MANGHAHOLONGI DEBATA DOHOT DONGAN JOLMA (KASIH KEPADA ALLAH DAN SESAMA MANUSIA)
Lukas 10: 25-37
Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XIV dung Trinitatis (6 September 2026). Las ma rohanta maraomba ti Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, i ma na dienet sian bulu Evangelium Lukas 10: 25-37, asa ganup hita angka naung hinophop ni Tuhanta i, manghaholongi Debata dohot dongan jolma. Holong do pusupusu manang pangibulan ni patik ni Debata na dipasahat tu bangsoNa, siulahonon nasida, laho manghaholongi Debata dohot manghaholongi dongan jolma.
1. Patik holong i ndang holan botoon, alai ingkon ulahononhon do. Diturpuk on dibaritahon do tu hita, na ro do sahalak sibotopatik ni Jahudi mangunjuni Jesus, mandok: "Guru, dia do sibahenonku, asa hutean muse hangoluan na salelenglelengna?" Na mangunjuni Jesus do ibana, olat ni dia parbinotoan ni Jesus taringot tu patik na niajarhon ni hajahudion. Jadi ndang na so diboto iban i. Ala ni dipaulak Jesus do tu ibana sungkunlsungkunna i mandok: "Aha do tarsurat di patik i? Beha do dijaha ho?" Jadi dialusi sibotopatik i ma Jesus songon na binotona, ai songon diboto patik ibana diboto do sude angka patik na pinasahat ni Debata tu bangso i, marhite si Musa, naung disurathon sude di buku ni si Musa. Jala pangibulan n angka patik i pe diboto ibana do. Jala i do alus ni ibana tu Jesus, na mandok: "Ingkon dihaholongi ho do Tuhan Debatami sian nasa ateatem, sian nasa tondim, sian nasa gogom dohot sian nasa roham, jala donganmi songon dirim!" Hombar do i tu na tarsurat di 5 Musa 6: 4 dohot 3 Musa 19: 18. Jala i do nang pangibulan ni patik na sampulu i, na mangaturhon dohot manogunogu bangso ni Debata manghaholongi Debata (patik I-IV) dohot manghaholongi dongan jolma (V-X). Ala tingkos do alusna i tu Jesus, gabe didok Jesus ma tu ibana: "Tingkos do alusmi; ulahon ma i, gabe mangolu ma ho." Alai ndang sonang roha ni sibotopatik i di alus ni Jesus na songon i tu ibana. Diharaphon ibana do pujion ni Jesus ibana, ala tingkos alusna i. Hape on do didok Jesus ulahon ma na songon i, gabe mangolu ma ho. Nanaeng dohonon ni Jesus marhite i, ndang sae holan botoon patik i, àlai ingkon ulahononhon do. Songon i do ndang sae holan botoon hata ni Debata, alai ingkon ulahonon jala hangoluhononhon do. I do deba na dipasunggulhon hata ni Debata sadarion tu hita. Ra nunga hira sude hita boi mangapil patik na sampulu i dohot lapatanna, jala mangapil godang angkat àyat na tarsurat di buku na badia i. Àlai dipaingothon turpuk on do hita ndang sae holan mamboto àlai ingkon dohot do mangulahon manang manghangoluhon.
2. Holong tu dongan i ma manghilalahon na masa tu dongan jolma, jala rade berkorban laho mangurupi, paluahon dongan sian hahogotanna. Dung dibege siboto patik i na ingkon sihaholongan do dongan jolma songon diriniba sandiri, gabe ro do sungkunsungkunna tu Jesus mandok, ai ise do donganhu goaron. Sungkunsungkun on, sungkunsungkun pamintorion diri do di ibana, ala dirajumi rohana nunga diulahon ibana manghaholongi dongan. Alai sahat ro di dia manghaholongi dongan i, jala songon dia manghaholongi dongan, tontu ido na dibereng Jesus, umbahen didok tu sibotopatik i, ulahon ma songon i, gabe mangolu ma ho. Tontu on marhahonaan tu aha do lapatan ni holong ni roha, lumobi holong ni roha tu dongan dos dohot diriniba. Ala ni i, mangalusi sungkunsungkun ni sibotopatik i, na manungkun ise do donganku goaron, gabe dihatahon Jesus ma sada barita na hea masa di dalan sian Jerusalem tu huta Jeriko. Dalan i targoar do dalan na mansai marmara situtu manang di hata nuaeng didok dalan na angker. Rahis do dalan i tuat sian huta Jerusalem, ai unik do huta Jeriko di toru ni permukaan laut do huta i. Gi adong ma timbo ni huta Jerusalem sian hutaJeriko, hira 1200 m. Mansai sompit do dalan i, godang angka batu, jala marbelokbelok. Mansai godang do parmaraan di dalan i, jala jotjot masa na manodos mudar ni halak pardalan sian angka parjahat laho mamupusi barang ni pardalan, dungi martabuni ma angka parjahat i di balik ni angka dolok batu na adong disi. Ala ni gabe digoari do dalan i dalan na rara manang dalan na marmudar. Jadi aha na binarirahon ni Jesus, tu siboto patik i, na jotjot masa do i di dalan laho tuat sian Jerusalem tu Jeriko manang sabalikna. Didok Jesus: "Adong ma sada halak, na tuat sian huta Jerusalem laho tu huta Jeriko, gabe disamun panamun; dipupusi ibana, dipukpuhi, dung i laho; matemate ne do ibana ditadinghon." Dungi adong ma tolu halak pamolus, na asingasing be rohana maradophon halak na tarsamun i, i ma sahalak malim, sahalak Lepi dungi sahalak Samaria. Diida malim i do na tarsamun naung matematene i, alai dilaosi do songon i, ndang adong taronjar rohana laho mangurupi. Mungkin nunga dianggap ibana naung mate halak i, gabe dianggap ibana marmara ma i tu habadiaonna songon sahalak malim laho manghobasi pelean di bagas joro molo dijama. Di buku 4 Musa 19: 11, didok do: manang ise na manjama halak naung mate, manang bangke ni sada jolma, ingkon ramun ibana pitu ari lelengna. Jadi molo ramun ibana, ndang boi be ibana marhobas di Bagasjoro i. Jadi tumimbo do di ibana ulaon seremonial sian na mangurupi sahalak na manghaporluhon pangurupion. Jadi dison ma na so boi dibereng ibana hadomuan ni ritusritus di bagasjoro dohot holong tu dongan jolma.
Dungi halak na paduahon i ma sahalak Lepi, na
hira sarupa sikapna dohot malim i. Mabiar ibana ala songon na jotjot masa, boi halak na dibereng peak di dalan i, songon umpan, ni angka parjahat naung mangintip jonok tu inganan i. Ala ni hatop do ibana manadinghon halak naung matematene i. Jadi tarida disi nang pe rap siradoti paragamaon do malim dohot Lepi i, holan dirinasida do dihaholongi, ndang dihaholongi donganna jolma, ai ndang olo nasida korban manang manaon laho manghaholongi donganna. Alai ro ma na patoluhon i ma halak Samaria, naung dianggap halak Jahudi halak pardosa jala na ramun. Ala ni i ndang adong be parsaoran ni halak Jahudi dohot Samaria. Alai halak Samaria on do na patuduhon holong ni roha tu donganna jolma. Suraon sahalak partigatiga do ibana sian sada luat tu luat na asing. Disi dibereng ibana halak naung matemate ne peak di dalan i, manigor didapothon ma, dipauli bugangna i, didaishon dohot miak laho paiashon, dungi diampehon ma tu hodana, jala diboan tu parbornginan. Dilehon uang tu nampuna parbornginan i asa dipauliuli ibana, huhut marjanji maningkati sude harugianna, molo dung mulak muse sian i. Dung dihatahon Jesus barita i, gabe disungkun Jesus ma muse siboto patik i, ise ma sian na tolu i na gabe dongan ni na tardobo i. Alus ni ibana, i ma halak na marasi ni roha di ibana. Nang pe bangkol rohana mandok halak Samaria i, alai didok Jesus ma tu ibana, laho ma ho bahen ma songon i, ai songon i do holong tu dongan, adong parasi ni rohaon, jala rade korban di gogo dohot sinadongan laho mangurupi dongan na patut siurupan.
3. Ndang adong dinding pangambati di na
mangulahon holong ni roha. Halak Samaria mangurupi halak Jahudi marhite holong ni roha na sintong, nang pe hatiha i marmusu do nasida, ndang adong pardomuanna. I ma pangajaran ni Jesus taringot tu na manghaholongi dongan jolma songon diriba. Jala i do na sai diajarhon Jesus tu angka sisean-Na. Nang pe nian sian mulana nunga diajarhon Debata i tu bangso-Na marhite patik na dilehon tu nasida, alai ndang diiulahon bangso i non i, ai ndang adong roha na masihaholongan di nasida, tarlumobi tu na so sabangso dohot na so saagama dohot nasida.. Ala ni i, patik holong ni roha na niajarhon ni Jesus gabe patik na imbaru ma di anggka sisean-Na dohot di sude na mangihuthon Ibana. I do umbahen didok Ibana songon na tarsurat di
Joh. 13: 34: "Patik na imbaru ma hulehon tu hamu: Naeng ma masihaholongan hamu; songon holong ni rohangKu di hamu, naeng ma songon i dohot hamu masihaholongan." Jala udut ni i didok Jesus, marhite holong ni roha i do tandaon ni halak na sisean ni Jesus nasida. Jadi holong ni roha tu Debata ingkon tarida do marhite holong ni roha tu dongan jolma. Songon na nidok ni apostel Johannes di Surat 1 Johannes 4: 20: "Pargabus do halak na mandok: Holong rohana di Debata; hape dihosomi do donganna. Ai na so mangkaholongi donganna na niidana, tung songon dia ma haholonganna Debata na so niidana?" Holong ni roha tu dongan jolma i, ndang adong batasna. Lapatanna, ndang boi dibatasi parugamaan, parbangsongoon, parmargaon manang golongan tertentu. Didok Jesus, gari musu pe ingkon haholongan do.( Mat. 5:44). Jadi sian tudosan na binaritahon ni Jesus dohot alusn-Na tu siboto patik i botoonta ma :
Parjolo: Ingkon urupanta halak na mangadopi hamaolon dohot mara, nang pe hamaolon dohot mara i ala ni hahurangan ni dirina sandiri.
Paduahon, ganup halak sian bangso manang ugama dia pe na mamorluhon pangurupion targoar do i dongan jolma.
Patoluhon, asi ni roha i ndang sae holan di hata manang panghilalaan, alai ingkon dipatuduhon do marhite pambahenan na nyata. Malim dohot Lepi i ndang boi so asi rohana marnida halak na matematene peak di dalan i, alai ala humolong do rohanasida di dirina, gabe ndang adong manang aha dibahen laho mangurupi.***
_____________________________
Evangelium: Lukas 10:25-37
25 Dung i hehe ma sada sibotopatik mangunjuni Ibana, ninna ma: "Guru, dia do sibahenonku, asa hutean muse hangoluan na salelenglelengna?"
26 Gabe ninna Jesus ma mandok ibana: "Aha do tarsurat di patik i? Beha do dijaha ho?"
27 Jadi dialusi ma songon on: "Ingkon dihaholongi ho do Tuhan Debatami sian nasa ateatem, sian nasa tondim, sian nasa gogom dohot sian nasa roham, jala donganmi songon dirim!"
28 Dung i ninna ma mandok ibana: "Tingkos do alusmi; ulahon ma i, gabe mangolu ma ho."Tingkos do alusmi; ulahon ma i, gabe mangolu ma ho."
29 Alai naeng ma pintoranna dirina gabe ninna ma mandok Jesus: "Ai ise do donganku goaron?"
30 Jadi mangalusi ma Jesus, ninna ma: "Adong ma sada halak, na tuat sian huta Jerusalem laho tu huta Jeriko, gabe disamun panamun; dipupusi ibana, dipukpuhi, dung i laho; matemate ne do ibana ditadinghon..
31 Tongon ma mamolus malim sada sian dalan i; diida do ibana, alai dilaosi.
32 Songon i do sahat sahalak Lepi tu inganan i; diida do ibana, alai dlaosi.
33 Alai mamolus ma sian i sahalak Samaria; jala asi do rohana marnidasa.
34 Didapothon ma, dipauli ma bugangna, didaishon ma miak dohot anggur tusi; dipahundul ma ibana tu hodana, diboan ma ibana tu parbornginan, laos dipasarisari ma ibana.
35 Torang ni arina i dirungkari ma rupia dua, dilehon ma i tu nampuna bagas i, ninna ma: Pauliuli ma ibana; jala molo tung lobi harugianmu, husingkat pe, laho mulak sian on.
36 Ise sian na tolu i di roham, gabe dongan ni na tardobo i?"
37 Jadi didok ma: "Na marasi ni roha di ibana.: Gabe ninna Jesus ma mandok ibana: :Laho ma ho, bahen ma songon i!"
__________________________
Epistel: 5 Musa 11:13-21
13 Molo tung tinggil rohamuna manangihon tonangku, angka na hutonahon i tu hamu sadarion, mangkaholongi Jahowa, Debatamuna i, dohot mangoloi Ibana sian nasa rohamuna dohot sian nasa ateatemuna.
14 Ahu ma mangalehon udan tu tanomuna di tingki halehetanna, udan di bulan sipaha pitu dohot udan di bulan sipaha sada, asa tarpapungu ho emem dohot anggurmu dohot miakmu.
15 Ahu huhut patubuhon duhutduhut di ladangmu, hangoluan ni pinahanmu, asa mangan ho jala bosuran.
16 Dibahen i ramoti hamu ma dirimuna, asa unang tarela rohamuna laos marbalik hamu, jala dioloi hamu angka debata sileban, huhut marsomba tusi.
17 Jadi marpiarpiar rimas ni Jahowa maon mida hamu, gabe Ibana manghinsu langit i maniopi udan, tano i pe ndang lehononna gogona, gabe tibu hamu mago sian tano na denggan i, na nilehon ni Jahowa tu hamu.
Sipaingot Marateatehon Tongtong
Tona ni Jahowa
18 Antong sai parateatehon hamu ma angka hatangkon jala pamasuk hamu tu rohamuna jala rahuthon hamu angka i bahen partinandaan di atas tanganmuna, jala bahen parningotan di holangholang ni matamuna.
19 Jala ajarhon hamu angka i tu angka anakmuna, taringoti hamu angka i, molo hundulhundul ho di bagasan jabum manang mardalani ho di pardalanan, manang laho modom pe ho, nang dung hehe muse.
20 Jala ingkon surathononmu angka i tu tohang ni jabum dohot tu panggumbanganmu.
21 Asa leleng hamu mangolu nang pinomparmuna i di tano naung niuarihon ni Jahowa tu angka ompumuna i, lehononna tu nasida, songon leleng ni angka ari ni langit lelengmuna tahe di atas tano on.
Tidak ada komentar:
Posting Komentar