Sabtu, 07 November 2026

MANGULAHON HATIGORAN DOHOT HASINTONGAN ( MELAKUKAN KEADILAN DAN KEBENARAN) Renungan Hesekiel 18: 21-29

 MANGULAHON HATIGORAN DOHOT HASINTONGAN ( MELAKUKAN KEADILAN DAN KEBENARAN)


           Hesekiel 18: 21-29

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu XXIII dung Trinitatis ( 8 Nopember 2026). Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na si hangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, i ma na dienet sian buku panurirang Hesekiel 18: 21-28,  asa ganup hita angka na porsea di Tuhanta, mangulahon hatigoran dohot hasintongan.  Soso do on sian panurirang Hesekiel tu halak Juda na tarbuang di huta Babel, asa muba rohanasida, manundalhon dalannasida naung manimbil sian dalan ni Jahowa. Nunga diulahon nasida angka hajahaton, na maralo tu uhum dohot hatigoran ni Debata, na mambahen nasida hona uhum ni Debata marhite na tarbuang nasida tu huta Babel. Dohot do si Hesekiel  diboan tu habuangan i, sahàlak malim do ibana. Alai di habuangan i dipabangkit Debata ma ibana gabe panurirang tu bangso i, mamboan hata ni Debata tu nasida asa muba rohanasida, ai tongtong do dihaholongi Debata nasida. Ndang lomo roha ni Debata mida hamatean ni angka parjahat i, alai hamumulak nasida tumadinghon dalan nasida na jahat i asa mangolu nasida, ido dihalomohon Debata. Jala domu tu haradeon paubahon rohana i, dijouhon si Hesekiel ma, asa diulahon nasida hatigoran dohot hasintongan  na marojahan tu patik dohot uhum ni Debata, ai i do tanda ni hamubaon ni roha. Sosososo on pe tong do mangonai tu hita angka na porsea sahat tu tingki on. Ala ni adong manang piga hal na porlu sitioponta, domu tu sosososo paubahon roha i.
1. Hamubaon ni roha i do na mamboan hangoluan di hita. Tangkas do didok Debata marhite panurirang Hesekiel, tung na so lomo do roha-Na  mida hamatean ni halak pardosa. Alai na lomo roha-Na, mulak ma nian angka parjahat i tumaninghon dalanna na roa i, asa mangolu ibana. Marlapatan do i molo  adong halak pardosa hian, manang songon dia pe jorbut ni dosa dohot hajahaton naung niulana,  molo marbalik ibana manadinghon dalanna na roa i, marhite na mangulahon hatigoran dohot hasintongan, angka dosana i hian, diagohon Debata do i sude. Sabalikna, halak partigor dohot na bonar roha, marbalik manadinghon hatigoran dohot habonaronna hian, gabe  diulahahon angka hageduhon, hajahaton dohot na so uhum, sude angka na denggan na niulana hian, gabe sisoada do i,  dungi mate ma ibana ala na so hot ibana di hatigoran dohot hasintonganna i. Ala na songon i tindakan ni Tuhan, gabe didok angka na so hot mangulahon hatigoran dohot hasintongan ni Debata i ma, ndang tigor Debata di uhum-Na, na mangagohon angka na niula nasida nasailaon. Alai tegas do Debata mandok, sintong do dalan ni Tuhan i, ai ndang marojahan tu pambahenanta na salpu Tuhan i manimbangi hadirionta, alai marojahan di pambahenanta sisaonarion do. Ala ni i do ringkotna hita marsihohot di haporseaon mangulahon hatigoran dohot hasintingan na sian Debata.
2. Tongtong do Debata mambahen tindakan-Na tu hita jolma marojahan di holong ni roha-Na na tigor jala sintong. Ndang songon panimbangion ni portibion panimbangion ni Debata. Mangihuthon panimbangion ni panguhum portibion, molo gumodang do na denggan di ula sadasada halak  boi do gabe malua ibana sian paruhuman. Anggo Tuhan mambahen panimbangion tu dirinta, ndada marojahan di hatigoran dohot hasintonganta, alai marojahan di holong ni roha ni Tuhan i do. Maradophon halak Israel bangso-Na i pe, songon i do panimbangion-Na. Ala ni i do umbahen didok:
"Tung tagamon marlomo ni roha ma Ahu mida hamatean ni parjahat i," ninna Tuhan Jahowa; "nda tagonan nian, molo muba rohana i sian dalanna angka na sai laon, asa mangolu ibana."
Ala ni holong-Na i do Debata,  tongtong tigor di angka dalan-Na, ndang songon hatigoran na piningkiran ni bangso-Na i, manang songon hatigoran na piningkiran ni portibion. Tongtong do Debata manimbangi jolma marojahan di keadaan ni partondionna sisaonari. Molo angka na jahat pe diula sasasada halak di tingki na salpu gabe mago do i ndang diingot Debata be molo nunga muba rohana manadingkon sude na niulana na sapu i. Alai sabalikna, molo so denggan na niulana saonari, i do na gabe panimbangion ni Debata, nang pe di tingki na salpu mardalan do ibana di dalan ni Debata, mangulahon hatigoran dohot hasintongan ni Debata,  mago do i saluhutna ala ni parulaonna sisaonari. Ala ni do dipangido Debata sian bangso-Na nang sian hita di tingkion asa adong  hamubaon ni roha sian dalan hageduhon tu dalan hatigoran.
3. Dipangido Tuhan i do parsihohoton mardalan di dalan ni Tuhan i. Ala ngolunta sisaonari on do na gabe panimbangion ni Tuhan i, ndada ngolunta na sailaon, dipangido do sian hita parsihohoton, unang muramura manimbil maninggalhon dalan ni Tuhan i. Alai boi do on salah diantusi angka na holan mangasahon pingkiranna sambing. Olo do adong halak mandok, ai parasi roha do Tuhan i, di ujung ni ngolu on pe pinauba roha mangulahon na pinangido ni Tuhan i. Saonari niula ma jolo na hombar tu hagiot dohot lomo ni roha niba. Alai ise umboto ujung ni ngoluna, manang na masa tu ibana di ari marsogot. Molo songon i nunga gabe hita na mangatur Tuhan i, dohot mangatur tingki ni ngolunta. Hape Tuhan i do nampuna huaso di sude ngolunta. Ala ni saleleng dilehon Tuhan i do pe kesempatan di ngolunta, taulahon ma na denggan na hombar tu lomio ni roha ni Tuhan i, songon tanda ni naung dihaholongi jala dihophop Tuhanta i hita.  Dison ma dipangido hita tongtong marsihohot di haporseaonta tu Tuhan i, marhite na tongtong mangulahon hatigoran dohot hasintongan ni Debata, naung pinapatar-Na marhite Jesus Kristus, Tuhanta i.***

_______________________________
Evangelium:  Hesekiel 18:21-29
21 "Alai tung sura ditundalhon roha ni parjahat i saluhut dosana, angka na niulana na sai laon, jala diradoti saluhut angka patikHi, jala diulahon uhum dohot hatigoran, tongon do ingkon mangolu ibana, ndang jadi mate.
22 Saluhut hajahaton angka na niulana na sai laon, ndang jadi jujuron tu ibana, hatigoran na niulahonna i do hangoluhononna.

23 Tung tagamon marlomo ni roha ma Ahu mida hamatean ni parjahat i," ninna Tuhan Jahowa; "nda tagonan nian, molo muba rohana i sian dalanna angka na sai laon, asa mangolu ibana.
24 Alai tung sura ditundalhon halak partigor i hatigoranna i, jala diulahon na so uhum paihutihuthon saluhut biasbias, angka na niula ni parjahat hian laos diula, tung patut ma mangolu ibana? Saluhut hatigoranna angka na niulana na sai laon, ndang be ingoton, ingkon di bagasan panundaliaonna na niulana do ibana mate dohot di bagasan dosana angka naung binahenna i.
25 Hape anggo hamu mandok: Ndang sintong dalan ni Tuhan i! Ua tangihon hamu ma, ale pinompar ni Israel! Tung tarbahen ma so sintong dalanHu? Dalanmuna do tahe na so sintong.
26 Ai molo ditundalhon partigor hatigoranna i, jala diulahon na so uhum, gabe mate ibana alani: Ingkon mate di bagasan hajahaton naung niulana do ibana.
27 Alai parjahat i pe, molo tung ditundalhon hajahaton na niulana na sai laon, jala diulahon uhum dohot hatigoran: Pangoluhon tondina ma ibana disi.
28 Laos mananda rohana, jala ditundalhon saluhut hajahaton angka na niulana na sai laon, tongon do ingkon mangolu ibana, ndang jadi mate.
29 Hape ro ma anggo pinompar ni Israel mandok: Ndang sintong dalan ni Tuhan i! Tung tarbahen ma so sintong angka dalanHu ale pinompar ni Israel? Dalanmuna i do tahe na so sintong."
__________________________
Epistel: 2 Timoteus 2:22-26
22 Maporus ma ho pasiding sangkapsangkap haposoon; alai pareak ma hatigoran, haporseaon, holong ni roha dohot dame, rap dohot angka na manjou Tuhan i sian roha na ias.
23 Alai pasiding ma angka sungkunsungkun haotoon na ngongar, ai diboto ho, na manghorhon parbadaan do i.
24 Na so patut parbadabada anggo naposo ni Tuhan i, alai tama basar maradophon saluhut, malo mangajari, benget manaon na jat;
25 marlambok ni roha ma maminsang angka na mangalo, anggiat dilehon Debata tu nasida hamubaon ni roha, laho mananda hasintongan,
26 asa tarjolma nasida, dung malua sian jorgong ni sibolis i, na nialithonna tu nasida, pasauthon roharohana.



Kamis, 05 November 2026

SADIHARI DO PANGANTUSION NI HATA SARIMATUA MUBA GABE "ADONG DO PE NA SINARIHONNA?"

 



SADIHARI DO PANGANTUSION NI HATA SARIMATUA MUBA GABE "ADONG DO PE NA SINARIHONNA?"

Di tingki na parpudion, nunga hira sange hata sarimatua diantusi halak: adong do pe na sinarihonna. Tu na monding na tuatua gabe sada status ma i dibaen angka raja parhata paradaton.  Molo adong do pe anakhon ni natuatua na monding i na so marhasohotan, gabe di tingki na parpudion sai didok ma i mate sarimatua.
Alai molo tasigati pangantusion ni hata i tu na sasintongna sian mulana, ndang songon i pangantusion ni sarimatua. Ai Kamus Hata Batak na sinurat ni Dr. J.Warneck ndang songon lapatan ni hata sarimatua.  Dr. J. Warneck na leleng mangula songon missionaris di Tano Batak, jala na hea Ephorus ni HKBP (1920-1932),  di taon 1905, manurat sada buku Kamus na margoar: "Toba Bataks-Nederlands Woordenboek" (Batak Toba-Belanda), na mansai porlu pangkeon ni angka missionaris na mangula di Tano Batak hatiha i. Alai di taon 2001, diterjemahon  P. Leo Joosten OMFCap ma i gabe Kamus Batak Toba Indonesia. Di Kamus i ndang adong lapatan ni hata Sarimatua, adong do pe na sinarihonna. Alai lapatan ni hata i  di bahen, di Kamus i,  i ma " tua sekali" (hal..357),  manang matua situtu. Lapatanna i ma puncak ni hatuaon ni sadasada halak molo monding ibana. Adong mandok hata sarimatua marharoroan do i sian "sorimatua".   Sori lapatanna, nasib manang riwayat. Jadi molo didok sori matua,  marlapatan do i sorina, nasibna manang riwayatna matua. Di hata Batak, jotjot do huruf "o" muba gabe "a", tiruanna "porbadia" gabe "parbadia".
Nuaeng tabereng ma pamangkeon ni hata i di paradatan ni halak Batak na jolo, manang di tongatonga ni masyarakat Batak. Na niingot tingki poso do pe iba di hitaan dohot di Pematangsiantar, ala leleng do iba marhobas di Pematangsiantar, ndang adong dapot di si hata hata sarimatua marlapatan, adong do pe sisarihononna. Angkup ni molo tapamanat angka umpasa Batak, torop do umpasa ni hata Batak na mamangke hata "sarimatua". Tiruanna adong do umpasa na mandok: "Tubuan laklak ma singkoru di dolok ni purbatua. Tuan anak ma hamu tubuan boru donganmuna sarimatua". Umpasa na asing mandok: "Andor halungkang ma togutigu ni lombu; sahat tu na sarimatua ma hamu, pairingirig pahompu".
Mungkin di tingki na parpudion adong do na mangganti hata sarimatua i gabe saurmatua. Alai anggo asli ni umpasa i sian mulana mamangke hata sarimatua do.
Adong muse do lirik ni ende "Na sonang do hita na dua", na mandok: "Sahat ro di na sarimatua, sai tong ingotonhu do ho." Jadi sian i berengon, sada sintasinta do di halak Batak boi mangolu sahat ro di na sarimatua. Alai aut sugari pangantusion ni hata sarimatua i, adong do pe na sinarihonna, ndang pangkeonna i di hata ni umpasa i songon sintasinta manang sihirimon.
Nuaeng laos tabereng ma pamangkeon ni hata i, di Bibel hata Batak, lumobi di Padan na Robi. Terjemahan Padan Na Robi tu hata Batak dimulai taon 1890 an. Di terjemahan i, sude tokoh ni Padan Na Robi  angka na mate  ala naung matua situtu, jala ndang adong be anakhonna na so marhasohotan, hata sarimatua do di pangke disi. Isarana si Abraham (1 Musa 25: 8:
"Dung i tos ma hosana, jala mate sarimatua si Abraham, dung mahap rohana di hangoluan on, jadi dipapungu ibana tu angka ompuna." ) Angkup ni si Josua (Josua 23: 1-2),  si Gideon (Panguhum 8: 32:  "Dung i mate sarimatua ma si Gidion, anak ni si Joas, jala tartanom di parbandaan ni si Joas, amana i, di Opra ni halak Abieser.   ), si Samuel (1 Samuel 8:1: 12:2),   si David (1 Samuel 17:12; 1 Raja 1:18),
Si Joiada (2 Kronika 24:15),  si Job (Job 42:17).
Angkup ni godang do pe pamangkeon ni hata sarimatua,  na patuduhon lapatan na nasintongna di hata i, ndada adong  be  na sinarohonna, alai naung matua situtu deba nunga pola mahap di ngoluon.
Songon i ma pinasahat tu hita songon bahan pangantusion  asa lam sintong taantusi hata Batakta na mansai denggan i.