Sabtu, 19 September 2026

RENUNGAN FILIPI 4: 10-19, SALUHUT DO TARPATUPA AHU MARHITE IBANA (SEGALA PERKARA DAPAT KUTANGGUNG DI DALAM TUHAN)

 SALUHUT DO TARPATUPA AHU MARHITE IBANA (SEGALA PERKARA DAPAT KUTANGGUNG DI DALAM TUHAN)


             Pilippi 4: 10-19


Horas ma di hita. Selamat Ari Mimggu XVI dung Trinitatis 20 September 2026. Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian surat ni apostel Paulus tu huria Pilippi 4: 10-19, i ma   panindangion ni apostel Paulus tu huria Filipi,   na mandok: Saluhutna do tarpatupa ahu marhite Ibana. Na marlapatan do i,  na saluhutna do tarpatupa angka na porsea marhite gogo na sian Tuhan i. Dipapos apostel Paulus roha ni huria i asa tongtong mangasahon gogo ni Tuhan i mangadopi ragam ni angka parsoalan ni ngolu di portibi on, tarmasuk ma i na mardomu tu sipanganon manang haporluan ni ngolu siganup ari. Ala ni i ditogutogu turpuk on do sude angka na porsea:
1. Mangguruhon manghasonanghon na adong.. Mansai las do roha ni apoatel Paulus manjalo pangurupion ni huria Pilippi, bahen haporluan ni apostel Paulus siganup ari laho marbarita na uli. Tangkas do silehonlehon i dihamauliatehon rohana, ala dirajumi ibana do i pelean na hushus, na gabe hamuliaon ni Debata. Alai las ni rohana i, ndada holan ala ni materi ni pangurupion na jinalona i sambing,  lumobi do ala dibereng ibana nunga lam magodang  pangalehon dohot holong ni roha ni huria i di ulaon harajaon ni Debata. Jadi marhite suratna on,  naeng togutoguon ni Apostel Paulus huria i, asa tangkas diboto nasida, ndada apala materi pangurupion i na diharingkothon ibana,  ai didok si Paulus do ndang hea  ibana hurangan  na marbarita na uli i. Ai nunga diguruhon ibana manghasonanghon na adong. Didok ibana:  "Huboto do marpangontik, huboto do marlobilobian; tongtong do somal ahu di saluhutna, nang bosur, nang rapar, nang marlobilobi, nang marnahurang." Marhite i do ibana ndang hea manghilala na hurangan. Diboto ibana do mangatur haporluanna. Ala ni tongtong do sungkup dihilala ibana haporluan na ringkot di parngoluon on. Ala ni ndang hea holsoan ibana di na haporluanna siganup ari. Diboto ibana do na patut sibahenonnna, di sude situasi ni ngoluna. Molo hurangan, manang marlobilobi pe diboto do marpangontik. Lapatanna, molo hurangan pe ndang sumurut hiras ni rohana, tongtong dihasabamhon ibana na adong. Molo marlobilobi pe ndang gabe lupa diri ibana, manghaginjanghon na adong di ibana Jadi ingkon songon i do ngolu ni halak na porsea, tongtong diboto manghasonanghon manang manghasabamhon na adong, marhite silehonlehon ni Tuhan i.
2. Tongtong manjalo hagogoon sian Tuhan i. Molo boi songon i ngolu ni si Paulus, i ma boi manghasonanghon na adong, ala na dijalo ibana do gogo sian Tuhan i. Gogo na na sian Tuhan i do mangalehon habengeton di ibana,  jala boi patupahon saluhutna, manang mangatasi saluhut persoalan di ngoluna. I do umbahen didok ibana: "Saluhutna do tarpatupa ahu marhitehite Ibana, na margogoihon ahu." Lapatanna,  molo margogo pe ibana di pardagingon, dohot di partondion, Tuhan i do na margogoihon ibana.  I do nang siauhononta di ngolunta, asa unang lomos hita taringot tu ngolunta. Ndang hurangan angka na porsea di Tuhanta i di ngoluna. Ai marhite gogo na sian Tuhan i, ndang adong na so tarpatupa ibana laho patukhon ngoluna. Molo masa pe hamaolon boi ibana margogo laho mangadopi hamaolon. Molo masa pe haporsuhon, boi ibana manahan di bagasan habengeton. Torop do halak di tingkion naung nirajaan ni hagiot portibion, ndang manghasonanghon na adong di ibana. Sai tongtong di marnahurang dihilala, gabe diuji mangalului angka sinadongan na di portibion, marhite dalan hageduhon, manang dalan na so uhum, isara ni na manipu halak, manang mangulahon korupsi. Angka parroha na songon i sai dilului do sadihari adong peluang laho patambahon sinadonganna. Laho pasauthon i dipangke nasa malona, dohot gongona ro di huaso na adong di ibana. Boi do angka siula hajahaton manang na so uhum malua sian uhum portibion ala ni hamaloon dohot huaso na adong di ibana. Alai pos ma rohanta, ndang boi sonang roha ni halak na songon i laho manghasonanghon na adong do ibana. Boi do halak na songon i sai gaor pingkiranna, ndang dame rohana. Alai molo boi pe malua halak na songon i sian uhum portibion, alai ndang malua anggo sian paruhuman ni Debata. Ingkon partanggungjawabhononna do nasa na niulana di jolo ni Tuhan i. Jadi ala ni i, saleleng di ngolunta on, taguruhon ma manghasonanghon  na adong. Molo tahilala hira na hurangan do hita di na ringkot di parngoluon siganup ari, di bagasan pos ni roha, tapangido ma Tuhan i,  asa sai dipasingkop di hita di angka na tahaporluhon di ngolunta. Unang pola tapangido asa dilehinon Debata hamoraon di hita. Songon raja Salomo di na nilehon ni Debarta kesempatan di ibana laho mangido, ndada hamoraon di pangido, alai habisuhon do dipangido asa tau jala margogo ibana laho mangarajai bangso na dipasahat Debata tu ibana. Nang pe songon i dilehon Debata do hamoraon di ibana. Alai ndang gabe ginjang rohana ala ni hamoraon i, lam serep do rohana laho mangulahon na gabe sangap dohot hamuluaon ni Debata.
3. Diparbaga Debata do manggohi nasa na ringkot di angka na porsea, na mamelehon sian na adong di ibana bahen pelean na hushus na gabe halomoan ni Tuhan i. Didok apostel Paulus do halak Kristen na di huria Pilippi, manongos pangurupion tu apostel Paulus, marhite si Epaproditus, songon tanda ni hamauliateonna tu huria i: "Alai gohan ni Debatangku do nasa na ringkot di hamu, hombar tu hamoraonNa i di hasangapon i, di bagasan Kristus Jesus." Na marlapatan, ndang marisuang silehonlehon ni angka na porsea di huria i, ai dirajumi do i songon pelean tu Debata. Ndang gabe hurangan  angka na pasahat pelean tu Debata,  ai gohan no Debata do nasa na ringkot di nasda, sian hamoraon-Na, di bagasan Kristus Jesus.  Laos boi do i marlapatan, sai na ramotan jala parmudumuduon ni Debata do angka na porsea jala haposan  di Tuhan i, na las roha mangurupi, jala pasahathon sandok ngoluna tu panggomgomion ni Tuhan i. Alai silehonlehon ni Debata, ndada boi diukur marhite suhatsuhat ni portibion, alai diukur do i sian hamoraon dohot hamuliaon-Na na so adong batasna.  Ala ni i boi ma hita tongtong mangasahon Debata di ngolunta, na so jadi hita ganggu,  manang holsoan  taringot tu ngolunta on. Songon na pinaingothon ni Jesus marhite jamitana di dolok tu angka na mangihuthon Ibana na mandok: "Antong unang ma holsoan rohamuna, mandok: Aha ma panganonnami? Aha ma inumonnami? Aha ma parabitonnami?  Angka sipelebegu do mangkaringkothon saluhutna sisongon i. Diboto Amamuna na di banua ginjang i do, naung ringkot angka i di hamu." (Mat. 6: 31-32). Alani i dipangido Debata asa hibul rohanta, manjalahi Ibana, unang manjalahi aha na tahaporluhon. Dipangido do  asa lam tangkas tatanda Ibana di ngolunta on, jala asa tahangoluhon hata-Na jala mardalan hita di dalan hasintingan-Na. Haposan do Tuhan i,  sai na saut do aha na pinarbaga-Na di ngolunta.***


_____________________________
Evangelium:  Pilippi 4:10-19
              Mauliate ni roha ni Apostel i di
                Panarihon ni roha ni Huria i
10 Alai tarhilas situtu do rohangku di bagasan Tuhan i, ala mangulahi tarida rohamuna sumarihon na ringkot di ahu. Tongtong do i nian rohamuna, alai holan tingkina do na so une.
11 Ndada ala na hurangan ahu, umbahen na hudok i; ai nunga huguruhon, manghasonanghon na adong.
12 Huboto do marpangontik, huboto do marlobilobian; tongtong do somal ahu di saluhutna, nang bosur, nang rapar, nang marlobilobi, nang marnahurang..
13 Saluhutna do tarpatupa ahu marhitehite Ibana, na margogoihon ahu!.
14 Alai tahe, denggan do pambahenmuna i; ai ditiroi hamu do haporsuhonhu.
15 Alai diboto hamu halak Pilippi do, na so adong, dungkon ni hamu, huria na hubahen donganhu mangetong hepeng na ro dohot na laho, olat ni mula ni pamaritahonhi, di na borhat i ahu sian Makedonia.
16 Ai di Tessalonik dope ahu, nunga ditongos hamu na ringkot di ahu, sahali ro di dua hali.
17 Ndada silehonlehon i hulului parbue i do na hujalahi; na gabe singirmuna do i.
18 Alai sandok tuk do di ahu, marlobilobi gari adong; suksuk do di ahu, dung hujalo na tinongosmuna marhite sian si Epaproditus: Uap na hushus ma i, pelean halaean, halomoan ni roha ni Debata.
19 Alai gohan ni Debatangku do nasa na ringkot di hamu, hombar tu hamoraonNa i di hasangapon i, di bagasan Kristus Jesus!

____________________
Epistel: Jona 4:1-11
          Marungutungut si Jona tu Debata
1 Alai sogo situtu do roha ni si Jona disi, jala piripirion ibana.
2 Jadi martangiang ma ibana tu Jahowa jala didok ma: "Oe, ale Jahowa, nda i do hatangku hian, uju di tanongku dope ahu? Umbahen hujoloani nian maporus tu Tarsis, ai huboto hian do, Debata parasi roha jala pardengganbasa do Ho lambat tarrimas, jala parasi roha godang, jala na olo sumolsol rohaNa taringot tu hamagoan.
3 On pe ale Jahowa, ua buat ma tagonan hosangku sian ahu, ai dengganan ahu mate sian na mangolu."
            Dipaingot Debata si Jona
4 Dung i ninna Jahowa ma: "Tung turut ma ho marro ni rimas?"
5 Dung i ruar ma si Jona sian huta i, jala hundul tungkan habinsaran ni huta i, jala dibahen disi soposopona, jala hundul tusi marlinggomlinggom, paima diida manang aha masa tu huta i.
6 Jadi dipadiri Debata Jahowa ma hau dulang sada, na simbur magodang di atas ni si Jona bahen parlinggoman di atas uluna, paluahon ibana sian hinamagona, jadi las situtu ma roha ni si Jona ala ni hau dulang i.
7 Dung i dipadiri Debata ma sada gulokgulok di hananaek ni sibalik hunik manogotna i, gabe diruangi ma hau dulang i, laos malos.
8 Jadi dung binsar mata ni ari dipadiri Debata ma alogo na mohop sian purba. Jadi didoit mata ni ari ma ulu ni si Jona, pola mandate ibana, jadi dipangido ma mate hosana, jala didok do: "Dengganan ahu mate sian na mangolu."
9 Dung i didok Debata ma tu si Jona: "Tung turut ma ho marronirimas ala ni hau dulang i?" Gabe didok ibana ma: "Turut do ahu marronirimas sahat ro di hamatean."
10 Jadi didok Jahowa ma: "Gari ho marsak do roham ala ni hau dulang na so hinangaluthonmi manang pinagodanggodangmi, na tubu saborngin, jala mago saborngin.
11 Baliksa pala Ahu, tung so marasi ni roha Ahu mida Ninive, huta na bolon i, na marisi lobi saratus duapulu ribu jolma, angka na so umboto parsirangan ni siamunna dohot sihambirangna, tole pinahan na sai deak?"



Senin, 14 September 2026

Keluaran (2 Musa) 14: 19-31, DEBATA PATUPA HALONGANAN TU BANGSONA ( TUHAN MELAKUKAN PERBUATAN BESAR BAGI UMATNYA)

 DEBATA PATUPA HALONGANAN TU BANGSONA ( TUHAN MELAKUKAN PERBUATAN BESAR BAGI UMATNYA)

 
             2 MUSA 14: 19-31

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XV dung Trinitatis (13 September 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta  mamuji pasangaohon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, i ma na dienet sian buku 2 Musa 14: 19-31,   taringot tu Debata na patupa halonganan tu bangso-Na. Halongangan i, i ma, pambahenan ni Debata na balga na maol antusan ni jolma laho mangondihon bangso-Na,   mangaramoti jala patiurhon pardalanan nasida, asa malua nasida sian hagogotan. Marhite i Debata patuduhon huaso-Na na balga, asa lam porsea bangso i di Debata Jahowa naung paluahon nasida sian parhatobanan ni halak Misir, jala mamboan tu tano naung pinarbaga ni Debata tu nasida. Sude pambahenan ni Debata tu nasida, halongangan do i, na so boi niantusan ni utokutok  dohot pamingkirion ni jolma. I ma patuduhon na di bagasan huaso ni Debata do saluhutna hasiangan on, ro di angka pangisina. Nang angka bangso pe tunduk tu Ibana do saluhutna. Marhite turpuk on, na boi auhononta gabe jamita di ngolunta, i ma:
1.Diramoti Debata do pardalanan ni na porsea di Ibana. Di naung diloas raja Parao halak Israel haruar sian tano Misir, borhat ma nasida diuluhon si Musa, manuju tu tano Kaanan, tano naung diwarihon ni Jahowa bahen inganan nasida. Alai hombar tu petunjuk ni Debata Jahowa, ndada sian dalan na mura  sidalanan nasida mardalan.Jala ndada sian dalan pamotongan asa boi nian hatop sahat tu tano bagabaga i. Alai diboan Debata do nasida ingkon mamolus dalan na mansai maol  situtu na gok tantangan dohot parmaraan.  Ai ingkon leleng do nasida di pardalan i. Anggo mangihuthon jarakna sian Misir tu tano Kanan, boi do i dalanan nasida manang piga ari sambing, alai nunga disangkapi Debata ingkon leleng ni opat pulu taon nasida di pardalanan, jala mangadopi godang angka tantangan, hamaolon, ro di angka ancaman tu parngoluon nasida, asa marhite tingki na songon i leleng, dohot godang ni angka tantangan siboluson nasida, Debata manogunogu nasida marhite angka pemimpin na pinabangkit Debata, laho marsiajar mananda Debata Jahowa, asa porsea nasida di Debata Jahowa,  Debata sasadasa sisombaon dohot sioloan nasida. Alani i,  ditogihon Debata do nasida ingkon mamolus Laut Rara, laut na bidang jala na bagas situtu. Ditogihon do nasida mamolus parhorsihan, inganan na maol dapot sipanganon dohot siinumon,  jala mangadopi godang musu dohot parmaraan na boi mangagohon hosa nasida. Sudena i laho manogunogu nasida asa mananda huaso ni Debata na tuk mamgaramoti, mangondihon dohot manarihon nasida.  Jala sudena i martudutudu do tu pardalan ni ngolunta di portibion dung dihophop hita marhite Jesus jala dipalua sian parhatobanan ni dosa. Alai di pardalananta di portibion laho mandapothon surgo hasonangan naung pinarade ni Tuhanta i di angka na porsea, godang do angka na masa di portibion na ingkon siadopanta. Lao manghamonanghon haporseaonta, boi do godang angka tantangan dohot persoalan ni ngolu siadopanta. Alai songon halak Israel na jolo na godang mamolus anggka hamaolon, tongtong do di bagasan pangaramotion ni Debata, songon i do hiita di pardalanan ni ngolunta di portibi on. Godang do persoalan ni ngolu na tadopi, alai di  sudena i  pos do rohanta, Debata do  na mangaramoti jala mangondihon hita asal ma hibul ngolunta tapasahat tu Ibana di bagasan pos ni roha.
2. Ibana do patuduhon dalan haluaon sidalananta, jala patundukhon angka musu na mangambati pardalanan ni ngolunta. Di na tarhapit panghilaan ni halak Israel di pardalanan nasida, Laut Rara nunga ambat di jolo nasida, jala parangan ni raja Parao na ro mangalele nasida sian pudi laho mamboan nasida mulak muse tu parhatobanan Misir, mangangguhi ma halak Israel tu Debata. Anggo mangihuthon pingkiran nasida, ndang adong be haluaon nasida, ala di jolonasida nunga ambat Laut Rara na so mungkin boi tariparan nasida, songon i dohot parangan ni raja Parao na so mungkin boi aloon nasida, ai lengkap do sinjata nasida dohot hureta hundulannasida.  Alai di situasi na songon i disuru Jahowa ma si Musa patoltolhon tanganna gabe mangombus ma alogo sian purba mangalingkuphon laut i gabe hira dorpi ma ma laut i di siamun dohot dihambingrang nasida, jala mahiang ma laut i di dalani halak Israel. Angkup ni i marbalik ma suruan ni Debata tu pudi ni halak Israel rap dohot ombun marsijongjong di jolo ni halak Misir i,  gabe onding ma halak Israel sian parnidaan nasida. Mardalan ma halak Israel sian tonga ni laut naung mahiang i.  Dungi ro ma muse parangan ni raja Parao mangalojong nasida sian pudi.  Alai diantuk Debata ma gilinggiling ni hureta nasida i, gabe ndang boi nasida mardalan. Disi ma tubu panindangion ni parangan ni halak Misir i, na so taralo nasida halak Israel i, ala Jahowa do marporang maradophon nasida. Alai dung taripar halak Israel tu bariba ni laut,  disuru Debata Jahowa ma muse si Musa patoltol tanganna tu laut i, gabe sumuang ma laut i. Dungi diauphon laut i ma sude angka parangan ni halak Misir i rap dohot sude hureta nasida. Jadi marhite i boi idaonta, manang beha maol ni dalan sidalananta, molo nunga Jahowa na mardalan dijolonta, jala taihuthon Ibana sai na patuduhon-Na do dalan haluaon di hita.  Maradophon angka musunta, i ma sibolis i, taloas ma Debata marporang manghophop hita, ai ditoru ni huaso-Na do saluhut hagogoon ni sibolis dohot hagogoon ni portibion.  Na ringkot sian hita tongtong unduk  tu hata ni Debata, manang songon dia diparentahon siulaonta taulahon ma i.
3. Tabereng angka halongangan na binahen ni Debata di ngolunta, asa lam togu haporseaonta.
Mamereng huaso ni Tuhan i na mansai balga paluahon nasida sian hagogotan i, dohot mamereng  bangke ni halak Misir na marmaupan di laut i, lam tamba ma biar ni roha nasida mida Jahowa. Lam porsea ma nasida di Jahowa, dohot di si Musa naposo-Na i. Aha na nialaman ni halak Israel na pinalua ni Jahowa  di Laut Rara, gabe sada pokok panindangion haporseaon ma i di halak Israel dohot di pinompar nasida muse.    Halongangan na umbalga do pe dipatupa Debata di ngolunta, i ma holong ni roha-Na na paluahon hita sian dosa. Halongangan do molo pola rade Debata marhite Anak-Na Tuhan Jesus Kristus tuat sian banuaginjang laho manghophop hita. Rade Ibana manaon na porsuk di tanoon sahat ro di na rade maneahon hosa-Na, asa malua hita sian dosanta i. Molo songon i balga ni holong ni roha-Na di hita, tontu pos do rohanta sai tagutoguon jala ramotan ni Debata do hita di pardalanan ni ngolunta di portibion. Boi do sipata tarsosak ngolunta ala ni angka ragam ni hamaolon na taadopi di portibion. Ai saleng di portibion ingkon berjuang do hita mangalo elaela ni sibolis dohot hagiothagiot portibi on. Alai songon na dipaingothon di turpuk on, Jahowa do marporang humophop bangso-Na, asal ma hibul rohanasida, pasahat ngolu-Na tu Debata. Molo masa sipata hamaolon taadopi, isara ni hamaolon di bidang ekonomi, parsahitan, sitaonon dohot arsak ni roga, boi do sada pangunjunan i di hita, na manogunogu hita asa tongtong pasahathon ngolunta tu Debata, unang marhaposan tu gogonta sandiri. Marhite angka na masa na songon i, boi do i dalan ni Debata lam patoguhon haporseaonta tu Ibana. ***

______________________________
Evangelium:  2 Musa 14:19-31
19 Dung i borhat ma suruan ni Debata, na mardalan di jolo ni punguan ni Israel, jala laho ibana tu pudinasida, hehe ma dohot ombun na marsijongjong sian jolonasida, jala jongjong tu pudinasida.
20 Jadi sahat ma tu holangkolang ni parsaroan ni halak Misir dohot parsaroan ni Israel. Jadi holom ma ombun i sambariba, jala manondangi borngin na sambariba nari, gabe ndang masipadonohan be nasida manipat saborngin i.
21 Dung i dipatoltol si Musa ma tanganna tu atas laut, gabe mabaor laut i dibahen Jahowa marhitehite alogo na pur sian purba manipat saborngin i pahiang laut i, gabe tolak ma angka aek i.
22 Jadi bongot ma halak Israel tu tongatonga ni laut di na mahiang i, jadi hira dorpi angka aek i di siamun dohot di hambirangnasida.
23 Dung i dieahi halak Misir i nasida, jala bongot sian pudinasida, nasa hoda ni Firaun, angka huretana dohot angka parsihundulna tu tongatonga ni laut.
24 Jadi marhira torang ari, dibereng Jahowa ma tu parangan ni halak Misir sian api dohot ombun na marsijongjong, gabe guntur ma parangan ni halak Misir i.
25 Jala diantuk angka galapang ni huretanasida, gabe maol ditogu. Dung i didok halak Misir ma: Maporus ma hita maradophon Israel, ai Jahowa dongannasida mangalo halak Misir.
26 Dung i didok Jahowa ma tu si Musa: Patoltol ma tanganmu tu atas laut, asa sumuang angka aek i lingkup tu halak Misir, tu angka huretana dohot tu angka parsihundulna.
27 Jadi dipatoltol si Musa ma tanganna tu atas laut, gabe sumuang ma laut i tu dalanna hian mareak torang ari, gabe maporus ma halak Misir manjumpangkon aek i gabe ditunggalingkon Jahowa ma halak Misir tu tongatonga ni laut.
28 Ai sumuang ma angka aek i jala dilungkupi angka hureta dohot angka parsihundul ro di sude parangan ni Parao, angka na mangihuthon nasida tu bagasan laut, ndang adong teba sian nasida nanggo sada.
29 Alai anggo halak Israel mardalan di na mahiang, di tongatonga ni laut i jala gabe dorpi di nasida angka aek i di siamun dohot di sihambirangnasida.
30 Asa dipalua Jahowa di na sadari i halak Israel sian tangan ni halak Misir, gabe diida halak Israel ma mate halak Misir i di topi laut i.
31 Jadi dung diida halak Israel tangan na timbul, na binahen ni Jahowa tu halak Misir, gabe mabiar ma bangso i mida Jahowa, jala porsea nasida di Jahowa dohot di si Musa, naposona i.

_______________________
Epistel: 1 Petrus 2:1-10
1 Antong, bolonghon hamu ma nasa hajahaton dohot nasa angkal dohot pangiburuon nang panihaion!
2 Songon posoposo na imbaru tubu, uasan ma hamu di susu na tama, na so marlaok, asa lam magodang hamu, horhonon ni i, bahen haluaon,
3 molo tung naung didai hamu habasaron ni Tuhan i.
4 Ai nunga didapothon hamu Ibana, na songon batu na mangolu, na binolonghon ni jolma; alai na pinillit jala na arga, ia di Debata.
5 Sai olo ma nang hamu paulion, songon angka batu na mangolu, gabe bagas partondion jala hamalimon na badia, laho mamboan angka pelean partondion, halomoan ni roha ni Debata, marhitehite Jesus Kristus.
6 Ai na tarsurat do di Surat i: "Hupeakhon do di bagasan Sion sada batu parsuhi, na marpili jala na arga; ndang na tarila na porsea di Ibana."
7 Arga do Ibana di hamu, angka na porsea; alai di angka na so porsea i: Batu na binolonghon ni angka pande bagas i, i ma gabe batu parsuhi,
8 jala gabe batu partuktuhan jala batu pargasipan. Ai na tartuktuk do nasida disi, ala so dihaporseai nasida hata i; ai tusi do nasida dipadiri.
9 Alai marga na pinillit do hamu, hamalimon na raja, bangso na badia, houm na ginomgomanNa, asa tung dibaritahon hamu denggan ni harohaon ni Ibana, naung manjou hamu sian na holom tu hatiuronNa halongangan i.
10 Hamu, angka na so bangso najolo, gabe bangso ni Debata nuaeng; angka na so niasian hamu najolo, gabe niasian do nuaeng.



Senin, 07 September 2026

RENUNGAN LUKAS 10: 25-37, MANGHAHOLONGI DEBATA DOHOT DONGAN JOLMA (KASIH KEPADA ALLAH DAN SESAMA MANUSIA)

 MANGHAHOLONGI DEBATA DOHOT DONGAN JOLMA (KASIH KEPADA ALLAH DAN SESAMA MANUSIA)


             Lukas 10: 25-37

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XIV dung Trinitatis (6 September 2026). Las ma rohanta maraomba ti Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, i ma na dienet sian bulu Evangelium Lukas 10: 25-37,  asa ganup hita angka naung hinophop ni Tuhanta i, manghaholongi Debata dohot dongan jolma. Holong do pusupusu manang pangibulan ni patik ni Debata na dipasahat tu bangsoNa, siulahonon nasida, laho manghaholongi Debata  dohot manghaholongi dongan jolma.

1. Patik  holong i ndang holan botoon, alai ingkon ulahononhon do. Diturpuk on dibaritahon do tu hita, na ro do sahalak sibotopatik ni Jahudi mangunjuni Jesus, mandok: "Guru, dia do sibahenonku, asa hutean muse hangoluan na salelenglelengna?" Na mangunjuni Jesus do ibana, olat ni dia parbinotoan ni Jesus taringot tu patik na niajarhon ni hajahudion. Jadi ndang na so diboto iban i. Ala ni dipaulak Jesus do tu ibana sungkunlsungkunna i mandok: "Aha do tarsurat di patik i? Beha do dijaha ho?"  Jadi dialusi sibotopatik i ma Jesus songon na binotona, ai songon diboto patik ibana diboto do sude angka patik na pinasahat ni Debata tu bangso i, marhite si Musa, naung disurathon sude di buku ni si Musa. Jala pangibulan n angka patik i pe diboto ibana do. Jala i do alus ni ibana tu Jesus,  na mandok: "Ingkon dihaholongi ho do Tuhan Debatami sian nasa ateatem, sian nasa tondim, sian nasa gogom dohot sian nasa roham, jala donganmi songon dirim!" Hombar do i tu na tarsurat di 5 Musa 6: 4 dohot 3 Musa 19: 18. Jala i do nang pangibulan ni patik na sampulu i, na mangaturhon dohot manogunogu bangso ni  Debata manghaholongi Debata (patik I-IV) dohot manghaholongi dongan jolma (V-X).  Ala tingkos do alusna i tu Jesus, gabe didok Jesus ma tu ibana: "Tingkos do alusmi; ulahon ma i, gabe mangolu ma ho."  Alai ndang sonang roha ni sibotopatik i di alus ni Jesus na songon i tu ibana. Diharaphon ibana do pujion ni Jesus ibana, ala tingkos alusna i. Hape on do didok Jesus ulahon ma na songon i, gabe mangolu ma ho. Nanaeng dohonon ni Jesus marhite i, ndang sae holan botoon patik i, àlai ingkon ulahononhon do. Songon i do ndang sae holan botoon hata ni Debata, alai ingkon ulahonon jala hangoluhononhon do. I do deba na dipasunggulhon hata ni Debata sadarion tu hita. Ra nunga hira sude hita boi mangapil patik na sampulu i dohot lapatanna, jala mangapil godang angkat àyat na tarsurat di buku na badia i. Àlai dipaingothon turpuk on do hita ndang sae holan mamboto àlai ingkon dohot do mangulahon manang manghangoluhon.



2. Holong tu dongan i ma manghilalahon na masa tu dongan jolma, jala rade berkorban laho mangurupi, paluahon dongan sian hahogotanna. Dung dibege siboto patik i na ingkon sihaholongan do dongan jolma songon diriniba sandiri, gabe ro do sungkunsungkunna tu Jesus mandok, ai ise do donganhu goaron. Sungkunsungkun on, sungkunsungkun pamintorion diri do di ibana, ala dirajumi rohana nunga diulahon ibana manghaholongi dongan. Alai sahat ro di dia manghaholongi dongan i, jala songon dia manghaholongi dongan, tontu ido na dibereng Jesus, umbahen didok tu sibotopatik i, ulahon ma songon i, gabe mangolu ma ho. Tontu on marhahonaan tu aha do lapatan ni holong ni roha, lumobi holong ni roha tu dongan dos dohot diriniba. Ala ni i, mangalusi sungkunsungkun ni sibotopatik i, na manungkun ise do donganku goaron, gabe dihatahon Jesus ma sada barita na hea masa di dalan sian Jerusalem tu huta Jeriko. Dalan i targoar do dalan na mansai marmara situtu manang di hata nuaeng didok dalan na angker.  Rahis do dalan i tuat sian huta Jerusalem,  ai unik do huta Jeriko di toru ni permukaan laut do huta i.  Gi adong ma timbo ni huta Jerusalem sian  hutaJeriko, hira 1200 m. Mansai sompit do dalan i, godang angka batu, jala marbelokbelok. Mansai godang do parmaraan di dalan i, jala jotjot masa na manodos mudar ni halak pardalan sian angka parjahat laho mamupusi barang ni pardalan, dungi martabuni ma angka parjahat i di balik ni angka dolok batu na adong disi.  Ala ni gabe  digoari do dalan i dalan na  rara manang dalan na marmudar.  Jadi aha na binarirahon ni Jesus,  tu siboto patik i, na jotjot masa do i di dalan laho tuat sian Jerusalem tu Jeriko manang sabalikna. Didok Jesus: "Adong ma sada halak, na tuat sian huta Jerusalem laho tu huta Jeriko, gabe disamun panamun; dipupusi ibana, dipukpuhi, dung i laho; matemate ne do ibana ditadinghon." Dungi adong ma tolu halak pamolus, na asingasing be rohana maradophon halak na tarsamun i,  i ma sahalak malim, sahalak Lepi dungi sahalak Samaria. Diida malim i do na tarsamun naung matematene i, alai dilaosi do songon i, ndang adong taronjar rohana laho mangurupi. Mungkin nunga dianggap ibana naung mate halak i, gabe dianggap ibana marmara  ma i tu habadiaonna songon sahalak malim laho manghobasi pelean di bagas joro molo dijama. Di buku 4 Musa 19: 11, didok do:  manang ise na manjama halak naung mate, manang bangke ni sada jolma, ingkon ramun ibana pitu ari lelengna. Jadi molo ramun ibana, ndang boi be ibana marhobas di Bagasjoro i. Jadi tumimbo do di ibana ulaon seremonial sian  na mangurupi sahalak na manghaporluhon pangurupion. Jadi dison ma na so boi dibereng ibana hadomuan ni ritusritus di bagasjoro dohot holong tu dongan jolma.
Dungi halak na paduahon i ma sahalak Lepi, na
hira sarupa sikapna dohot malim i. Mabiar ibana ala songon na jotjot masa, boi halak na dibereng peak di dalan i, songon umpan, ni angka parjahat naung mangintip jonok tu inganan i. Ala ni hatop do ibana manadinghon halak naung matematene i. Jadi tarida disi nang pe rap siradoti paragamaon do malim dohot Lepi i, holan dirinasida do dihaholongi, ndang dihaholongi donganna jolma, ai ndang olo nasida korban manang manaon laho manghaholongi donganna. Alai ro ma na patoluhon i ma halak Samaria, naung dianggap halak Jahudi halak pardosa jala na ramun. Ala ni i ndang adong be parsaoran ni halak Jahudi dohot Samaria. Alai halak Samaria on do na patuduhon holong ni roha tu donganna jolma. Suraon sahalak partigatiga do ibana sian sada luat tu luat na asing. Disi dibereng ibana halak naung matemate ne peak di dalan i, manigor didapothon ma, dipauli bugangna i, didaishon dohot miak laho paiashon,  dungi  diampehon ma tu hodana, jala diboan tu parbornginan. Dilehon uang tu nampuna parbornginan i asa dipauliuli ibana, huhut marjanji maningkati sude harugianna, molo dung mulak muse sian i. Dung dihatahon Jesus barita i, gabe disungkun Jesus ma muse siboto patik i, ise ma sian na tolu i na gabe dongan ni na tardobo i. Alus ni ibana, i ma halak na marasi ni roha di ibana. Nang pe bangkol rohana mandok halak Samaria i, alai didok Jesus ma tu ibana,  laho ma ho bahen ma songon i, ai songon i do holong tu dongan, adong parasi ni rohaon, jala rade korban di gogo dohot sinadongan laho mangurupi dongan na patut siurupan.

3. Ndang adong dinding pangambati di na
mangulahon holong ni roha. Halak Samaria mangurupi halak Jahudi marhite holong ni roha na sintong, nang pe hatiha i  marmusu do nasida, ndang adong pardomuanna. I ma pangajaran ni Jesus taringot tu na manghaholongi dongan jolma songon diriba. Jala i do na sai diajarhon Jesus tu angka sisean-Na. Nang pe nian sian mulana nunga diajarhon Debata i tu bangso-Na marhite patik na dilehon tu nasida, alai ndang diiulahon bangso i non i, ai ndang adong roha na masihaholongan di nasida, tarlumobi tu na so sabangso dohot na so saagama dohot nasida.. Ala ni i, patik holong ni roha  na niajarhon ni Jesus gabe patik na imbaru ma  di anggka sisean-Na dohot di sude na mangihuthon Ibana. I do umbahen didok Ibana songon na tarsurat di
Joh. 13: 34: "Patik na imbaru ma hulehon tu hamu: Naeng ma masihaholongan hamu; songon holong ni rohangKu di hamu, naeng ma songon i dohot hamu masihaholongan." Jala udut ni i didok Jesus, marhite holong ni roha i do tandaon ni halak na sisean ni Jesus nasida. Jadi holong ni roha tu Debata ingkon tarida do marhite holong ni roha tu dongan jolma. Songon na nidok ni apostel Johannes di Surat 1 Johannes 4: 20: "Pargabus do halak na mandok: Holong rohana di Debata; hape dihosomi do donganna. Ai na so mangkaholongi donganna na niidana, tung songon dia ma haholonganna Debata na so niidana?" Holong ni roha tu dongan jolma i, ndang  adong batasna. Lapatanna, ndang boi dibatasi parugamaan, parbangsongoon, parmargaon manang golongan tertentu. Didok Jesus, gari musu pe ingkon haholongan do.( Mat. 5:44).  Jadi  sian tudosan na binaritahon ni Jesus dohot alusn-Na tu siboto patik i botoonta ma :
Parjolo:  Ingkon urupanta halak na mangadopi  hamaolon dohot mara, nang pe hamaolon dohot mara i ala ni hahurangan ni dirina sandiri.
Paduahon,  ganup halak sian bangso manang ugama dia pe na mamorluhon pangurupion targoar do i dongan jolma.
Patoluhon,  asi ni roha i ndang sae holan di hata manang panghilalaan, alai  ingkon dipatuduhon do marhite pambahenan na nyata. Malim dohot Lepi  i ndang boi so asi rohana marnida halak na matematene peak di dalan i, alai ala humolong do rohanasida di dirina, gabe ndang adong manang aha dibahen laho mangurupi.***

_____________________________
Evangelium:  Lukas 10:25-37
25 Dung i hehe ma sada sibotopatik mangunjuni Ibana, ninna ma: "Guru, dia do sibahenonku, asa hutean muse hangoluan na salelenglelengna?"
26 Gabe ninna Jesus ma mandok ibana: "Aha do tarsurat di patik i? Beha do dijaha ho?"
27 Jadi dialusi ma songon on: "Ingkon dihaholongi ho do Tuhan Debatami sian nasa ateatem, sian nasa tondim, sian nasa gogom dohot sian nasa roham, jala donganmi songon dirim!"
28 Dung i ninna ma mandok ibana: "Tingkos do alusmi; ulahon ma i, gabe mangolu ma ho."Tingkos do alusmi; ulahon ma i, gabe mangolu ma ho."
29 Alai naeng ma pintoranna dirina gabe ninna ma mandok Jesus: "Ai ise do donganku goaron?"
30 Jadi mangalusi ma Jesus, ninna ma: "Adong ma sada halak, na tuat sian huta Jerusalem laho tu huta Jeriko, gabe disamun panamun; dipupusi ibana, dipukpuhi, dung i laho; matemate ne do ibana ditadinghon..
31 Tongon ma mamolus malim sada sian dalan i; diida do ibana, alai dilaosi.
32 Songon i do sahat sahalak Lepi tu inganan i; diida do ibana, alai dlaosi.
33 Alai mamolus ma sian i sahalak Samaria; jala asi do rohana marnidasa.
34 Didapothon ma, dipauli ma bugangna, didaishon ma miak dohot anggur tusi; dipahundul ma ibana tu hodana, diboan ma ibana tu parbornginan, laos dipasarisari ma ibana.
35 Torang ni arina i dirungkari ma rupia dua, dilehon ma i tu nampuna bagas i, ninna ma: Pauliuli ma ibana; jala molo tung lobi harugianmu, husingkat pe, laho mulak sian on.
36 Ise sian na tolu i di roham, gabe dongan ni na tardobo i?"
37 Jadi didok ma: "Na marasi ni roha di ibana.: Gabe ninna Jesus ma mandok ibana: :Laho ma ho, bahen ma songon i!"

__________________________
Epistel:   5 Musa 11:13-21
13 Molo tung tinggil rohamuna manangihon tonangku, angka na hutonahon i tu hamu sadarion, mangkaholongi Jahowa, Debatamuna i, dohot mangoloi Ibana sian nasa rohamuna dohot sian nasa ateatemuna.
14 Ahu ma mangalehon udan tu tanomuna di tingki halehetanna, udan di bulan sipaha pitu dohot udan di bulan sipaha sada, asa tarpapungu ho emem dohot anggurmu dohot miakmu.
15 Ahu huhut patubuhon duhutduhut di ladangmu, hangoluan ni pinahanmu, asa mangan ho jala bosuran.
16 Dibahen i ramoti hamu ma dirimuna, asa unang tarela rohamuna laos marbalik hamu, jala dioloi hamu angka debata sileban, huhut marsomba tusi.
17 Jadi marpiarpiar rimas ni Jahowa maon mida hamu, gabe Ibana manghinsu langit i maniopi udan, tano i pe ndang lehononna gogona, gabe tibu hamu mago sian tano na denggan i, na nilehon ni Jahowa tu hamu.

          Sipaingot Marateatehon Tongtong
                           Tona ni Jahowa
18 Antong sai parateatehon hamu ma angka hatangkon jala pamasuk hamu tu rohamuna jala rahuthon hamu angka i bahen partinandaan di atas tanganmuna, jala bahen parningotan di holangholang ni matamuna.
19 Jala ajarhon hamu angka i tu angka anakmuna, taringoti hamu angka i, molo hundulhundul ho di bagasan jabum manang mardalani ho di pardalanan, manang laho modom pe ho, nang dung hehe muse.
20 Jala ingkon surathononmu angka i tu tohang ni jabum dohot tu panggumbanganmu.
21 Asa leleng hamu mangolu nang pinomparmuna i di tano naung niuarihon ni Jahowa tu angka ompumuna i, lehononna tu nasida, songon leleng ni angka ari ni langit lelengmuna tahe di atas tano on.