandonganina dohot do patupahon parpuasoon i. Dungi patolu arihon borhat ma si Ester mandapothon raja i di istana na tongon hundul di habangsa harajaonna. Disi dibereng raja i haroro  ni si Ester disurdukhon raja i ma tu si Ester tungkot harajaon sere na di bagasan tanganna tanda ni na rade raja manjanghon haroro ni si Ester.  Dungi dipajonok si Ester ma laos dijama ma ujung ni tungkot harajaon i. Dungi disungkun raja i ma aha na hurang di si Ester sipangidoonna tu raja i sai na lehonon ni raja i do tu ibana, sahat ro di  satonga ni harajaonna i. Alai pangidoan ni si Ester hatiha i asa ro do raja i dohot si Haman tu parmanganon na naeng patupaon ni si Ester di nasida marsogotna i. Alai andorang so dapot ari na binuhulna i, nunga diparenrahon raja i tu si Haman songon dia bahenon ni raja i pasangaphon baoa na hinormatan jala na hinabalgahon ni raja i. Ala dirajumi si Haman do dirina do nanidok ni raja i na hinabalgahon ni roha ni raja i, manigor didok si Haman ma alusna, i ma marhite na mamahehon pahean harajaon dohot pahundulon di atas hoda, i ma baoa na hinormatan ni raja i, ala ni jasana tu raja i.  Ala dianggap raja i do marjasa situtu si Mordahai na paluahon raja i sian  rencana ni dua halak naposo ni raja i naeng mamunu ibana. Jadi naeng pasahaton ni rajai ma jabatan na timbo di si Mordahai di harajaon i. Dipatupa ma songon nanidok ni si Haman i tu si Mordahai, mambahen tarsonggot situtu roha ni si Haman. Dungi di ari naung binuhul ni si Ester, ro ma si Haman rap dohot rajai tu parmanganon na pinatupa ni si Ester. Dung sombu roha nasida na mangan minum i disungkun raja i ma aha do pe na pinangido ni si Ester sian raja i, sai na lenonon i raja do i. Jadi dipangido si Ester ma asa dipalua rajai sude halak Jahudi tarmasuk dirina sandiri dohot si Mordahai na sinangkapan ni si Haman naeng rendephononna sude. Mambege i tarrimas ma raja i, gabe diparentahon ma angka naposona mamunu si Haman, laos digantunghon ma ibana tu tiang gantungan na pinarade ni si Haman hian bahen panggantungan ni si Mordahai. Dungi diumpat raja i ma tintin hasangapon sian  tangan ni Haman jala disolukhon tu tangan ni si Mordehai. Angkup ni dipangido si Ester ma asa disundati rajai sangkap hajahaton ni Haman   naeng mangarendephon sude halak Jahudi na adong diharajaon i, jala mangalehon perlindungan tu sude halak Jahudi, huhut mangaloas halak Jahudi mangalo angka musu na naeng mamusa nasida hian.  Ditolopi raja i do i sude. Panolopion ni raja i sude  dibahen  marhite surat na sinahap ni raja i.  Si Mordehai ma na songon induk ni sude angka partogi ni harajaon Persia  mangganti si Haman. Di ari 13 bulan Adar ( bulan sampulu dua), mangihuthon kalender nasida, ari na sinangkapan ni si Haman hombar tu panjujuronna marhite tondung (pur) na laho mangarendephon sude halak Jahudi hian, gabe marbalik ma i marhite surat ni raja i na mangaloas halak Jahudi mangalo musuna, gabe halak Jahudi ma  na patundukhon angka musu na manghagigihon nasida hian. Gabe mabiar ma sude angka induk ni luat marsadasada ni harajaon i tu halak Jahudi ala ni si Mordehai. Di ari sampulu tolu bulan i, hombar tu panolopion sian raja Ahasweros dibunu halak Jahudi do lima ratus halak baoa pangisi huta Susan, jala di ari sampulu opat dibunu halak Jahudi muse tolu ratus halak. Digantung nasida ma nang sampulu halak anak ni si Haman. Angka pasipasi Jahudi di angka luat na asing di harajaon i marusaha pangoluhon hosana (mempertahankan diri), huhut mamunu pitu pulu lima ribu halak angka musunasida.  Jadi dirajumi halak Jahudi na di luat Persia ma i songon haluaon dohot hamonangan nasida. Sian mulai hatiha i gabe dipestahon halak Jahudi ma ganup ari 14-15 bulan Adar songon ari Raya Purim, i ma marningot ari na balga di nasida, na pinauba ni Debata marhite perjuangan ni si Ester dohot si Mordahai laho manghophop bangsona, sian hamatean na sinangkapan ni si Haman gabe haluaon dohot hamonangan. Di ari i martungkar do gondok ni roha nasida gabe las ni roha, arsak ni roha gabe ari raya. Ala ni i di pestahon nasida ma i mardongan las ni roha dohot olopolop. Ingkon bahenon nasida ari i ari panggalangan manang pesta parmanganon na gok las ni roha, jala masipiringan sipanganon ma ganup nasida tu alealena dohot tondongna, huhut marsilehonlehon tu angka na pogos. I ma tanda ni parolopolopan nasida na dipatupa nasida ganup taon.
2 Antong aha ma lapatan ni ari raya Purim on di hita saonari. Ditogutogu do hita, asa taingot manghamauliatehon di bagasan las ni roha haluaon dohot hamonangan na pinatupa ni Tuhan i di ngolunta. Nang pe di buku Ester, ndang dapot goar ni Tuhan dibaritahon, alai di bagasan haluaon dohot hamonangan ni bangso-Na i, tangkas do Tuhan i  na mangula di si. Nang pe kehadiran ni Tuhan i ndang tarida, alai tongtong do Ibana marhuaso di  sude na masa, nang pe sipata di situasi na maol antusan. Hamonangan na nilehon ni Debata di ngolunta, isarana monang di paraloan maradophon musu, malua hita sian hajahaton na sinangkapan ni halak tu hita, manang na tasangkapi sandiri,  tama do tongtong taingot  manghamauliatehon dohot manghalashon pangaramotion ni Tuhan i di ngolunta. Hamonangan dohot haluaon na umbalga na dapot hita marhite panghophopon ni Tuhan i, i ma haluaonta dohot hamonanganta sian gomgoman ni dosa dohot sibolis. Marhite panghophopon ni Jesus, nunga marbalik jambarta, sian hamatean gabe partohap di hangoluan saleleng ni lelengna. Las ni roha bolon do i hita. Jala naeng ma patuduhononta las ni rohanta marhite na marbagi las ni roha tu angka dongan, marhite na masiurupan, lumobi marhite na marsilehonlehon tu angka na pogos, songon na pinatupa ni halak Jahudi laho mamestahon Ari Raya Purim i.

___________________________
Evangelium:Esther 9:11-19
11 Laos di ari na sasada i sahat do bilangan ni jolma angka na binunu di bagasan huta Susan tu adopan ni rajai.
12  Dung i ninna rajai ma tu si Ester jolmana i: "Nunga dibunu halak Jahudi di huta Susan lima ratus baoa, direndephon dohot na sampulu anak ni si Haman; aha ulaning binahennasida di luat ni rajai angka na asing, jala aha dope pangidoanmu? Ingkon lehonon do i tu ho, jala aha dope sihol ni roham? Ingkon pasauton do."
13 Dung i ninna si Ester ma: "Molo tung denggan di roha ni rajai, sai diloas rajai ma nang marsogot halak Jahudi angka na di Susan mangulahon hombar tu parenta sadarion, asa digantung nasida na sampulu anak ni Haman i tu hau."
14 Jadi didokhon rajai ma ingkon songon i bahenon, parenta i pe dilehon do di Susan, jala na sampulu anak ni si Haman digantunghon do i.
15 Nang di ari sampulu opat, bulan Adar marpungupungu do halak Jahudi, angka na di Susan, jala dibunui di Susan tolu ratus halak; alai ndang dais tangannasida anggo tu ugasannasida i.
16 Alai anggo pasipasi ni halak Jahudi, angka na di luat ni rajai marpungupungu do pangoluhon hosanasida i, gabe marhasonangan maradophon musunasida i, jala dibunui halak na mangkagigihon nasida pitupulu lima ribu halak; alai ndang dais tangannasida anggo tu ugasannasida i.
      
               Parmulaan ni Ari Raya Purim

17 I ma na masa di ari sampulu tolu, bulan Adar, gabe marhasonangan nasida di ari sampulu opat bulan i, gabe dibahen nasida ma i ari panggalangan dohot las ni roha.
18 Alai anggo halak Jahudi, angka na di Susan marpungu do di ari sampulu tolu dohot sampulu opat, jala marhasonangan di ari sampulu lima bulan i, jala dibahen ma i ari panggalangan dohot las ni roha.
19 Dibahen i anggo halak Jahudi, angka na maringan di angka huta pagaran, ari sampulu opat bulan Adar dibahen nasida, ari las ni roha, panggalangon dohot ari raya, laos masipiringan nasida disi ganup tu alealena.

_____________________________
Epistel:    Johannes 10:11-16
11 Parmahan na denggan do anggo Ahu. Diseahon parmahan na denggan i do hosana humongkop angka birubiruna.
12 Alai anggo na niupaan, na so parmahan situtu, na so nampuna birubiru i; diida pe ro babiat, ditadingkon do birubiru i laho maporus, gabe disoro babiat i ma birubiru i jala dipanserakhon.
13 Ai sipangan gaji do ibana, na so sumarihon angka birubiru i.
14 Ahu do Parmahan na denggan. Hutanda do angka na di Ahu, jala ditanda nasida do Ahu.
15 Songon Ama i na tumanda Ahu jala Ahu tumanda Ama i, jala Huseahon do hosangKu humophop birubiru i.
16 Adong dope angka birubirungKu na asing, na so sian bara on. Ingkon dohot do angka i togihononHu; tangihononnasida do soarangKu, dung i gabe sada punguan ma i jala sada ma parmahan.







            

Sabtu, 11 Juli 2026

RENUNGAN 3 YOHANES 1: 5-8, MASIURUPAN (SALING MENOLONG)

 MASIURUPAN (SALING MENOLONG)

3 Johannes 1: 5-8
Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu VI dung Trinitatis (12 Juli 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, i ma na dienet sian Surat 3 Johannes 1: 5-8, asa masiurupan hita angka na porsea di Tuhanta i lao pasauthon sangkap dohot lomo ni roha-Na. Secara tradisi apostel Johannes do dirajumi panurat ni surat 1 Johannes sahat tu 3 Johannes. Alai di surat na tolu i ndang àpala tangkas dipaboa ise panuratna. Di Surat 2 Johannes dohot 3Johannes didok, sahalak sintua manang natuatua di huria i do panuratna. Surat 1 Johannes , hira surat hatopan do na marrumang jamita, na dialamathon tu manang piga huria. Songon i do dohot Surat 2 Johannes, nang pe didok disi, dialamathon tu "ina soripada naung pinillit". Alai mangihuthon angka penafsir, huria i do nanidokna "ina soripada naung pinillit" i, ala huria i jotjot do digoari songon ina soripada. Jadi ndang surat pribadi, surat i. Angggo Surat 3 Johhannes marrumang surat pribadi do na dialamathon tu sahalak Kristen ruas ni huria naung dirajumi si Johannes songon donganna pangula di huria i na margoar si Gayus. Mansai jempek do Surat 2 Johannes dohot 3 Johannes on, holan 1 bindu be do, 2 Johannes 13 ayat jala 3 Johannes 15 ayat. Songon dia do ulaon na masiurupan na pinangidona di turpuk on?
1 Mangurupi halak pardalandalan marhite partamueon. Turpukta on, i ma 3 Johannes, ayat 5-8 na mamuji si Gayus di angka pambahenanna na denggan naung godang mangurupi angka parbarita na uli pardalandalan dohot angka tamue pardalandalan na ro sian luat na asing. Mangihuthon si Johannes na manurat surat on, sada ulaon na denggan do partamueon i, ai marhite i do sada dalan laho masirupan songon na disosohon di topik ni turpuk minggu sadari on. Godang do dalan na boi siulahonon ni halak Kristen laho mangurupi angka donganna na na patut siurupan. Alai diturpukta on, na diindolhon i ma masiurupan marhite partamueon tu angka pardalandalan. Sian mulana di huria na parjolo i nunga sai disosohon angka apostel dohot angka parbarita na uli i ringkot ni partamueon, i ma marhite na mangalehon parbornginan dohot pangurupion di aha na dihaporluhon ni angka pardalandalan i saleleng pardalananna. Nunga adong hasomalan i nang andorang so hakristenon na mangurupi angka pardalandalan. Di angka kota na balga manang na ribur, adong do pejabat na khusus na mangurus parbornginan dohot haporluan na asing tu angka pardalandalan na songon i na digoari "Proxenos." Hasomalan i tangkas do diparrohahon huria dohot halak Kristen na parjolo i, jala disosohon tu huria i laho mangulahon i songon hataridaan ni holong ni roha tu dongan. Molo ditongatonga ni halak na so Kristen nunga diboto mangulahon na songon i songon kewajiban partamueon na denggan naeng ma halak Kristen mangulahon partamueon na dumenggan do pe. Alani i do diparentahon apostel Petrus tu halak Kristen mandok: "Ringkot ma rohamuna masitamuean; unang marungutungut." (1 Petr.4: 9). Dungi panurat Surat Heber (13: 2) mandok: "Unang halanggushon hamu partamueon; ai marhite sian i hea do ditamuei halak angka surusuruan, so pamotoanna." Di surat na tinongosna tu huria Rom (12:13), disosohon si Paulus do tu halak Kristen na di huta Rom i, mandok: "Antoi hamu ma na hasea di angka na badia! Haringkothon hamu ma partamueon." Godang do pe angka pandohan ni angka apostel i na paingothon ringkot ni partamueon na denggan di ngolu ni halak Kristen, songon hataridaan ni roha na masihaholongan. Molo di tingkinta sisaonari mungkin nunga narasing rumang ni keadaan sosial masyarakat. Alai na boi berengonta sian i i ma ringkot ni ngolu na masiurupan, mangurupi dongan na patut siurupan. I ma pataridahon ngolu ni hita jolma na saling targantung na sada tu na sada. Ndang adong halak na boi mangolu holan sian dirina, manang songon dia pe gogo, huaso, hapistaran dohot sinadonganna.
2. Mangurupi angka parbararita na uli.
Laos dibaritahon do di turpukta on taringot tu angka parbarita na uli pardalandalan, na manadinghon bagasna dohot ulaonna siganup ari laho mambaritahon hata ni Debata. Di ayat 7 ni turpuk on didok do, borhat do nasida ala ni goar i, i ma goar ni Jesus Kristus so manjalo agia aha sian angka parbegu na nijamitaanna i. Molo di tingkinta sisaonari tadok ma i angka petugas zending tu angka sipelebegu. Ala ni na ingkon sahat barita na uli i tu angka parbegu i, nunga ditadinghon nasida bagasna, keluargana dohot ulaonna. Ala ni ndang adong be na boi mangurupi nasida di parngoluon siganup ari. Angka parjamita pardalandalan i ndang adong manjalo agia aha sian angka parbegu na jinamitaanna i. Ala ni do dipasahat si Johannes angka parbarita na uli i tu si Gayus. Didok si Johannes tu si Gayus: "Dibahen i, tama ma hita manjanghon angka na songon i, asa gabe dongan pangula hita, pajongjong hasintongan i." Dohot hata na asing, nunga diihot hita laho mangurupi halak na songon i laho patuduhon dirinta naung gabe dongan saulaon ni Kristus pajongjonghon hasitongan i. Mungkin ndang tarbahen hita dohot borhat gabe parbarita na uli tu na di haholomon i do pe, alai marhite na mangurupi angka parbarira na uli i nunga parsidohot hita gabe parbarita na uli manang parjamita. Di na so tarbahen hita dohot borhat gabe parbarita na uli, tontu ala ni ulaonta dohot tanggung jawab ni parngoluon siganup ari, nunga gabe parsidohot hita "dongan pangula pajongjong hasintongan" marhite tangiang dohot panumpahionta. Disi ma hita songon pamatang ni Kristus masitumpahan na sada dohot na sada nari hombar tu angka silehonlen na jinalona be laho pauliulihon huria i di bagasan sada hasadaon. Alai manang aha pe na boi taulahon, hombar tu silehon na adong di hita, isara songon halak na rade gabe parbarita na uli, manang songon panumpahi manang pangurupi songon na pinatupa ni si Gayus na ditaringoti diturpukta on, naeng tapatupa i songon ulaon haporseaon, jala na gabe hamuliaon ni Debata, ndada gabe hamuliaonta sandiri.
3. Mangurupi halak na hurangan manang na pogos. Di turpuk Epistel na tarsurst di buku 5 Musa 15: 6-11, disosoi Debata do bangso-Na i mangurupi halak na pogos marhite na pasalihon manang marsilehonlehon. Ndang mardia imbar pangurupion, tu halak na leban manang tu dongan sahoumna sandiri. Didok Jahowa do tu bangsoNa i: "Tung sura adong di tongatongamu sahalak na pogos sian hahaanggim di bagasan sada sian angka hutam, di tanomi, silehonon ni Jahowa, Debatam tu ho, ndang jadi papironmu roham jala ndang jadi tutuponmu tanganmu maradophon donganmu na pogos i. Ingkon ringgas ho mamuhai tanganmu di ibana jala buas ho pasali ibana pasingkophon di ibana marguru tu godangna na hurang di ibana." Alai ganup mangurupi dongan i, ingkon dijagahon do ndang jadi neang rohana na mangurupi i, jala ndang jadi lea rohana mida na naniurupan i. Molo na pasalihon pe ndang jadi ganggu rohana ba pasalihon i so tung so boi dipaulak muse na sinalina i, ai pasupasuon ni Jahowa do manang ise na olo mambahen na denggan tu donganna. Jala laos i do dipaingothon tu hita, asa unang tatutup rohanta mangurupi donganta. Di sada tingki boi dirinta sandiri na mangharingkohon pangurupion sian donganta. Ala ni ingkon ungkap do rohanta masiurupan, dian roha na ias, so pola marmurukmuruk manang mardongan lea ni roha tu dongan na niurupan i. ***
______________________________
Evangelium: 3 Johannes 1:5-8
5 Na denggan do pambahenmi, Anggia, na tu angka dongan, nang tu angka tamue.
6 Dihatindanghon nasida do holong ni roham, di jolo ni huria i. Denggan ma paborhatonmu nasida, marguru tu na tama di Debata.
7 Ai ala ni Goar i do nasida borhat; ndang adong dijalo nasida agia aha sian angka parbegu.
8 Dibahen i, tama ma hita manjanghon angka na songon i, asa gabe dongan pangula hita, pajongjong hasintongan i.
_________________________
Epistel: 5 Musa 15:6-11
6 Ai pasupasuon ni Jahowa, Debatam do ho, songon naung pinarbagana i hian tu ho, jadi pasalionmu torop angka bangso parbegu, alai ndang marsali anggo ho; jala gomgomanmu torop angka bangso parbegu, alai anggo ho ndang jadi rajaannasida.
7 Tung sura adong di tongatongamu sahalak na pogos sian hahaanggim di bagasan sada sian angka hutam, di tanomi, silehonon ni Jahowa, Debatam tu ho, ndang jadi papironmu roham jala ndang jadi tutuponmu tanganmu maradophon donganmu na pogos i.
8 Ingkon ringgas ho mamuhai tanganmu di ibana jala buas ho pasali ibana pasingkophon di ibana marguru tu godangna na hurang di ibana.
9 Sai ramoti dirim, asa unang tubu pingkiran na jahat di bagasan roham, mandok songon on: Nunga lam jonok taon papituhon, i ma taon haluaon, gabe murhing pamerengmu mida donganmu na pogos i, laos sundat ho mangalehon tu ibana, gabe alualuhononna ho tu Jahowa, gabe dapotan dosa ho.
10 Ingkon buas lehononmu ibana, unang pola marmurukmuruk roham di na mangalehoni ho tu ibana; ai ala ni do pasupasuon ni Jahowa, Debatam do ho di saluhut ulaonmu dohot di saluhut na jinama ni tanganmu.
11 Ai ndang tagamon mansadi adong halak na pogos di tongatonga ni tano i, ala ni do umbahen hutonahon tu ho songon on: Ingkon ringgas ho mamuhai tanganmu mangalehon donganmu na targogot jala na pogos di bagasan tanomi.

Minggu, 05 Juli 2026

RENUNGAN FILEMON 1: 3-4, HOLONG MAMBOAN LAS NI ROHA DOHOT APULAPUL (KASIH YANG MENGGEMBIRAKAN DAN MENGUATKAN)

 HOLONG MAMBOAN LAS NI ROHA DOHOT APULAPUL (KASIH YANG MENGGEMBIRAKAN DAN MENGUATKAN)

Pilemon 1: 4-7
Horas ka di hita. Selamat Ari Minggu IV dung Trinitatis (28 Juni 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na, sihangoluhonta. Disoarahaon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian Surat ni Apostel Paulus tu si Pilemon 1: 4-7, asa tahangoluhon holong ni roha, songon holong ni roha na pinatuduhon ni si Pilemon tu si Paulus, na mamboan las ni roha dohot apulapul di ibana.
1. Ala ni holong na sian Tuhanra i, ndang adong be parhatobanon di halak Kristen, alai parhahamaranggion na ma di bagasan Jesus Kristus. Surat pribadi do surat on sian si Paulus tu si Pilemon, donganna saulaon di huria i, laho paulakhon hatobanna na margoar si Onesimus na lintun sian jolona. Sahalak ruas ni huria na mora do si Pilemon di huria Kolosse, na mamelehon dirina dohot sinadonganna laho pararathon barita bauli i. Sada halak na basa jala parholong ni roha do ibana na pinarbuehon ni haporseaonna tu Jesus. Jotjot do bagasna dibahen gabe inganan parpunguan dohot partangiangan ni halak Kristen na adong di huria Kolosse. Jadi surat on sada tiruan parmahanion sian apostel Paulus na mamuji parrohaon ni si Pilemon songon sahalak Kristen dohot ruas ni huria di Kolosse. Alai laos i ma dalan ni si Paulus laho manjalo si Onesimus, hatoban ni si Pilemon na lintun sian bagasna, dungi pajumpang dohot si Paulus di hurungan na di huta Roma. Ndang apala tangkas dipaboa ala ni aha si Onesimus lintun sian bagas ni si Onesimus. Alai disura roha marhite ayat 18, na manangko do si Onesimus i sian jabu si Pilemon. Ala ni i gabe lintun ibana tu huta Roma dungi pajumpang dohot si Paulus di hurungan na disi. Nunga dipaingot jala di ajari si Paulus ibana taringot tu hakristenon, jala nunga muba rohana, gabe dipabangkit si Paulus ma ibana gabe donganna saulaon mangurupi ibana. Alai ndang lomo roha ni si Paulus gabe sega pardonganonna dohot si Pilemon ala ni i. Dipaulak si Paulus do ibana tu di Pilemon asa jolo mardenggan nasida. Didok si Paulus asa rade si Pilemon manjanghon ibana, ndada be songon hatoban, alai songon hahaanggi, dongan sahaporseaon ma di bagasan Jesus Kristus. Jala unang be dituntut manang aha tu si Onesimus i. Molo tung adong salana manang utangna tu ahu ma i rajumi, ninna si Paulus. Ndang apala godang be binoto barita taringot tu si Onesimus. Alai suraon ala ni surat ni si Paulus on dijalo si Pilemon do ibana dohot denggan. Dungi dilehon si Pilemon do ibana gabe dongan haposan ni si Paulus mangurupi ibana di ulaonna na marbarita na uli i. Jala mangihuthon tradisi Kristen, gabe uskup do muse si Onesinus di huria Efesus, jala disi ma ibana papunguhon angka surat ni si Paulus na adong.
2. Holong ni roha tu dongan i ma parbue ni haporseàon tu Tuhàn i. Molo dipuji si Paulus pe songon dia holong ni roha ni si Pilemon tu dirina dohot tu tu sude angka na badia nang sude donganna sahuria., i ma parbue ni haporseaonna tu Tuhan i. Holong na songon i ma holong ni roha na sian Tuhan i, ndada holan holong ni roha hajolmaon sambing. Holong na songon i ma digoari do di hata Junani holong "agape". I ma holong ni roha na so manghirim balos sian na hinaholonganna i. Alai i ma holong ni roha na mangalehon sambing, manang holong ni roha naung jumolo manghilalahon holong ni roha ni Tuhan i na sahat tu ibana. Holong ni roha na songon i ma na hinatindanghon ni si Paulus naung pinatuduhon ni si Pilemon tu angka naposo ni Tuhan na marbarita n uli, dohot tu sude angka donganna di huria na di Kolosse. Holong ni roha na songon i ma dihirim si Paulus patuduhononna tu si Onesimus, asa dijalo muse mulak dohot denggan, ndada songon hatoban be alai songon hahaanggi di bagasan Kristus na ma. Holong ni roha na songonni, i ma holong ni roha na rade mangampuni manang manesa dosa ni dongan, songon na pinatupa ni Debata tu hita jolma pardosa. Ala ni holong ni Debata, asi do roha ni Debata di hita jolma pardosa, disesa do dosanta i, molo rade hita manopoti dosanta i diadopan ni Debata. Jadi holong ni roha na songon i do dipangido nang sian hita tu sude angka dongan jolma, songon parbue ni haporseaon dohot holong ni rohanta tu Tuhani. Ido umbahen didok apostel Johannes, di auratna 1 Johannes 4: 19-20:
"Marroha holong ma hita, ala Ibana jumolo mangkaholongi hita!
Pargabus do halak na mandok: Holong rohana di Debata; hape dihosomi do donganna. Ai na so mangkaholongi donganna na niidana, tung songon dia ma haholonganna Debata na so niidana?:
3.Holong mamboan las ni roha dohot apulapul.
Songon holong ni si Pilemon na mamboan las ni roha dohot apulapul tu roha ni si Paulus dohot angka donganna, songon i do dipangido sian hita halak Kristen, asa gabe parholong tu angka donganta. Sude halak Kristen tarjou do siboan halambohon dohot hagogoon tu angka donganna. Alani i di sude hata na tahatahon, dohot parulaon nang pambahenanta, ingkon sai sungkunhonta do dirinta, mamboan las ni roha do hata na tahatahon i tu angka donganta, manang manghorhon hansit ni roha do i di angka donganta. Songon i do nang angka parulan na taulahon siganup ari. Manghorhon las ni roha do i manang patubu arsak ni roha tu angka doanganta. Pada umumna ulaon holong ni roha tumangkas do i tarida marhite na mangurupi angka dongan na patut siurupan. Jala di pambahenna na mangurupi i, na tubu do i sian roha na bulus so mardongan ungutungut. Jala ndang adong manghirim ibana di balos ni na binahenna, ala dihilala ibana nunga jumolo Tuhan i mambahen na denggan tu ibana. I ma pambahenan na nionjar ni holong ni roha, na manghorhon las ni roha dohot apulapul di halak na niurupanna i. Holong na songon i do diigil Tuhanta sian ganup halak Kristen na porsea di Tuhanta i, na patoguhon parsaoran dohot hasadaon di huria i. Jadi ingkon sadalan do haporseaon dohot holong ni roha. ***
__________________________
Evangelium: Pilemon 1:4-7
4 Na mandok mauliate do ahu tu Debatangku tongtong, marningot ho di angka tangianghu.
5 Ai hubege do holong ni roham dohot haporseaonmu di Tuhan Jesus dohot maradophon saluhut angka na badia.
6 Anggiat ma marpanghorhon hasaoron ni haporseaonmi, laho mananda nasa na denggan na di bagasan hamu, maradophon Kristus i.
7 Ai godang do di ahu halalas ni roha nang apulapul, dibahen holong ni roham, ai dipasabam ho do ateate ni angka na badia i, ale Anggia.
________________________
Epistel: 4 Musa 14:11-19
11 Dung i ninna Jahowa ma tu si Musa: Sadia leleng on insahan ni bangso on Ahu? Jala sadia lelengna i ndang olo nasida porsea di Ahu, binahen ni sude tanda angka na Hubahen di tongatongana?
12 ToruangHu nama nasida marhite sian begu antuk jala rendephononHu nasida, jala bahenonHu ho gabe bangso na balga, jala na gumogo sian nasida.
13 Dung i ninna si Musa ma tu Jahowa: Begeon ni halak Misir ma barita i, ai nunga ditogihon Ho bangso on ruar sian tongatonganasida marhitehite hagogoonMu.
14 Paboaonnasida huhut hata i tu halak isi ni tano on, angka naung umbegesa tutu Ho, ale Jahowa, di tongatonga ni bangso on, nunga pola adop bohi be Ho, ale Jahowa diida, jala ombunMu marsijongjong di atasnasida, jala Ho mardalan di jolonasida marhite sian ombun na marsijongjong ia arian, jala marhitehite api na marsijongjong ia borngin.
15 Tung sura bunuonMu nuaeng bangso on, songon sahalak, jadi dohonon ni bangso parbegu, angka naung umbege baritaMi ma songon on:
16 Ala na so tuk gogo ni Jahowa manogihon bangso on tu bagasan luat, naung niuarihonNa tu nasida, umbahen dipotongi nasida di bagasan halongonan.
17 Nuaeng pe, sai marmulia ma gogo ni Tuhan i songon naung nidok ni hataM, ai nimmu do:
18 Na lambas do roha ni Jahowa jala parasi roha godang, na marpamuati do rohaNa mida hajahaton dohot pangalaosion, alai ndang loasonNa malua sian uhum anggo halak parsala, sai na luluhononNa do hajahaton ni amaama tu angka anakna ro di sundut patoluhon dohot paopathon.
19 ⁹Antong sai marpamuati ma rohaM mida hajahaton ni bangsoM, hombar tu hinagodang ni asi ni roham, ala naung sapala marpamuati rohaM mida bangsoM olat ni Misir dope rasirasa nuaeng.

RENUNGAN ZAKARIA 8: 20-23, HALUAON NI SALUHUT BANGSO (KESELAMATAN BAGI BANGSA-BANGSA)


 HALUAON NI SALUHUT BANGSO (KESELAMATAN BAGI BANGSA-BANGSA)

Sakaria 8: 20-23
Horas ma di hita. Selamat Ari.Mimnggu V dung Trinitatis (5 Juli 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian buku Panutirang Sakaria 8: 20-23, i ma taringot tu haluaon ni saluhut bangso. Panurirngon do on sian panurirang Sakaria, tàringot tu na ro ma tingkina, àngka bangso sian ganup parhataan dohot pangisi ni angka huta di portibion, na so Jahudi ro marrongoman mangalului Debata. Jahowa. Tartait do rohanasida ro masibetabetaan laho marsomba tu Tuhan i, ala marnida parngoluon ni angka na porsea di Debata Jahowa na mansorminhon holong ni roha dohot angka pambahenan ni Debata.
1. Sihol ni roha mangalului Debata.
Disurirangkon panurirang Sakaria do tu halak Juda, na masa do di ari sogot haimbaruon ni ngolu partondion ni angka bangso na adong di liat portibion. Marroan do angka bangso i mangalului Debata Jahowa. Panurirangon on manggombarhon na sahat ma haluaon i tu angka bangso. Ndada holan halak Israel be na dapotan kesempatan laho mananda jala marsomba tu Debata Jahowa, alai dohot ma angka bangso na di liat pirtibion songon na sinangkapan ni Debata hian sian mulana. Ai di bagasan sangkap ni Debata ingkon sude do bangso dapotan haluaon i. Jala laho pasauthon sangkap i do dipillit Debata bangso Israel gabe bangso-Na laho patandahon Debata na sasada i, i ma Debata Jahowa, tu angka bangso asa dohot nasida porsea jala marsomba tu Debata Jahowa. Marhite na porsea jala marsomba tu Debata Jahowa do dapot haluaon i, i ma haluaon sian gomgoman ni dosa dohot sibolis i.. I do sada sangkap ni Debata di pamilliton-Na di bangso Israel gabe bangso-Na. Dipabangkit nasida ndada gabe harajaon politis songon angka harajaon ni portibion, alai asa gabe harajaon hamalimon do jala bangso na badia. (2 Musa 19: 6). Dipapulik nasida gabe harajaon hamalimon dohot bangso na badia, i ma harajaon na langsung di bagasan gomgoman ni Debata, marhite angka malim angka naposo ni Debata na manguluhon parsombaon tu Debata Jahowa. Songon bangso ni Debata, ingkon naeng ma nasida gabe tiruan di haporseaon dohot parngoluon siganup ari tu angka bangso na humaliang, asa dohot nasida porsea jala marsomba tu Debata Jahowa. Alai ndang dapot songon i di bahen bangso Israel ai gabe tarela do nasida asa dos songon angka harajaon portibion na so mananda Debata Jahowa, na marsomba tu angka debata sileban na jinadihon ni jolma. Ndada holan tarela gabe dos dohot harajaon portibion na sifatna harajaon politis, laos dohot do nasida tarela marsomba tu angka debata sileban na sinomba ni angka harajaon portibion, jala parange nasida pe ndang songon parange ni bangso ni Debata be. Nunga dohot nasida marparange na so uhum, dohot ragam ni hajahaton dohot hageduhon songon na niulahon angka bangso na so mananda Debata Jahowa. Ala ni i jotjot ma harajaon Israel, songon i muse harajaon Juda dung mabola dua nasida hona uhum ni Debata. Gabe mago ma sàmpulu marga harajaon Israel i taon 722, jala harajaon Juda pe tarbuang do tu harajaon Babel taon 586. Nang pe dipalua raja Kores nasida dung pitupulu taon, tongtong do nasida dibagasan uhuman ni Debata, ai ndang hea be nasida sian mulai i gabe bangso na merdeka. Mago ma harajaon Juda i, ai nunga masorinsorin angka harajaon manggomgomi nasid. Alai muba ma nasida gabe ndang be sada harajaon na merdeka , alai gabe sada kelompok agama na ma, i ma agama Jahudi. Alai di situasi na songon i disurirangkon panurirang Sàkaria ma haluaon ni angka bangso. Marhite na dohot nasida masihol mangalului Debata Jahowa gabe Debata sisombaon jala sihaporseaanna. I ma na dipasaut Debata marhite haroro ni Jesus tu portibion, gabe Sipalua ni saluhut angka bangso, termasuk gabe Sipalua ni bangso Israel. Marhite barita na uli taringot tu haluaon na binoan ni Jesus, na pinasahat ni angka na porsea di Jesus tu angka bangso, gabe ro ma angka bangso parbegu hian ro di angka parhuaso marsomba tu Debata jala marsigantung tu suhisuhi ni ulos ni Jesus. Martubuan ma angka huria, i ma punguan ni angka na porsea di Jesus.
2. Tartait ala ni parngoluon ni angka na porsea.
Hararat ni barita haluaon na binoan ni Jesus, ndada holan ala ni barira na uli na pinasahat ni parbarira na uli, alai dohot do ala na tartait roha ni natorop di parngoluon ni angka na porsea i. Parngoluon ni angka na porsea na gabe sitiruon, gok holong ni roha, berintegritas, jala manghabiari Tuhan i, gabe torop ma nang angka bangso parbegu hian ( na so Jahudi) tartait rohana dohot marsomba tu Debata Jahowa. Songon i do pararat ni barita na uli i di mula ni hakristenon i. Ndada holan marhite angka parbarita na uli na khusus, alai dohot do marhite parngoluon ni halak Kristen, masibetabetaan laho marsomba tu Debata marhite na mangihuthon Jesus. Songon nanidok ni turpukta on di ayat 2 na mandok: "Jala laho do sogot angka pangisi ni huta na sada tu na sada nari mandok: Beta hita rap marsomba tu bohi ni Jahowa, jala mangalului Jahowa Zebaot! Ahu pe naeng dohot do laho tusi." Jadi ndang holan ala ni parbarira na uli i, hatop rarat barita na uli i, alai dohot do marhite panindangion ni angka Kristen awam di ngoluna, dohot dukungan marhite tangiang dohot pambahenan. Jadi hita pe songon angka naung porsea di Jesus, dohot do hita marbarita na uli, marhite parange dohot parulaon na denggan, na hinalomohon ni Tuhanta i.
3. Tanggung jawab ni huria dohot angka na porsea mambaritahon barita na uli. Di tingki on nunga hira tu sude bangso na di portibion sahat barita haluaon na binoan ni Jesus. Nunga martubuan angka huria di tongatonga ni angka bangso. Alai ndang jadi mansohot ulaon marbarira na uli. Angka na porsea tarjou do gabe
"ulos" (jubah) na gabe parsigaungan ni paling saotik sampulu halak na so porsea do pe. Songon nanidokna di turpuk on, na ro ma tingkina : " I ma angka ari parsigaungan ni sampulu halak sian saluhut dila ni bangso parbegu, asa marsigantung nasida tu suhisuhi ni ulos ni sada halak Jahudi mandok: Rap hita sauduran, ai nunga hubege hami: Debata do donganmuna." ( ay. 23). Sada umpama do i, na manggombarhon tanggung jawab ni huria dohot angka na porsea do mangarahon angka na so porsea do pe di Tuhan i asa dohot gabe porsea. Disuru Tuhanta i do huria i dohot sude angka na porsea, asa gabe sitindangi na mangolu di Kristus i, asa angka na humaliang hita boi marnida holong ni Debata marhite hata nang pambahenanta. Pandonganion ni Debata di ngolunta, di tongatonga ni keluarga, nang di parsaoran ni huria i, boi tangkas dibereng portibion, gabe marhite i dohot nasida marsomba jala porsea di Debata. Jadi secara tidak langsung, boi do hita marbarira taringot tu Tuhanta i, marhite ngolunta siganup ari.***
_____________________________
Evangelium: Sakaria 8:20-23
20 Songon on do hata ni Jahowa Zebaot: "Ro dope anggo sogot angka bangso dohot pangisi ni angka huta bolon.
21 Jala laho do sogot angka pangisi ni huta na sada tu na sada nari mandok: Beta hita rap marsomba tu bohi ni Jahowa, jala mangalului Jahowa Zebaot! Ahu pe naeng dohot do laho tusi.
22 Tongon tahe ro do sogot angka bangso bolon dohot parbegu angka na marhuaso mangalului Jahowa Zebaot di Jerusalem jala marsomba tu bohi ni Jahowa."
23 Songon on do hata ni Jahowa Zebaot: "I ma angka ari parsigaungan ni sampulu halak sian saluhut dila ni bangso parbegu, asa marsigantung nasida tu suhisuhi ni ulos ni sada halak Jahudi mandok: Rap hita sauduran, ai nunga hubege hami: Debata do donganmuna."
______________________________
Epistel: Pangungkapon 7:9-17
9 Dung salpu i, adong ma hubereng mansai torop, na so dapot bilangan ni jolma, sian nasa bangso, marga dohot houm dohot hata, angka na jongjong diadopan ni habangsa i dohot di adopan ni Birubiru i, angka na maruloshon abit na saksak jala na maniop maremare di tangannasida.
10 Gogo ma soaranasida manjoujou, angka ninna ma: "Tua ma di Debatanta, na mangkunduli habangsa i, dohot di Birubiru i."
11 Jadi jongjong ma saluhut surusuruan i humaliang habangsa i dohot humaliang angka sintua i dohot parngolu na opat i, dung i manungkap ma nasida di jolo ni habangsa i huhut marsomba tu Debata.
12 Ninna nasida ma: "Amen! Pujipujian dohot hasangapon dohot hapistaran dohot hamauliateon dohot hagogoon dohot hatoguon ma di Debatanta ro di salelenglelengna! Amen."
13 Dung i mangalusi ma sada sian angka sintua, didok ma mandok ahu: Ise do angka i; jala sian dia do ro angka na maruloshon abit na saksak i?
14 Jadi hudok ma mandok ibana: "Ale tuanku, ho do umbotosa." Gabe didok ma tu ahu: "I ma angka naung ro sian haporsuhon godang; nunga diburi nasida abitnasida jala dipasaksak di bagasan mudar ni Birubiru i.
15 Ala ni i sai di jolo ni habangsa ni Debata do nasida, mangoloi Ibana arian dohot borngin di bagasan joroNa i, jala Ibana, na mangkunduli habangsa i, ma paulihon inganan di atasnasida.
16 Ndang be male nasida, ndang be mauas, ndang be ditinggang las ni ari nasida, manang dia na mohop pe.
17 Ai parmahanon ni Birubiru na di parsitongaan ni habangsa i do nasida jadi togihononNa ma nasida tu angka mual aek hangoluan, jadi apusan ni Debata nasa iluilu sian matanasida."