Sabtu, 15 Juli 2023

RENUNGAN 1 PETRUS 1: 17-23: ANGKA NAUNG MANGULAHI TUBU BINAHEN NI HATA NI DEBATA

 ANGKA NAUNG MANGULAHI TUBU BINAHEN NI HATA NI DEBATA

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu Miserikordias Domini ( 23 April 2023). Miserikordias Domini marlapatan: Gok asi ni roha ni Jahowa do tanon on, na marojahan di Psalmen 33: 5b, na mandok: Gok asi ni roha ni Jahowa do tano on. Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta sadarion, mamuji pasangaohon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita, na dienet sian 1 Petrus 1: 17-23, paboa naung mangulahi tubu do hita, na ditubuhon Debata, ndada sian boni na olo basebasean, alai sian boni na manongtong do, ima hata ni Debata na mian ro di salenglelengna.Di jamita na di minggu na salpu, nunga disoarahon hata ni Debata tu hita, asa hita naung ditubuhon paduahalihon tongtong marparange hombar tu patik dohot uhum ni Debata. Di jamita sadarion dipaingot do hita asa manghangoluhon asi ni roha ni Debata na manggohi sandok tanoon, naung pinatuduhon-Na marhite na manubuhon hita paduahalihon di bagasan Jesus Kristus. Marhite i tagoar ma Debata naung manubuhon hita paduahalihon i Ama, jala hita angka anak-Na. Ala ni i molo tagoar Ibana Ama, jala hita angka naung tinubuhonna paduahalihon digoar angka anak-Na, dipangidohon ma tu hita:
1: Marhatahuton marparange saleleng di ngolunta di portibi on. Digoari do ingananta na di portibi on songon paisolatan, ala ndang manongtong hita di portibi on. Parsatongkinan do ngolunta di portibi on, surgo i do huta na hot di hita, sambulo ni tondinta. Alai dipangido do asa saleleng di inganan paisolatannta na di portibi on, asa marhatahuton hita marparange maradophon Debata. Marhatahuton na nidokna di son, marlapatan do i tongtong mangargahon na niula ni Debata di ngolunta, marhite na marpangoloion jala marunduk ni roha tu Ibana. Ndang jadi be hita mangihuthon hagiothagiot ni rohanta sambing, alai ingkon boi hibul ngolunta tapelehon laho pasauthon lomo ni roha ni Debata sambing di ngolunta.
Boasa ingkon marhatahuton hita tu Debata marparange. Ala mansai arga do hita ditobus, dipalua sian parngoluonta na leleng na so marniula, manang na magopo sambing.Aut so i hamagoan sambing na ma jambarta. Alai dipalua Debata do hita sian parngoluon na so marniula i, asa dohot hita partohap di hangoluan na sintong, hangoluan na saleleng ni lelengna di banua ginjang. Ndang tarasam arga ni haluaon na pinatupana i , ummarga sian saluhut sere dohot perak na adong di tano on. Alai dipalua do hita marhite mudar ni Jesus Kristus na so tarasam argana, na pinelehonna bahen tobus ni dosanta. Holan mudar ni Jesus i do na boi paluahon hita sian dosa na mangihoti ngolunta di portibi on. Tung sura pe godang artanta, godang sere dohot perak tapapungu saleleng di ngolunta di portibi on, sisoada sambing do i, ndang tarbahen i laho paluahon hita sian gomgoman ni dosa i. Ala ni i do ingkon taargahon panghophopon ni Tuhanta i, marhite na rade hita marparange na denggan, na hombar tu lomo ni roha ni Tuhanta.
2. Marhaporseaon jala marpanghirimon tu Debata. Marhite panghophopon ni Jesus i gabe patar ma tatanda Debata, na gok asi ni rohaNa do tano on. Marhite Jesus Kristus i do marhaporseaon hita tu Debata. Jala marhite haporseaonta tu Debata, ndang ganggu be rohanta di ngolu na di portibi on, nang pe saleleng di portibi on, ingkon mamolus godang angka hasusaan hita. Marhite haporseaonta tu Debata, margogo hita laho manaluhon godang angka pangunjunan na marharoroan sian sibolis pangago i. Adong ma nang panghirimon di hita. Ndada holan tu ngolu na di portibion be hita marpanghirimon, alai nunga marpanghirim hita tu ngolu na hot, i ma ngolu na salelenglelengna. Panghirimon i do mangalehon gogo dohot hiras ni roha di hita laho mandalani ngolu na di portibi on.
3. Masihaholongan sian nasa roha. Angkup ni na marhaporseaon dohot marpanghirimon, dipangido do hita angka anak ni Debata, asa masihaholongan. Songon angka halak naung mangulahi tubu, sude do angka na porsea gabe angka anak ni Debata na marhahaanggi. Ala ni di bagasan parhahaanggion i, dipangido Debata do roha na masihaholongan di angka na marhahaanggi i. Holong parhahamarangion ni halak Kristen i diulahon tu sude angka hahaanggina sian nasa roha. Holong sian nasa roha do dipangido, ndada holong sipalensem, manang sipaulaula. Holong na songon i tubu sian roha na ias, na marpangoloion di hasintongan, haholongon na so marlaok. I ma na songon holong ni roha ni Tuhan i, nda songon holong ni roha portibion, manang holong ni roha hajolmaon, na jotjot marrumang holong na marpambuat. Dipatuduhon, sai songon na holong rohana tu donganna, marhite hata na tabo begeon, manang marhite pambaenan na uli berengon, alai na marpambuat do holong na i. Alai na dipangido sian hita, songon holong ni Debata di bagasan Kristus i do, ima holong na polin, holong na rade maneahon Dirinya, ala ni hita jolma. Inti ni pangajarion ni Jesus tu angka siseanNa taringot tu roha na masihaholongan do. Didok di Johannes 13: 34-35,"Patik na imbaru ma Hulehon tu hamu: Naeng ma masihaholongan hamu; songon holong ni rohangKu di hamu, naeng ma songon i dohot hamu masihaholongan.
Apala sian on ma tandaon ni halak saluhutna, hamu siseanHu: Molo masihaholongan hamu".
________________
1 Petrus 1:17-23
17 Molo Ama digoar hamu Ibana, na so marnida rupa, laho manguhumi nasa jolma marguru tu pambahenanna, marhatahuton ma hamu marparange di tingki paisolatanmuna!
18 Ai diboto hamu do: Ndada binahen ni sere manang perak, angka na olo buruk, umbahen na malua hamu sian adatmuna na so marniula i, na tineanmuna sian angka amamuna;
19 alai binahen ni mudar ni Kristus na arga i do, na songon mudar ni birubiru na so hasurahan, na so marlindang.
20 Naung ditodo do Ibana hian, tagan so ojak dope portibi on; alai dipapatar do di ujung ni angka tingki, ala ni hamu.
21 Marhitehite Ibana do dihaporseai hamu Debata, na pahehehon Ibana sian angka naung mate, jala na mangalehon hasangapon tu Ibana, asa tu Debata haporseaon nang pangkirimonmuna.
22 Paias hamu ma rohamuna, marpangoloion di hasintongan, mangeahi haholongon na so marlaok di dongan, asa masihaholongan situtu hamu sian nasa roha.
23 Ai nunga mangulahi tubu hamu, ndada sian boni na olo basebasean, sian na manongtong do: Binahen ni hata na mangolu jala na mian i, na sian Debata.

RENUNGAN FILIPI 4: 1-7: MARTANGIANG MARDONGAN MAULIATE

 MARTANGIANG MARDONGAN MAULIATE

Horas ma di hita. Selamat ari Minggu Rogate (14 Mei 2023).Rogate na marharoroan sian hata Latin “Rogare”, marlapatan mangido manang martangiang. Di kalender parhuriaon, minggu Rogate, ima minggu sadarion, dipatupa dung minggu Kantate, manang andorang so ari Parningotan di Hananaek ni Tuhan Jesus tu banuaginjang, na marojahan di Jeremia 29: 12: “Jadi pajoujouonmuna ma ahu, huhut laho hamu martangiang tu ahu, gabe tangihononku ma hamu”. Marhite na martangiang do hita mangido tu Tuhan i, pasahathon aha na di bagasan rohanta, aha na taparungkilhon, manang aha na masa di ngolunta. Nian diboto Tuhan i do aha na tahaporluhon di ngolunta, andorang so mangido do pe hita tu Ibana. Alai sai diigil Tuhan i do sian hita, asa sai mangido hita tu Ibana, songon dalanta laho manghatai manang markomunikasi tu Ibana, jala asa marhite i taboto na sai tongtong do marsigantung ngolunta tu Ibana. Manang boha pe didok rohanta tuk ni huaso, gogo, hapistaran dohot sinadongan di hita, ndang boi hita mangolu holan sian dirinta; marhite na martangiang i boi ma nang tasadari paboa sude na adong di ngolunta on na sian Tuhan i do i. Ala ni i do sai disosohon Tuhan i huriaNa, manang angka na porsea di Ibana, ingkon sai martangiang tu Ibana. Tuhan Jesus sandiri pe, diajari do angka siseanna dohot sude angka na mangihuthon Ibana asa sai dihaburjuhon martangiang tu Debata Ama i. Las ma rohanta marsomba tu Tuhanta di minggu Rogate on, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na na dienet sian Pilippi 4: 1-7. Disoarahon hata ni Debata do asa sai martangiang hita tu Debata mardongan mauliate. Laos diajari do huria i dohot sude angka na porsea songon dia do ngolu angka sipartangiang di huria i dohot di portibi on, ima:
1. Tongtong marsihohot di bagasan Tuhan i. Marsihohot lapatanna, hot jongjong, ndang mura munggilunggil, manang meoleol, nang pe olo do godang na manggugai haporseaonta di portibion. Tontu asa boi hot jongjong di bagasan haporseaon tu Tuhan i ingkon adong do sitiopanta na togu. Sitiopan ni halak Kristen laho mandalani ngolu na di portibion i ma Hata ni Debata. Ala ni i do hita halak Kristen ingkon sai tinggil do tu Hata ni Debata, na boi patoguhon rohanta laho mandalani ngolu na di portibion na gok hamaolon. Hata ni Debata na gabe tungkot di dalan na landit, jala sulusulu di dalan na holom.
2. Marsada ni roha di bagasan Tuhan i. Ndang boi masa parbolatbolatan di huria i. Molo adong pe parsalisian, manang pandapot na marasing taringot tu sadasada siulaon manang sisangkapan di huria i ingkon hatop do i disalosehon, unang sanga manghorhon parbolatbolatan di huria i. I do dipaingothon si Paulus tu si Eudia dohot si Sintike. Dipaingot apostel Paulus nasida asa marsada ni roha. Ndang apala tangkas dipaboa ise si dua halak on, jala aha parsalisian nasida. Alai suraon dua halak parompuan ruas ni huria Pilippi i do nasida na dua. Jala didok si Paulus dongan ni apostel i do nasida na dua rap dohot si Klemen dohot dongan saulaonna na deba nari marungkil humophop barita na uli i tagan di Pilippi do pe si Paulus. Ndang lomo roha ni di Paulus mambege sai marsalisi nasida na dua. Ala ni i do dipangido si Paulus si Sunsogos, sahalak na bontor, manang parrohana ias di huria i, mangurupi nasida. Laos sada sipodaon do on sian si Paulus, ingkon boi do samasama ruas huria i masipatureturean molo adong masa na marsalisi di tongatonga ni ruas ni huria i, ndada masipasombuan, asa sai dapot hasadaon di huria i. Boi saluhut ruas ni huria i saroha jala sapingkiran.
3. Marlas ni roha tongtong di bagasan Tuhan i. Ngolu ni halak Kristen, ngolu na marlas ni roha do. Ala ni i do umbahen dipaingothon apostel Paulus mandok: "Marlas ni roha ma hamu tongtong di bagasan Tuhan i! " Songon dia do las ni roha na pinangidohon ni apostel i. Tontu ndada songon las ni roha portibion, na marojahan di ngolu portibion, isara ni paruntungan, sinadongan, hasangapon, manang angka hariburon portibion. Sudena i ndada las ni roha na hot, las ni roha na boi mubauba do i, manang las ni roha pardagingon sambing. Alai na pinangidona las ni roha partondion do, las ni roha na boi manaluhon angka arsak ni portibion, manang mangatasi hamaolon ni parngoluon na di portibion. Songon angka na niadopan ni huria Pilippi hatiha i. Godang do angka hamaolon na ro sian duru dohot hamaolon na tubu di bagasan huria i na boi mangarsahi huria i. Hamaolon sian duru isara ni angka hambatan tu barita na uli i dohot pangaleleon na tu angka na porsea i sian na humaliang. Hamaolon sian bagasan isara ni angka parsalisian na masa di tongatonga ni ruas ni huria i. Alai dung situasi na songon i ingkon boi do nasida marlas ni roha, ai tongtong do patar asi dohot huaso ni Tuhan i mangurupi nasida, ai tongtong do boi dipanghilalahon nasida donok do Tuhan i di lambung nasida. Hataridaan ni ngolu las ni roha i i ma kemampuan patuduhon habasaron ( pambahenan na denggan) tu saluhut halak, ndada holan tu dongan Kristen alai dohot do tu na so Kristen. Angkup ni ndang jadi holsoan di agia aha, ala halak Kristen tongtong do pabotohon saluhut na pinarungkilhonna tu Debata marhite tangiang.
4. Mangolu di bagasan dame na sian Debata. Ngolu ni si partangiang, i ma ngolu na sai mangaloas dame ni Debata mangaramoti ateate dohot pingkiranna. Molo diulahon angka halak Kristen i do sude na pinaingothon ni apostel Paulus, i ma tongtong marsihohot di bagasan Tuhan, marsada ni roha di bagasan Tuhan, marlas ni roha di bagasan Tuhan i, tongtong pabotohon sude hagiot nasida tu Tuhan i, ndang adong be sihabiaran nasida di ngoluna, ai nunga dame ni Debata mangaramoti ateate dohot pingkiran nasida. Dipatupa Debata saluhutna i di bagasan Jesus Kristus. Di bagasan Jesus do patar dame ni Debata. Dame ni Debata i ma huasona na mangarajai roha dohot pingkiran ni na porsea i, asa hibul roha dohot pingkiranna pasahathon dirina tu Debata. Marhite i ma dapot roha na sonang, roha na tenteram dao sian ganggu ni roha. Sumurung do dame ni Debata sian roha dohot pingkiran ni jolma.
____________
Pilippi 4:1-7
1 Onpe, hamu angka donganku na hinaholongan jala na hinasiholan, halasan ni rohangku jala tumpalhu; songon i ma marsihohot hamu di bagasan Tuhan i; hamu angka haholongan!
2 Hamu, Euodia dohot Sintike, huapoi ma hamu, asa marsada ni roha di bagasan Tuhan i.
3 Huelehelek ma dohot ho, ale Sunsugos na bontor, urupi ma nasida, angka naung mandongani ahu marungkil humongkop barita na uli, raphon si Klemen dohot donganki saulaon na deba nari; di buku hangoluan i do goarnasida.
4 Marlas ni roha ma hamu tongtong di bagasan Tuhan i! Huulaki ma mandok: Marlas ni roha ma hamu!
5 Pabotohon hamu ma habasaronmuna tu saluhut halak! Donok do Tuhan i!
6 Unang holsohon hamu agia aha; alai sandok pabotohon hamu ma tu Debata pangidoanmuna marhitehite tangiang dohot elehelek mardongan mauliate!
7 Jala dame ni Debata na sumurung sian saluhut roha, i ma mangaramoti angka ateate dohot pingkiranmuna di bagasan Kristus Jesus!
Semua tanggapan:
Jones Simamora, Marudut Siahaan dan 14 lainnya

RENUNGAN YOHANES 20: 19-23: JALO HAMU MA TONDI PARBADIA

 JALO HAMU MA TONDI PARBADIA

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu Pesta Parjolo Hasasaor ni Tondi Parbadia (Pentakosta I- 28 Mei 2023).
Ari Raya Pentakosta na tapestahon sadarion, ido sada ari na balga di huria dohot di hakristenonta rap dohot Ari Raya Natal dohot Ari Raya Paskah. Laos ari pesta parningotan di hasasaor ni Tondi Parbadia do ari sadarion, i ma hasasaor ni Tondi Parbadia tu angka sisean ni Tuhan Jesus di na pungu nasida di sada inganan di huta Jerusalem. Dibahen goar ni ari i ari Pentakosta, na marlapatan ari palimapuluhon, ala tongon do na masa i di Ari Raya Pentakosta ni halak Jahudi, hombar tu naung pinatikhon ni Debata marhite si Musa, ulahonon ni halak Israel, ima pitu minggu ( lima pulu ari ) dung ari raya Paskah ( 3 Musa 23: 15-16). Marpungu do halak Jahudi sian saluhut inganan parserahan nasida di huta Jerusalem hombar tu naung pinatikhon ni Debata tu nasida mamboan pelean tu Debata sian gogo ni na niula nasida. Sada tingki na dipillit Debata do ari i laho pasaorhon Tondi Parbadia tu angka sisean i, asa dohot torop angka halak Jahudi i taruli jala sitindangi di hasasaor ni Tondi Parbadia i, songon na dibaritahon di Buku Ulaon ni Apostel bindu 2. Ala ni las ma rohanta mamestahon ari sadarion, marsomba tu Tuhanta,
mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do sadarion tu hita na dienet sian Evangelium Johannes 20: 19-23, asa tajalo Tondi Parbadia di ngolunta, na mangalehon hadameon di hita, jala mampargogoi hita laho mangulahon parsuruon ni Tuhanta i di ganup hita manghatindangkon Jesus Kristus di ngolunta di portibi on, huhut manesa dosa ni donganta.
1. Tondi Parbadia mangalehon dame di ngolu ni angka na porsea. Di borngin ni ari parjolo dung haheheon ni Jesus, i ma di ari Minggu bodari, ro do Jesus mandapothon angka sisean-Na i na tongon pungu di sada inganan di Jerusalem. Disordak nasida do pintu ni bagas inganan parpunguan nasida i, ala digohi biar do pe angka sisean i mida angka halak Jahudi. Mabiar nasida siala na masa tu Jesus na pinarsilangkon ni halak Jahudi, so tung dohot nasida maon ditangkup angka anggota Sanhedrin ni Jahudi, songon angka dongan manang sisean ni Jesus. Dibege nasida barita sian deba angka dongan nasida naung hehe sian na mate Jesus i. Tamba muse biar nasida siala barita i so tung dirimpu angka anggota Sanhedrin i na ditangko nasida bangke ni Jesus i. Alai diboto Jesus do biar ni roha, dohot panghilalaan ni angka sisean-Na i umbahen na ro Ibana manopot nasida di borngin i, laho paposhon rohanasida asa unang mabiar, huhut pasahathon ulaon siradotan nasida. Ndang diboto nasida songon dia parbongot ni Jesus tu inganan i, ai disordak nasida do sude pintu ni bagas parpunguan nasida i. Alai i ma patuduhon ndang dibatasi ruang dohot tingki be kehadiran ni Jesus naung hehe i. Alai asa tung porsea angka sisean i na Jesus do na ro manopot nasida borngin i, dipatuduhon ma tu angka sisean i, tangan ni Jesus na hona labang dohot andorana na hona tullang i ditingki na diparsilangkon halak Jahudi i Jesus. Marnida i gabe porsea ma nasida na Jesus do i na ro mandapothon nasida, jala las ma roha nasida marnida Jesus. Dua hali dipanghulingi Jesus angka sisean i mandok : "dame ma di hamu". Di hata Heberna "syalom alekhem" manang di hata Junani "eirene humin". Pandohan na umum do on nian di halak Jahudi molo pajumpang nasida sama nasida. Alai ala Jesus do manghatahon i tu angka sisean i di ombas on marlapatan situtu do i tu angka sisean-Na i. Mansai bidang do lapatan ni pandohan i. Hira dos do lapatan ni pandohan i dohot hata "horas" di hita halak Batak. Alai di situasi na masa dohot na hinilalahon ni angka sisean i hatiha i, tujuan ni pandohan ni Jesus i i ma patoguhon roha ni angka sisean i, asa sonang jala dame roha nasida, dao sian biar na mangingani roha nasida. Roha biar dohot ganggu ni roha i do na parjolo naeng unsaton ni Jesus sian roha nasida, jala disolukhon dohot hiras ni roha dohot habaranion. Ulaon ni Tondi Parbadia i do i, i ma na diombushon Jesus tu nasida hatiha i. Sada do ulaon ni Jesus dohot Tondi Parbadia, ndang sirang i, ai na mangulahon ulaon ni Jesus i muse di portibion dung mulak Ibana hundul di siamun ni Ama i di banua ginjang, i ma Tondi Parbadia. Di buku evangelium ni si Johannes on lumobi di turpukta on , ndang tarsirang Paskah sian hasasaor ni Tondi Parbadia laho pasauthon haluaon ni hita jolma pardosa. Jadi molo tajangkon Tondi Parbadia i di ngolunta, gabe dame ma rohanta di pardomuanta tu Tuhan i dohot tu dongan jolma, dao sian biar dohot ganggu ni roha. Dao ma biarta tu Tuhan i ala nunga dipalua hita sian dosanta, songon i maradophon dongan jolma, nang biar taringot tu parngoluon na di portibi on, ala nunga diondihon Tuhan i hita. Ala ni i tajalo ma Tondi Parbadia i.
2. Tondi Parbadia mangalehon gogo di hita mangulahon parsuruon ni Debata. Angkup ni na padaohon biar, dipasaorhon Jesus Tondi Parbadia tu angka sisean i, i ma laho mampargogoi nasida mangulahon parsuruon ni Jesus tu nasida. Angka sisean i ma na gabe suruan (apostel) ni Jesus laho manguduti ulaon ni Jesus di portibi on. Jesus i ma suruan ni Debata Ama tu portibion, laho paluahon jolma sian dosana, marhite na patupahon pardamean tu jolma pardosa. Pardamean na binoan ni Jesus tu portibion, ido sibaritahonon ni angka siseanna dohot sude muse angka na mangihuthon Jesus di pudian ni ari tu sandok hajolmaon. Disuru Jesus angka sisean i huhut mangalehon huaso manang gogo tu nasida. Marhite huaso i do angka sisean i manghatahon tona naung pinasahat ni Jesus tu nasida huhut mangulahon missi ni Debata di tongatonga ni hajolmaon. I do lapatan ni hata ni Jesus na nidokNa tu angka sisean i: "Songon sinuru ni Ama i Ahu, suruonKu hamu". Sude do angka naung porsea ingkon rade mangulahon parsuruon ni Debata mamboan missi hadameaon di tongatonga ni portibi on. I do sada sian tugas parsuruon ni Debata di halak Kristen. Sude do halak Kristen ingkon siboan dame, jala sialo pangalaho na manghorhon paraloan manang hagunturon. Laho mangulahon i dipasaorhon Jesus Kristus do Tondi Parbadia tu hita, songon na na niombushon ni Jesus Kristus na jolo tu angka siseanNa i. Ala ni i tajalo ma Tondi Parbadia i.
3. Tondi Parbadia patauhon hita laho manesa dosa ni angka dongan. Didok Jesus tu nasida: "Molo disesa hamu dosa ni manang ise, naung sesa ma i; molo dipahot hamu dosa ni manang ise, hot do i". Diombushon Tuhan Jesus Tondi Parbadia tu angka siseanNa, ndada holan asa tau nasida gabe angka apostel ni Jesus di tongatonga ni bangso Jahudi, alai dohot do asa tau angka sisean i laho mangulahon songon na niulahon ni Jesus di tingki ngolu-Na di portibion, i ma manesa dosa ni angka na olo paubahon rohana, jala pasahathon uhum ni Debata tu angka na so olo paubahon rohana. Hombar do on nang tu tugas na hea dipasahat Jesus tu siseanNa si Simon Petrus songon na tarsurat di Mateus 16:19: "Hulehon pe tu ho anak hinsu ni harajaon banua ginjang i: Nasa na niihotanmi di tano on, na tarihot ma i nang di banua ginjang; jala nasa na pinaluam i di tano on, malua ma i nang di banua ginjang".
Tugas na borat do on, jala ulahonon ni angka sisean i do i songon suruan ( apostel) ni Jesus na manjalo huaso na gok sian Tuhan i laho mangulahonsa. Alai ingkon pangkeon nasida do huaso i hombar tu lomo ni roha ni Tuhan i, ndang boi parlomolomohonon nasida. Ndang jadi dipangke i laho pasauthon hagiot ni roha nasida, alai ingkon di bagasan tanggung jawab tu Tuhan i do i diulahon. Jadi ulahonon ni angka sisean inon i hombar tu barita na uli i. Manang ise na manulak barita na uli na binaritahon ni angka apostel manang na binaritahon ni parbarita na uli ni huria i, na niihotan ni dosa dohot sibolis i do pe i. Alai manang ise na manjangkon barita na uli i mardongan haporseaon, malua ma sian ihotohot ni dosa dohot sibolis i jala gabe angka anak ni Debata. Tugas on ndada dipasahat holan tu angka apostel sambing. Di ari Pentakosta nunga saor Tondi Parbadia tu sude angka na porsea. Sude angka na porsea tarjou do mambaritahon tu angka donganna dohot tu sude pangisi ni portibi on pardamean na binoan ni Kristus, marhite na rade masisesaan dosa. Jadi marhite i gabe sude ma hita suruan ni Kristus, laho mangulahon pardamean ni Kristus i, songon nidok ni apostel Paulus di 2 Korintus 5:20: "Onpe, partonaan ni Kristus do hami, ai na mangapoi do Debata marhite sian hami. Singkat ni Kristus do hami mangelehelek: Sai olo ma hamu padengganon tu Debata!" Jadi asa dapot hita haluaon i ingkon olo do hita dipadenggan tu Debata, jala ingkon olo tongtong mardenggan tu dongan jolma. Ala ni tajalo ma Tondi Parbadia.
___________________
Johannes 20:19-23
19 Jadi dung bot ari, di ari parjolo dung salpu ari Sabbat, di naung sordak angka pintu ni inganan ni angka sisean i, ala ni biar ni rohanasida mida angka Jahudi, ro ma Jesus jongjong tu tongatonganasida, jadi didok ma tu nasida: Dame ma di hamu!
20 Jadi dung didok songon i, dipatuduhon ma tanganNa dohot andoraNa tu nasida, gabe las ma roha ni angka sisean i, ala naung diida nasida Tuhan i.
21 Dung i diulahi Jesus ma mandok tu nasida: Dame ma di hamu! Songon sinuru ni Ama i Ahu, suruonku hamu.
22 Jadi dung didok songon i, mangombus ma Ibana dompak nasida, huhut ma didok: Jalo hamu ma Tondi Parbadia!
23 Molo disesa hamu dosa ni manang ise, naung sesa ma i; molo dipahot hamu dosa ni manang ise, hot do i.
Mungkin gambar 6 orang
Semua tanggapan:
Jones Simamora, Demsiria Sianturi dan 13 lainnya
1
Suka
Komentari
Bagikan

RENUNGAN YOHANES 20: 19-23: JALO HAMU MA TONDI PARBADIA

 JALO HAMU MA TONDI PARBADIA

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu Pesta Parjolo Hasasaor ni Tondi Parbadia (Pentakosta I- 28 Mei 2023).
Ari Raya Pentakosta na tapestahon sadarion, ido sada ari na balga di huria dohot di hakristenonta rap dohot Ari Raya Natal dohot Ari Raya Paskah. Laos ari pesta parningotan di hasasaor ni Tondi Parbadia do ari sadarion, i ma hasasaor ni Tondi Parbadia tu angka sisean ni Tuhan Jesus di na pungu nasida di sada inganan di huta Jerusalem. Dibahen goar ni ari i ari Pentakosta, na marlapatan ari palimapuluhon, ala tongon do na masa i di Ari Raya Pentakosta ni halak Jahudi, hombar tu naung pinatikhon ni Debata marhite si Musa, ulahonon ni halak Israel, ima pitu minggu ( lima pulu ari ) dung ari raya Paskah ( 3 Musa 23: 15-16). Marpungu do halak Jahudi sian saluhut inganan parserahan nasida di huta Jerusalem hombar tu naung pinatikhon ni Debata tu nasida mamboan pelean tu Debata sian gogo ni na niula nasida. Sada tingki na dipillit Debata do ari i laho pasaorhon Tondi Parbadia tu angka sisean i, asa dohot torop angka halak Jahudi i taruli jala sitindangi di hasasaor ni Tondi Parbadia i, songon na dibaritahon di Buku Ulaon ni Apostel bindu 2. Ala ni las ma rohanta mamestahon ari sadarion, marsomba tu Tuhanta,
mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do sadarion tu hita na dienet sian Evangelium Johannes 20: 19-23, asa tajalo Tondi Parbadia di ngolunta, na mangalehon hadameon di hita, jala mampargogoi hita laho mangulahon parsuruon ni Tuhanta i di ganup hita manghatindangkon Jesus Kristus di ngolunta di portibi on, huhut manesa dosa ni donganta.
1. Tondi Parbadia mangalehon dame di ngolu ni angka na porsea. Di borngin ni ari parjolo dung haheheon ni Jesus, i ma di ari Minggu bodari, ro do Jesus mandapothon angka sisean-Na i na tongon pungu di sada inganan di Jerusalem. Disordak nasida do pintu ni bagas inganan parpunguan nasida i, ala digohi biar do pe angka sisean i mida angka halak Jahudi. Mabiar nasida siala na masa tu Jesus na pinarsilangkon ni halak Jahudi, so tung dohot nasida maon ditangkup angka anggota Sanhedrin ni Jahudi, songon angka dongan manang sisean ni Jesus. Dibege nasida barita sian deba angka dongan nasida naung hehe sian na mate Jesus i. Tamba muse biar nasida siala barita i so tung dirimpu angka anggota Sanhedrin i na ditangko nasida bangke ni Jesus i. Alai diboto Jesus do biar ni roha, dohot panghilalaan ni angka sisean-Na i umbahen na ro Ibana manopot nasida di borngin i, laho paposhon rohanasida asa unang mabiar, huhut pasahathon ulaon siradotan nasida. Ndang diboto nasida songon dia parbongot ni Jesus tu inganan i, ai disordak nasida do sude pintu ni bagas parpunguan nasida i. Alai i ma patuduhon ndang dibatasi ruang dohot tingki be kehadiran ni Jesus naung hehe i. Alai asa tung porsea angka sisean i na Jesus do na ro manopot nasida borngin i, dipatuduhon ma tu angka sisean i, tangan ni Jesus na hona labang dohot andorana na hona tullang i ditingki na diparsilangkon halak Jahudi i Jesus. Marnida i gabe porsea ma nasida na Jesus do i na ro mandapothon nasida, jala las ma roha nasida marnida Jesus. Dua hali dipanghulingi Jesus angka sisean i mandok : "dame ma di hamu". Di hata Heberna "syalom alekhem" manang di hata Junani "eirene humin". Pandohan na umum do on nian di halak Jahudi molo pajumpang nasida sama nasida. Alai ala Jesus do manghatahon i tu angka sisean i di ombas on marlapatan situtu do i tu angka sisean-Na i. Mansai bidang do lapatan ni pandohan i. Hira dos do lapatan ni pandohan i dohot hata "horas" di hita halak Batak. Alai di situasi na masa dohot na hinilalahon ni angka sisean i hatiha i, tujuan ni pandohan ni Jesus i i ma patoguhon roha ni angka sisean i, asa sonang jala dame roha nasida, dao sian biar na mangingani roha nasida. Roha biar dohot ganggu ni roha i do na parjolo naeng unsaton ni Jesus sian roha nasida, jala disolukhon dohot hiras ni roha dohot habaranion. Ulaon ni Tondi Parbadia i do i, i ma na diombushon Jesus tu nasida hatiha i. Sada do ulaon ni Jesus dohot Tondi Parbadia, ndang sirang i, ai na mangulahon ulaon ni Jesus i muse di portibion dung mulak Ibana hundul di siamun ni Ama i di banua ginjang, i ma Tondi Parbadia. Di buku evangelium ni si Johannes on lumobi di turpukta on , ndang tarsirang Paskah sian hasasaor ni Tondi Parbadia laho pasauthon haluaon ni hita jolma pardosa. Jadi molo tajangkon Tondi Parbadia i di ngolunta, gabe dame ma rohanta di pardomuanta tu Tuhan i dohot tu dongan jolma, dao sian biar dohot ganggu ni roha. Dao ma biarta tu Tuhan i ala nunga dipalua hita sian dosanta, songon i maradophon dongan jolma, nang biar taringot tu parngoluon na di portibi on, ala nunga diondihon Tuhan i hita. Ala ni i tajalo ma Tondi Parbadia i.
2. Tondi Parbadia mangalehon gogo di hita mangulahon parsuruon ni Debata. Angkup ni na padaohon biar, dipasaorhon Jesus Tondi Parbadia tu angka sisean i, i ma laho mampargogoi nasida mangulahon parsuruon ni Jesus tu nasida. Angka sisean i ma na gabe suruan (apostel) ni Jesus laho manguduti ulaon ni Jesus di portibi on. Jesus i ma suruan ni Debata Ama tu portibion, laho paluahon jolma sian dosana, marhite na patupahon pardamean tu jolma pardosa. Pardamean na binoan ni Jesus tu portibion, ido sibaritahonon ni angka siseanna dohot sude muse angka na mangihuthon Jesus di pudian ni ari tu sandok hajolmaon. Disuru Jesus angka sisean i huhut mangalehon huaso manang gogo tu nasida. Marhite huaso i do angka sisean i manghatahon tona naung pinasahat ni Jesus tu nasida huhut mangulahon missi ni Debata di tongatonga ni hajolmaon. I do lapatan ni hata ni Jesus na nidokNa tu angka sisean i: "Songon sinuru ni Ama i Ahu, suruonKu hamu". Sude do angka naung porsea ingkon rade mangulahon parsuruon ni Debata mamboan missi hadameaon di tongatonga ni portibi on. I do sada sian tugas parsuruon ni Debata di halak Kristen. Sude do halak Kristen ingkon siboan dame, jala sialo pangalaho na manghorhon paraloan manang hagunturon. Laho mangulahon i dipasaorhon Jesus Kristus do Tondi Parbadia tu hita, songon na na niombushon ni Jesus Kristus na jolo tu angka siseanNa i. Ala ni i tajalo ma Tondi Parbadia i.
3. Tondi Parbadia patauhon hita laho manesa dosa ni angka dongan. Didok Jesus tu nasida: "Molo disesa hamu dosa ni manang ise, naung sesa ma i; molo dipahot hamu dosa ni manang ise, hot do i". Diombushon Tuhan Jesus Tondi Parbadia tu angka siseanNa, ndada holan asa tau nasida gabe angka apostel ni Jesus di tongatonga ni bangso Jahudi, alai dohot do asa tau angka sisean i laho mangulahon songon na niulahon ni Jesus di tingki ngolu-Na di portibion, i ma manesa dosa ni angka na olo paubahon rohana, jala pasahathon uhum ni Debata tu angka na so olo paubahon rohana. Hombar do on nang tu tugas na hea dipasahat Jesus tu siseanNa si Simon Petrus songon na tarsurat di Mateus 16:19: "Hulehon pe tu ho anak hinsu ni harajaon banua ginjang i: Nasa na niihotanmi di tano on, na tarihot ma i nang di banua ginjang; jala nasa na pinaluam i di tano on, malua ma i nang di banua ginjang".
Tugas na borat do on, jala ulahonon ni angka sisean i do i songon suruan ( apostel) ni Jesus na manjalo huaso na gok sian Tuhan i laho mangulahonsa. Alai ingkon pangkeon nasida do huaso i hombar tu lomo ni roha ni Tuhan i, ndang boi parlomolomohonon nasida. Ndang jadi dipangke i laho pasauthon hagiot ni roha nasida, alai ingkon di bagasan tanggung jawab tu Tuhan i do i diulahon. Jadi ulahonon ni angka sisean inon i hombar tu barita na uli i. Manang ise na manulak barita na uli na binaritahon ni angka apostel manang na binaritahon ni parbarita na uli ni huria i, na niihotan ni dosa dohot sibolis i do pe i. Alai manang ise na manjangkon barita na uli i mardongan haporseaon, malua ma sian ihotohot ni dosa dohot sibolis i jala gabe angka anak ni Debata. Tugas on ndada dipasahat holan tu angka apostel sambing. Di ari Pentakosta nunga saor Tondi Parbadia tu sude angka na porsea. Sude angka na porsea tarjou do mambaritahon tu angka donganna dohot tu sude pangisi ni portibi on pardamean na binoan ni Kristus, marhite na rade masisesaan dosa. Jadi marhite i gabe sude ma hita suruan ni Kristus, laho mangulahon pardamean ni Kristus i, songon nidok ni apostel Paulus di 2 Korintus 5:20: "Onpe, partonaan ni Kristus do hami, ai na mangapoi do Debata marhite sian hami. Singkat ni Kristus do hami mangelehelek: Sai olo ma hamu padengganon tu Debata!" Jadi asa dapot hita haluaon i ingkon olo do hita dipadenggan tu Debata, jala ingkon olo tongtong mardenggan tu dongan jolma. Ala ni tajalo ma Tondi Parbadia.
___________________
Johannes 20:19-23
19 Jadi dung bot ari, di ari parjolo dung salpu ari Sabbat, di naung sordak angka pintu ni inganan ni angka sisean i, ala ni biar ni rohanasida mida angka Jahudi, ro ma Jesus jongjong tu tongatonganasida, jadi didok ma tu nasida: Dame ma di hamu!
20 Jadi dung didok songon i, dipatuduhon ma tanganNa dohot andoraNa tu nasida, gabe las ma roha ni angka sisean i, ala naung diida nasida Tuhan i.
21 Dung i diulahi Jesus ma mandok tu nasida: Dame ma di hamu! Songon sinuru ni Ama i Ahu, suruonku hamu.
22 Jadi dung didok songon i, mangombus ma Ibana dompak nasida, huhut ma didok: Jalo hamu ma Tondi Parbadia!
23 Molo disesa hamu dosa ni manang ise, naung sesa ma i; molo dipahot hamu dosa ni manang ise, hot do i.

RENUNGAN 1 MUSA 1: 1-2,26-28: DEBATA SITOLUSADA DO SITOMPA LANGIT DOHOT TANO ON RO DI NASA ISINA

 DEBATA SITOLUSADA DO SITOMPA LANGIT DOHOT TANO ON RO DI NASA ISINA

Horas ma di hita. Selamat Ari Minggu Trinitatis ( 4 Juni 2023). Minggu Tirinitatis na marlapatan, Hasitolusadaan ni Debata, paingothon hita paboa Debata na tahaporseai i Debata Sitolusada do. I ma Debata na papatarhon diri-Na ditongatonga ni
portibion dohot hajolmaon di bagasan tolu hadirion, i ma songon Debata Ama, Anak dohot Tondi Porbadia. Didok Sitolusada, ala nang pe di bagasan hapataran-Na tolu hadirion ni Debata, alai sada do na tolu i ima Debata Sasadasa.. Ala ni i pangatusion ni bilangan tolu disi ndada pangantusion matematis. Dung salpu Minggu Trinitatis on, adong do pe muse 24 Minggu Dung Trinitatis andorang so ujung taon parhuriaon. I ma ringkotna songon dia hita mangauhon hasitolusadaon ni Debata i di ngolunta. Ala ni i las ma rohanta marsomba tu Tuhanta sadarion, mamuji pasangaphon goar-Na, huhut tumangihon hata-Na, sihangoluhononta. Disoarahon hata ni Debata do tu hita sadarion, na dienet sian 1 Musa 1: 1-2, 26-28, asa taauhon dingolunta na Debata Sitolusada do na manompa jala manggomgomi langit dohot tano on ro di nasa isina sudena.
1. Debata Sitolusada do na manompa langit dohot tanoon. Barita panompaon na di buku 1 Musa 1-2, sada panindangion haporseaon do i na disurat malim ni halak Israel.Disi dihatindangkon do na Debata do na manompa langit dohot tanoon ro di nasa isina. Ndang adong jadijadian na adong dihasiangan on na so Debata na manompa.Jala Debata na manompa i Debata Sitolusada do, nang pe pandohan i ndang dapot disi. Alai di barita panompaon na di turpukta on, tangkas do tarida hadirion ni Debata Sitolusada i. Ama Pargogon na so hatudosan do Debata i, ala Ibana do na manompa hasiangan (alam semesta) on. Alai dipanompaon-Na i dipapatar do huaso-Na marhite Hata-Na. Marhite Hata-Na i do Ibana manompa, songon na tarida di udut ni turpukta on. Didok di Joh. 1: 3: "Saluhutna i marhite sian Hata i do, umbahen na manjadi; jala ndang adong nanggo sada sian naung jadi i, na so marhite sian I". Saor tu Debata Ama do Hata-Na i sian mulana. Jadi ndang tarsirang Hata-Na i sian hadirion ni Debata. Hata-Na i do muse na gabe daging songon na dihatindangkon evanglium Johannes (bindu1), i ma Jesus Kristus, na ditubuhon gabe joma marhite si Maria. Alai laos Anak ni Debata na ditubuhon sian na robi ni na robi, andorang so adong do pe hasiangan on do Ibana. Angkup ni dipapatar Debata do diri-Na marhite Tondi-Na. Didok di turpukta on (ay.2), "dung i mangareapreap ma Tondi ni Debata di atas ni angka aek". I ma manggombarhon kehadiran ni Debata di atas ni jadijadian-Na. Na hadir do Ibana marhite Tondi-Na, jala di bagasan Tondi-Na i do Ibana papatarhon huaso-Na na magatasi dohot mangaramoti saluhut na tinompa-Na i.
2. Ditompa do langit dohot tanoon di mula ni mulana sian na so adong hian. Di mula ni mulana do Debata manompa langit do tanoon. Tingki ni panompaon-Na i ido parmulaan ni tingki ni sejarah ni hasiangan on. Jadi ndang manompa Ibana di bagasan tingki naung adong hian. Ndang na terjadi secara kebetulan hasiangan on. Di ilmu alamiah didok, ia hasiangan (alam semesta) on na terjadi do mangihuthon proses alamiah, jala niatur ni hukum-hukum alam. Alai mangihuthon haporseaonta, songon na dihatindangkon di turpukta on, Debata do na na manompa hasiangan on. Ditompa do i sian na so adong gabe adong (creatio ex-nihilo). Jala ala Debata do manompa hasiangan on, laos Ibana do ma nampunasa na na marhuaso diatasna. Ala ni ditoru ni huaso ni Debata do pardalan ni sude jadi-jadianNa i. Ndang dos jadijadian-Na i dohot Debata. Ala ni haliluon do molo adong halak na mardebatahon jadijadian ni Debata, isara ni mardebatahon mataniari, bulan dohot bintang. Ndang di bagasan sada tingki sude jadijadian-Na ditompa Debata, alai di bagasan proses do. Di panindangion ni buku 1 Musa 1-2, di bagasan onom ari
saluhut-Na i ditompa. Molo didok di bagasan onom ari saluhut ditompa, holan na patuduhon na adong do proses ni panompaon i. Jala lapatan ni na onom ari i ndang dos i dohot leleng ni partingkian na taantusi sisaonari on. Molo di ilmu alamiah, didok proses ni hajajadi ni alam semesta on di bagasan tingki na so boi etongon ni jolma do i, boi do i naung mulai sian na marjutajuta taon na salpu. Ndang na maralo i tu panindangion ni buku na badia on. Ai buku na badia on ndang na marojahan i tu ilmu alamiah, alai marojahan tu haporseaon do. Haporseaon i ima na manghatindanghon Debata do na manompa hasiangan on dohot nasa isina, di bagasan proses ni tingki ni Debata. Anggo di mulana, tarulang ( marcampur baur, chaos, tohu wabohu) do pe, jala holom . Ndang adong do pe bentuk ni jadijadian i, kacau do pe saluhutna. Dung pe di proses selanjutna, ditompa ma na tiur, dungi hajanghajang, dungi panirangan ni tano dohot aek, dungi angka suansuanan, angka dengke, dungi mata nia ari, bintang, bulan, pidong, dorbia, dohot ragam ni angka binatang jala parpudi jolma, songon tumpal ni nasa na tinompa ni Debata.
3. Ditompa do jolma tudos tu rupaNa dohot pangalaho-Na (ay.26-28).
Di ari parpudi ni panompaon ditompa Debata ma jolma tumiru rupa-Na jala tudos tu pangalaho-Na. Pandohan "rupa" ( Ibrani: tselem) dohot "pangalaho" (Ibr. demut) ni Debata holan tu jolma do i dipangke. Ndang dipangke i tu mahluk na asing. I ma patuduhon na di tompa Debata do jolma secara istimewa, tumimbo sian angka jadijadian na asing. Alai sian tano do jolma ditompa Debata. Na patuduhon na so sirang jolma sian tano on, alai diombushon Debata ma hosa hangoluan tu jolma asa martondi na mangolu jolma i.Molo didok jolma ditompa tumiru rupa ni Debata, ndang holan di partondionna jolma i tumiru rupa ni Debata alai di sude hadirion ni jolma i do pardagingon dohot partondionna.Ai sada do pardagingon dohot partondion ni jolma i. Di sude hadirion ni jolma tumiru Debata do ditompa, jala marpangalaho tudos tu pangalaho ni Debata. Ndang holan baoa ditompa Debata tudos tu rupa-Na dohot pangalaho-Na, dohot do nang parompuan. Jadi setara do hadirion ni baoa dohot parompuan, rap ditompa tudos tu rupa dohot pangalaho ni Debata. Sangkap ni Debata disi asa jolma i songon gombaran, citra, manang "wakil" ni Debata di portibi on laho mangaramoti dohot manjagahon jadijadian ni Debata. Di hata na asing digoari do jolma i " imago Dei" ( image of God). Songon citra ni Debata, ndang jadi jolma i mansegai jadijadian ni Debata. Domu tusi dipasahat Debata ma tu jolma i, akal- fikiran, disuanhon nang patik dohot uhum asa diboto marparrohaon songon parrohaon ni Debata na mangargahon jala manghaholongi jadijadian- Na i. Dilehon nang huaso laho magarajai sude jadijadian ni Debata. Jadi ditompa Debata jolma tumiru rupa-Na tudos tu pangalaho-Na, "asa dirajai dengke angka na di laut, dohot pidong angka na martongatonga langit, dohot angka dorbia, ro di sandok tano on nang sude gulokgulok, angka na manjirir di atas tano on". Alai huaso na nilehon ni Debata, ndang jadi pangkeon ni jolmai secara se-wenang-wenang pasauthon hahiothagiot ni rohana sambing. Ingkon di bagasan tanggung--jawab tu Debata doi ulahononna, ima laho mangaramothon na jinadihon ni Debata dohot pahembanghonsa. Termasuk ma i mangalestarihon dohot manjagahon haiason ni lingkungan, ro di na manjagahon ekosistem ni portibion, asa unang masa bencana.
Asing ni na mangalehon huaso, laos dipasupasu do jolma na tinompanai, i ma gabe pasangan pardongan saripeon ni baoa dohot parompuan laho marpinompari. Asa marhite i lam martambatamba bilangan ni jolma manggohi sandok tano on. Alai on pe ingkon di bagasan tanggung-jawab tu Debata do i ulahonon ni jolma i. Ndada asal marpinompari satoroptoropna, alai pinomparna i pe ingkon boi do diparmudumudu jala dipertanggung jawabhon, hombar tu na pinarhagiot ni Debata, na tumiruhon rupa ni Debata jala marpangalaho tudoshon pangalaho ni Debata. Jadi songon rupa ni Debata hita ingkon unduk do hita tongtong tu Debata. Jala songon tudos ni pangalaho ni Debata hita, ingkon marpangalaho hita songon pangalaho ni Debata, na niatur ni patik dohot uhum ni Debata. Molo songon i marsangap jala tongtong marhitehite hita. Patar ma hamuliaon ni Debata marhite hita.
____________________
1 Musa 1:1-2 , 26-28.
1 Di mula ni mulana ditompa Debata langit dohot tano on.
2 Dung i tarulang ma tano i gabe halongonan jala holom di atas lung i, dung i mangareapreap ma Tondi ni Debata di atas ni angka aek.
26 Dung i mangkuling muse ma Debata: Tole ma, Tatompa ma jolma, tumiru rupanTa, tudos tu pangalahonTa, asa dirajai dengke angka na di laut, dohot pidong angka na martongatonga langit, dohot angka dorbia, ro di sandok tano on nang sude gulokgulok, angka na manjirir di atas tano on.
27 Jadi ditompa Debata ma jolma i tumiru rupaNa, rupaNa ditiruanhon Debata laho manompa ibana, baoa dohot boruboru nasida ditompa.
28 Dung i dipasupasu Debata ma nasida, ninna Debata ma tu nasida: "Marpinompari ma hamu, asa sopar hamu, jala gohi hamu sandok tano on, jala patunduk hamu; jala raja i hamu dengke angka na di laut dohot pidong angka na martongatonga langit ro di sude binatang, angka na manjirir di atas tano on".